Eenbloemig parelgras

Zo herken je hem

Groeivorm

Los, overblijvend gras van 20–60 cm hoog, met dunne, kruipende wortelstokken; vormt losse plakkaten.

Blad

Plat, dun en slap, 3–7 mm breed, frisgroen en wat behaard. Het tongetje is kort, met aan de kant tegenover het blad een opvallend, puntig, borstelachtig aanhangsel.

Bloem

IJle pluim met maar een handvol aartjes op lange, dunne steeltjes, van mei tot juli. Elk aartje is 4–7 mm, paarsbruin en rechtopstaand, en bevat maar één vruchtbaar bloempje.

Stengel

Dun, glad en wat overhangend, met kort behaarde bladscheden.

Wortels

Dunne, kruipende wortelstokken net onder de bosbodem, waarmee de plant langzaam uitbreidt.

Verwarring met

Knikkend parelgras heeft knikkende aartjes die naar één kant hangen, met twee of drie vruchtbare bloempjes, en een kort tongetje zonder borstel. Het is in België veel zeldzamer.

Bloei: mei–juli · Snoeien: maart

Waarom in je tuin?

• Een van de weinige grassen die echt goed groeien in de schaduw onder bomen en struiken.
• Voedsel voor rupsen van nachtvlinders en andere insecten die op bosgrassen leven.
• Een typische soort van oude bossen: waar ze groeit, is het bos vaak al heel lang bos.
• Sierlijk van mei tot juli, wanneer de paarsbruine aartjes als pareltjes boven het blad hangen.
• Vormt langzaam een los, natuurlijk tapijt dat onkruid onder struiken onderdrukt.
• Weinig werk: geen water, geen mest en één opruimbeurt per jaar.

Waar staat een eenbloemig parelgras graag?

• In het wild in schaduwrijke loofbossen, vooral beuken- en eikenbossen, op hellingen, in holle wegen en langs bosranden.
• Vochthoudende, humusrijke, vrij voedselrijke grond: leem of lemig zand, neutraal tot kalkrijk.
• Halfschaduw tot schaduw; in volle zon verbrandt het blad en droogt de grond te veel uit.
• In de tuin: onder bomen en struiken, in een schaduwborder, een bostuin of langs een schaduwrijk pad.

Mooi samen met

• Bosanemoon: Witte voorjaarsbloemen voor het gras goed uitloopt; ze groeien samen in dezelfde bossen.
• Lievevrouwebedstro: Een geurend, wit bloeiend tapijtje dat in beukenbossen vaak naast parelgras groeit.
• Gewone salomonszegel: Gebogen stengels met witte belletjes boven het lage gras.
• Wilde hyacint: Blauwe voorjaarsbloei in de schaduw; het gras bedekt daarna het afstervende blad.
• Mannetjesvaren: Grote varenbladeren als contrast met het fijne grasblad.

Hoe en wanneer plant je een eenbloemig parelgras?

1. Koop eenbloemig parelgras bij een kweker van inheemse planten of vaste planten. Graaf nooit planten uit in het bos.
2. Plant in maart–april of in september–oktober, als de grond vochtig is.
3. Zet 5–9 planten per m², op 30–40 cm van elkaar; zo sluit het tapijt na een paar jaar.
4. Meng wat bladcompost door de plantplek en dek af met een laagje bladeren: zo lijkt het op de bosbodem.
5. Zaaien kan ook: zaai vers zaad in de zomer of herfst in een pot met lemige grond en laat die buiten overwinteren.
6. Geef het eerste jaar water bij droogte; daarna is het nauwelijks nog nodig.

Verzorgen

Water

Alleen het eerste jaar bij droogte. Daarna redt het zich in de schaduw prima.

Bemesten

Niet nodig. Laat gevallen bladeren liggen: die worden vanzelf humus.

Bladafval

Laat het herfstblad van de bomen gewoon op het gras liggen; het groeit er in het voorjaar doorheen.

Opruimen

Kam of knip in maart de oude, verdorde bladeren weg voor het nieuwe blad uitloopt.

Uitbreiding

Breidt zich traag uit via wortelstokken. Te veel? Steek in het voorjaar een stuk af en geef het weg.

Tip: Plant eenbloemig parelgras op een plek waar je er van dichtbij naar kunt kijken, zoals langs een schaduwrijk pad: de fijne pareltjes vallen pas echt op als je ervoor stilstaat.

Snoeien en maaien

Snoeimaanden: maart.

Wanneer: Eind februari of in maart, voor het nieuwe blad verschijnt.

Hoe:

• Laat de verdorde pluimen en bladeren de winter over staan: insecten overwinteren erin en het blad beschermt de wortelstokken.
• Kam in maart de oude bladeren met je vingers of een hark uit de pol, of knip ze kort af.
• Knip niet in het jonge, groene blad: dat heeft de plant nodig om te groeien.

Snoeien: wanneer en hoe · Snoeikalender en basisregels

Vermeerderen

Scheuren

In maart–april of september een stuk van de rand afsteken met wortelstokken en blad, en elders planten. De makkelijkste manier.

Zaaien

Vers zaad in de zomer of herfst zaaien en buiten laten overwinteren; het kiemt in het voorjaar.

Hoe komt een eenbloemig parelgras de winter door?

Winterhard tot −25 °C.

• Het blad verdort grotendeels en wordt strokleurig; de wortelstokken overwinteren in de bosbodem.
• Volledig winterhard.
• De droge pollen en het afgevallen blad zijn een schuilplaats voor insecten, spinnen en andere kleine dieren van de bosbodem.

Ziektes en plagen

• Te veel zon: Op een zonnige, droge plek wordt het blad bruin. Verplaats de plant naar de schaduw.
• Slakken: Jonge scheuten worden soms aangevreten. Meestal herstelt de plant; lok egels en loopkevers met een rommelhoek.
• Droogte: In droge zomers onder bomen kan het blad vroeg verdorren. Geef de eerste jaren water en laat bladafval liggen als mulch.
• Trage start: Het eerste jaar lijkt er weinig te gebeuren. Geduld: na twee à drie jaar vormt het een tapijt.

Het jaar rond

• Maart: Oude bladeren uitkammen of afknippen. Planten en scheuren.
• April: Nieuw, frisgroen blad loopt uit.
• Mei: Begin van de bloei: de eerste paarsbruine aartjes.
• Juni: Volle bloei.
• Juli: Laatste bloei. Het zaad rijpt.
• Augustus: Jonge planten water geven bij droogte.
• September: Planten en scheuren. Vers zaad zaaien.
• Oktober: Herfstblad van de bomen laten liggen.
• November: Het blad verkleurt strogeel.
• December: Rust. De wortelstokken overwinteren onder het bladafval.

Wist je dat?

• De naam parelgras slaat op de kleine, glanzende aartjes, die als pareltjes aan hun steeltjes hangen; uniflora betekent ‘eenbloemig’, omdat elk aartje maar één vruchtbaar bloempje heeft.
• In onder meer Groot-Brittannië staat het op lijsten van planten die op oude bossen wijzen: het verspreidt zich zo traag dat het nieuwe bossen maar moeilijk bereikt.
• Naast het vruchtbare bloempje zit in elk aartje een klein knotsje van onvruchtbare kafjes.