Twee op een rij
Aalbes of kruisbes? Zo zie je het verschil
Ribes rubrum · Ribes uva-crispa
Een aalbes herken je aan de stekelloze takken en de bessen in hangende trossen; een kruisbes heeft 1–3 stekels onder elke knop en draagt grote, losse bessen.
Voel aan de takken: de kruisbes prikt, met stekels onder elke knop, de aalbes niet. Kijk dan naar de bessen: kleine, glanzend rode of witte bessen in lange trossen bij de aalbes; grote groene, gele of rode bessen, glad of behaard, alleen of met een paar samen bij de kruisbes. Het blad is bij beide 3–5-lobbig, maar kleiner en ronder bij de kruisbes.
| Aalbes | Kruisbes | |
|---|---|---|
| Blad | Verspreid, 3–5-lobbig, 4–8 cm, gezaagd; geurloos. | Verspreid of in bundeltjes, rond, 3–5-lobbig, 2–5 cm. |
| Bloei | Hangende trossen groengele bloempjes in april. | Kleine groenrode, hangende bloempjes in april. |
| Vrucht | Trossen glanzend rode of witte bessen in juni–juli. | Grote groene, gele of rode bessen, glad of behaard (juli). |
| Schors | Grijsbruin en glad. | Stengels met 1–3 stekels onder elke knop. |
| Vorm en hoogte | Struik, 1–1,5 m | Struik, 0,5–1,5 m |
| Standplaats | Zon of halfschaduw, elke tuingrond, normaal | Zon of halfschaduw, elke tuingrond, normaal |
| Inheems in België | Ja | Ja |
| Goed voor bijen, vlinders en vogels | Ja, voor bijen en vogels | Ja, voor bijen, vlinders en vogels |
| Giftig voor mens en huisdier | Niet als giftig bekend | Niet als giftig bekend |
| Snoeimaanden | Juli en november–februari | Juli–augustus en november–februari |
Het beste kenmerk per seizoen
- Lente
- Beide bloeien in april. De aalbes heeft hangende trossen groengele bloempjes, de kruisbes kleine groenrode bloempjes, alleen of met een paar samen.
- Zomer
- De aalbes rijpt in juni–juli met trossen glanzend rode of witte bessen; de kruisbes in juli met grote bessen die je uit de hand eet of in taart en confituur verwerkt.
- Herfst
- Na de oogst helpt het blad: 4–8 cm en gezaagd bij de aalbes, kleiner (2–5 cm), rond en vaak in bundeltjes bij de kruisbes.
- Winter
- Zonder blad zijn de stekels het zekerste kenmerk: de kruisbes heeft ze onder elke knop, de aalbes heeft gladde, grijsbruine takken. In de winter snoei je ze ook allebei.
Waar groeien ze?
Beide zijn inheems: de kruisbes groeit van nature ook in onze bossen en hagen, en de aalbes is een klassieker in de moestuin. Ze groeien in zon en halfschaduw, op bijna elke goede grond.
Welke kies je voor je tuin?
- Beide passen in een kleine tuin, als struik, als stamstruik of als snoer langs een draad of muur. De aalbes is makkelijker te plukken; bij de kruisbes houd je de struik open, wat meeldauw beperkt en het plukken tussen de stekels aangenamer maakt.
- Aalbessen zijn tussengastheer van dennenblaasroest: plant ze niet vlak bij een weymouthden. In april bezoeken bijen en hommels de bloempjes van allebei.
Wist je dat? Rode, witte en roze aalbessen horen bij dezelfde soort: alleen de kleur van de bes verschilt.
Verder lezen
- Fiche: Aalbes
- Fiche: Kruisbes
- Aalbes snoeien: wanneer en hoe
- Kruisbes snoeien: wanneer en hoe
- Determinatietabel: de vraag waar ze uit elkaar gaan