
Foto: Magnus Manske, CC BY-SA 3.0 · bron
Heester · Viburnaceae
Sneeuwbal
Viburnum × bodnantense
In andere talen: Viorne de Bodnant (Français) · Bodnant viburnum (English)
Deze sneeuwbal is een kruising van twee Chinese sneeuwbalsoorten, die in de jaren 1930 ontstond in de tuinen van Bodnant in Wales. Het is een rechtopgaande, bladverliezende struik van 2,5–3 m met stevige takken en getand blad met diepe nerven, dat bronskleurig uitloopt en in de herfst rood tot paars kleurt. Van november tot maart verschijnen aan de kale takken trosjes roze bloempjes met een zoete, krachtige geur. Bij elke zachte periode gaan er nieuwe knoppen open, zodat hij de hele winter met tussenpozen bloeit. Het bekendste ras is ‘Dawn’; ‘Charles Lamont’ bloeit helderder roze en ‘Deben’ bijna wit.
Licht
Zon of halfschaduw
liefst wat zon
Vocht
Normaal
geen natte voeten
Grond
Zand, leem of klei
elke zuurtegraad
Winterhard
Volledig winterhard
tot -25 °C
Grootte
3 m
hoog, 2 m breed
Bloei
november–maart
| Snoeimaanden | maart–april |
|---|---|
| Hoogte | 3 m |
| Inheems in België | Nee, aangeplant |
| Goed voor bijen, vlinders en vogels | Ja, voor bijen |
| Giftig voor mens en huisdier | Niet als giftig bekend |
| Bloei | november–maart |
Herkennen
Hoe herken je een sneeuwbal?
- Groeivorm
- Rechtopgaande, later wat uitwaaierende struik van 2,5–3 m hoog en 1,5–2 m breed.
- Blad
- Eirond en getand, met diep ingedrukte nerven; jong bronskleurig, in de herfst rood tot paars.
- Bloem
- Dichte trosjes kleine buisbloempjes aan de kale takken, van november tot maart.
- Kleur
- Donkerroze in de knop, lichtroze bij het openen en later bijna wit.
- Geur
- Zoet en krachtig, het sterkst op zachte, windstille dagen.
Bloei: november–maart · Planten: maart–april en oktober–november · Snoeien: maart–april
In je tuin
Waarom in je tuin?
- Bloeit midden in de winter, van november tot maart, als er bijna niets anders bloeit.
- Een zoete geur die je op zachte dagen van ver ruikt: ideaal bij de voordeur of langs een pad.
- Vroege bijen en hommels vinden er voedsel op zachte winterdagen.
- Bronskleurig jong blad in het voorjaar en een rode tot paarse herfstkleur.
- Volledig winterhard en makkelijk.
- Takjes met knoppen gaan binnen in een vaas snel open.
Waar staat een sneeuwbal graag?
- Zon of halfschaduw; in de zon bloeit hij het rijkst.
- Zand, leem of klei, zuur tot kalkrijk, liefst humusrijk.
- Normaal vochtig: laat de grond in de zomer niet uitdrogen.
- Beschut tegen koude oostenwind, die de open bloemen bruin kleurt.
- Plant hem dicht bij huis of een pad en reken op 1,5–2 m ruimte.
- Licht
- Zon en halfschaduw
- Grondsoort
- Zand, leem of klei
- Zuurtegraad
- Niet kieskeurig
- Vocht
- Normaal
- Grootte
- 3 m hoog, 2 m breed
- Winterhard
- Winterhard (tot -25 °C)
Mooi samen met
- Toverhazelaar: Gele of oranje, geurende winterbloemen naast de roze trosjes.
- Kerstroos: Winterbloemen aan de voet, in dezelfde halfschaduw.
- Sneeuwklokje: Een wit tapijt onder de kale takken in februari.
- Winterheide: Roze of witte bloempjes van januari tot maart, als lage rand vooraan.
Onderhoud
Hoe en wanneer plant je een sneeuwbal?
Planten in maart–april en oktober–november.
- Plant in maart–april of in oktober–november, als de grond niet bevroren of te nat is.
- Graaf een plantgat twee keer zo breed als de kluit en meng er een paar scheppen compost door.
- Zet de plant even diep als in de pot en druk de grond goed aan.
