Sneeuwbal (Viburnum farreri)

Foto: Sten Porse, CC BY-SA 3.0 · bron

Heester · Viburnaceae

Sneeuwbal

Viburnum farreri

In andere talen: Viorne odorante (Français) · Fragrant viburnum (English)

Viburnum farreri is een bladverliezende sneeuwbal uit het noorden van China, genoemd naar de Engelse plantenverzamelaar Reginald Farrer, die hem rond 1914 in Engeland introduceerde. Het is een rechtopgaande struik van ongeveer 2,5 m hoog en 2 m breed, met stijve takken die later wat overbuigen. Van november tot in maart bloeit hij op de kale takken met kleine trosjes buisvormige bloempjes: roze in de knop, open wit tot lichtroze, met een zoete, sterke geur. Hij bloeit in golven: bij vorst stopt de bloei even, bij zacht weer gaan nieuwe knoppen open. Het ras ‘Candidissimum’ heeft zuiver witte bloemen. Samen met Viburnum grandiflorum is hij de ouder van de bekende winterbloeiende sneeuwbal, Viburnum × bodnantense.

  • Licht

    Zon of halfschaduw

    liefst wat zon

  • Vocht

    Normaal

    geen natte voeten

  • Grond

    Zand, leem of klei

    elke zuurtegraad

  • Winterhard

    Volledig winterhard

    tot -25 °C

  • Grootte

    2,5 m

    hoog, 2 m breed

  • Bloei

    november–maart

Feiten op een rij
Snoeimaandenapril
Hoogte2,5 m
Inheems in BelgiëNee, aangeplant
Goed voor bijen, vlinders en vogelsJa, voor bijen
Giftig voor mens en huisdierNiet als giftig bekend
Bloeinovember–maart

Herkennen

Hoe herken je een sneeuwbal?

Groeivorm
Rechtopgaande, later wat vaasvormige struik van ongeveer 2,5 m hoog en 2 m breed, met stijve takken.
Blad
Eirond, 4–10 cm, gezaagde rand en opvallende, parallelle nerven, tegenoverstaand. Jong bronskleurig, in de herfst roodpaars.
Bloem
Kleine, buisvormige bloempjes in trosjes van 3–5 cm, van november tot maart, op de kale takken.
Kleur
Roze knoppen, open wit tot lichtroze; bij ‘Candidissimum’ zuiver wit.
Geur
Zoet en sterk, het best te ruiken op een zachte, windstille dag.
Vrucht
Soms kleine rode, later zwarte bessen; ze vallen weinig op.

Bloei: november–maart · Planten: maart–april en oktober–november · Snoeien: april

In je tuin

Waarom in je tuin?

  • Bloeit midden in de winter, van november tot maart, op de kale takken.
  • Sterk en zoet geurend: een paar takjes in een vaas geuren binnen verrassend sterk.
  • Vroege nectar en stuifmeel voor bijen en hommels op zachte winterdagen.
  • Mooi jong blad met een bronzen tint en in de herfst een roodpaarse bladkleur.
  • Makkelijk en winterhard, op zand, leem en klei.

Waar staat een sneeuwbal graag?

  • Zon tot halfschaduw; in de zon bloeit hij het rijkst.
  • Elke goed doorlatende tuingrond: zand, leem of klei, zuur tot kalkrijk.
  • Normaal vochtige grond, zonder natte voeten.
  • Plant hem waar je in de winter vaak passeert, bij de voordeur of langs een pad, liefst beschut tegen koude oostenwind.
  • Reken op 2 m ruimte per plant.
Licht
Zon en halfschaduw
Grondsoort
Zand, leem of klei
Zuurtegraad
Niet kieskeurig
Vocht
Normaal
Grootte
2,5 m hoog, 2 m breed
Winterhard
Winterhard (tot -25 °C)

Mooi samen met

  • Sneeuwklokje: Een wit tapijt onder de struik in februari.
  • Lenteroos: Bloeit tegelijk en verdraagt de halfschaduw onder de takken.
  • Winterheide: Lage, roze of witte winterbloei aan de voet.
  • Toverhazelaar: Gele of oranje winterbloemen naast de witte en roze trosjes.
  • Rode kornoelje: Rode twijgen die in de winter mooi afsteken.

Onderhoud

Hoe en wanneer plant je een sneeuwbal?

Planten in maart–april en oktober–november.