- Hou 1,5–2 m afstand tot andere struiken.
- Geef meteen een flinke gieter water, ook als het regent.
- Leg een laag mulch van bladcompost of houtsnippers rond de voet.
Verzorgen
- Water
- Het eerste jaar wekelijks bij droogte. Daarna in droge zomers ruim water aan de voet.
- Bemesten
- In april compost of organische mest voor heesters.
- Mulchen
- Een laag bladcompost houdt de grond koel en vochtig.
- Snijtakken
- Knip in december een paar takjes met knoppen voor een vaas: binnen gaan ze snel open en geuren ze.
- Verjongen
- Haal elk voorjaar een paar oude takken weg, zodat er steeds jonge, rijk bloeiende takken bijkomen.
Tip: Plant hem bij de voordeur, een raam of langs een pad dat je in de winter vaak gebruikt: zo geniet je echt van de geur. Knip in december een paar takjes met knoppen voor een vaas binnen.
Wanneer snoei je een sneeuwbal?
Snoeimaanden: maart–april.
Wanneer: Na de bloei, in maart of april.
Hoe:
- Haal elk jaar een of twee van de oudste, dikste takken aan de voet weg.
- Verwijder dode en zwakke takken en knip uitstekende takken terug tot een zijtak.
- Snoei in de zomer of de herfst niet in de toppen: daar zitten de bloemknoppen voor de winter.
- Een verwaarloosde struik verjong je over drie jaar: elk voorjaar een derde van de oude takken.
Let op: De bloemknoppen worden al in de zomer gevormd: snoei dus alleen in het voorjaar, direct na de bloei.
Vermeerderen
- Zachte stekken
- In mei–juni: stekken van 10 cm van jonge scheuten, onderste bladeren weg, in vochtige stekgrond onder plastic.
- Halfhoutige stekken
- In juli–augustus op dezelfde manier; laat ze vorstvrij overwinteren.
- Afleggen
- Lage takken wortelen vaak waar ze de grond raken. Pin er een vast in het voorjaar en koppel hem na een jaar los.
Hoe komt een sneeuwbal de winter door?
Winterhard tot −25 °C.
- Volledig winterhard, tot ongeveer −25 °C: in België is geen bescherming nodig.
- Strenge vorst kleurt de open bloemen bruin, maar de gesloten knoppen overleven en gaan bij de volgende zachte periode open.
- Een beschutte plek uit de koude wind geeft de mooiste winterbloei.
- In een pot: zet hem tegen een beschutte muur en wikkel de pot in jute.
Ziektes en plagen
- Bruine bloemen: Vorst of koude wind op de open bloemen. Normaal in een koude periode; nieuwe knoppen volgen. Een beschutte plek helpt.
- Bladluis: Op jong blad in het voorjaar, dat dan krult. Meestal ruimen lieveheersbeestjes ze op; anders afspuiten met water.
- Kale onderkant: Oude struiken worden onderaan kaal. Verjong door elk voorjaar een paar oude takken aan de voet weg te nemen.
- Weinig bloei: Te veel schaduw of gesnoeid in de zomer of de herfst. Snoei alleen na de bloei en geef meer licht.
Het jaar rond
- Januari: Bloei. Genieten van de geur op zachte dagen.
- Februari: Bloei. Takjes snijden voor een vaas.
- Maart: Laatste bloemen. Na de bloei een paar oude takken aan de voet wegnemen. Planten.
- April: Snoei afronden. Planten. Compost geven en mulchen.
- Mei: Letten op bladluis. Zachte stekken nemen.
- Juli: Water geven bij droogte. Halfhoutige stekken nemen.
- Oktober: Herfstkleur. Planten.
- November: Eerste bloemen aan de kale takken. Planten.
- December: Bloei. Takjes met knoppen snijden voor een vaas.
Gebruiken
Goed voor dieren
- Bijen
- Nectar en stuifmeel voor honingbijen en wilde bijen.
Jij en deze soort
Wist je dat?
- Hij ontstond in de jaren 1930 in Bodnant Garden in het noorden van Wales en is naar die tuin genoemd.
- Een van zijn ouders, Viburnum farreri, is genoemd naar de Engelse plantenverzamelaar Reginald Farrer.
- De bloemknoppen worden al in de zomer gevormd en wachten op zachte winterdagen om open te gaan.