  1. Plant in maart–april of in oktober–november, als de grond niet bevroren of te nat is.
  2. Graaf een plantgat twee keer zo breed als de kluit en maak de bodem los.
  3. Meng een paar scheppen compost door de uitgegraven grond.
  4. Zet de struik even diep als in de pot en druk de grond goed aan.
  5. Geef meteen een flinke gieter water.
  6. Leg een laag mulch van compost of houtsnippers rond de voet.

Verzorgen

Water
Het eerste jaar regelmatig bij droogte. Daarna alleen in lange droge periodes.
Bemesten
In april, na de bloei, een schep compost of wat organische mest. Meer is niet nodig.
Mulchen
Een laag compost of bladmulch in het voorjaar houdt de grond vochtig en onkruidvrij.
Uitgebloeide bloemen
Hoeven niet weg: ze vallen vanzelf af.
Ruimte
Laat hem vrij uitgroeien; voortdurend inkorten kost bloemen.

Tip: Plant hem bij de voordeur of langs een pad, zodat je de geur in de winter ruikt. Snoei alleen licht, in april, meteen na de bloei.

Wanneer snoei je een sneeuwbal?

Snoeimaanden: april.

Wanneer: In april, meteen na de bloei, en alleen licht. Hij bloeit op het hout van vorig jaar.

Hoe:

  • Knip dode, zwakke en kruisende takken weg.
  • Haal om de paar jaar een of twee van de oudste takken aan de voet weg; er komen van onderuit nieuwe scheuten bij.
  • Kort te lange takken in tot op een zijtak, zodat de struik zijn natuurlijke vorm houdt.

Let op: Snoei niet in de zomer of de herfst: dan knip je de takken weg die in de winter moeten bloeien.

Snoeien: wanneer en hoe · Snoeikalender en basisregels

Vermeerderen

Zachte stekken
In juni–juli: stekken van 10 cm van jonge scheuten, onderste bladeren weg, in vochtige stekgrond onder plastic. Ze wortelen vrij makkelijk.
Afleggen
Lage takken die de grond raken, wortelen vaak vanzelf. Pin een tak in het voorjaar vast in de grond en maak hem na een jaar los.

Hoe komt een sneeuwbal de winter door?

Winterhard tot −25 °C.

  • Winterhard tot ongeveer −25 °C: in België geen bescherming nodig.
  • Bij strenge vorst worden open bloemen bruin; de knoppen die nog dicht zijn, gaan bij zachter weer gewoon open.
  • In een grote pot: zet hem beschut tegen een muur en wikkel de pot bij strenge vorst in jute.

Ziektes en plagen

  • Bladluis: Op jonge scheuten in het voorjaar; het blad krult. Meestal ruimen lieveheersbeestjes ze op, anders afspuiten met water.
  • Bruine bloemen: Door strenge vorst. Er is niets aan te doen: bij zachter weer volgen nieuwe bloemen.
  • Weinig bloei: Meestal door snoei in de zomer of de herfst, of door te veel schaduw. Snoei voortaan alleen na de bloei.
  • Kaal van onder: Een oude struik wordt aan de voet kaal. Haal om de paar jaar enkele oude takken weg, zodat er jonge scheuten bijkomen.

Het jaar rond

  • Januari: Bloei. Takjes snijden voor de vaas.
  • Februari: Bloei. Bezoek van bijen op zachte dagen.
  • Maart: Laatste bloei. Planten.
  • April: Licht snoeien na de bloei. Compost geven. Planten.
  • Mei: Nieuw, bronskleurig blad. Letten op bladluis.
  • Juni: Zachte stekken nemen. Water geven bij droogte.
  • Juli: Water geven bij droogte. Niet meer snoeien.
  • Oktober: Roodpaarse herfstkleur. Planten.
  • November: Eerste bloemen. Planten.
  • December: Bloei op de kale takken.

Gebruiken

Goed voor dieren

Bijen
Nectar en stuifmeel voor honingbijen en wilde bijen.

Jij en deze soort

Wist je dat?

  • Hij is genoemd naar Reginald Farrer, een Engelse plantenverzamelaar en schrijver die vooral bekend werd door zijn boeken over rotsplanten.
  • Uit een kruising met Viburnum grandiflorum ontstond in de jaren 1930 in de tuin van Bodnant in Wales de winterbloeiende sneeuwbal, Viburnum × bodnantense.
  • Lange tijd heette hij Viburnum fragrans, maar die naam was al eerder aan een andere plant gegeven; daarom kreeg hij de naam Viburnum farreri.

Tuinplanten · Alle soorten

Laden…