Chinese pioenroos

Zo herken je hem

Groeivorm

Ronde, struikvormige horst van 60–100 cm hoog en even breed, die in de winter volledig afsterft.

Blad

Donkergroen en glanzend, diep ingesneden in lancetvormige slippen; de jonge scheuten zijn in het voorjaar purperrood.

Bloem

Groot, 10–20 cm, enkel, halfgevuld of gevuld, in wit, roze, rood en tussentinten; vaak geurend. Meestal meerdere knoppen per stengel.

Vrucht/Zaad

Twee tot vijf leerachtige kokervruchten die openspringen en ronde, donkerbruine tot zwarte zaden tonen.

Wortels

Dikke, vlezige, knolachtige wortels met roze knoppen, de ‘ogen’, aan de bovenkant.

Verwarring met

De boerenpioen (Paeonia officinalis) bloeit eerder, al in mei, met één bloem per stengel en minder glanzend blad. De boompioen (Paeonia suffruticosa) is een houtige struik die in de winter niet afsterft.

Bloei: mei–juni · Snoeien: juni en oktober

Waarom in je tuin?

• Uitzonderlijk lang levend: een pioen kan tientallen jaren op dezelfde plek bloeien zonder verjongd te worden.
• Enkelbloemige rassen met een hart vol gele meeldraden zijn rijk aan stuifmeel voor hommels en bijen; volle bloemen bieden hen weinig.
• Mooi het hele seizoen: rode scheuten in het voorjaar, bloemen in juni en vaak rode of gele herfstkleur.
• Een van de mooiste, geurende snijbloemen van de vroege zomer.
• Weinig werk en op een goede plek zelden ziek.

Waar staat een Chinese pioenroos graag?

• In het wild: graslanden, struweelranden en open berghellingen in Noordoost-Azië, met koude winters.
• Volle zon tot lichte halfschaduw; minstens zes uur zon per dag voor een rijke bloei.
• Diepe, voedzame en goed doorlatende grond: leem of klei, verbeterd met compost, en niet te nat in de winter.
• Niet te dicht bij bomen of grote struiken, die met hun wortels concurreren.
• Reken op 90 cm per plant: hij wordt breed en wil jaren ongestoord staan.

Mooi samen met

• Kattenkruid: Een blauwe zoom die doorbloeit als de pioenen uitgebloeid zijn.
• Ooievaarsbek: Vult de border op na de bloei en bedekt de grond.
• Sierui: Paarse bollen in mei–juni die mooi boven het pioenblad uitkomen.
• Baardiris: Bloeit in dezelfde weken en houdt van dezelfde zonnige plek.
• Vrouwenmantel: Een frisgroene, lage rand vooraan in de border.

Hoe en wanneer plant je een Chinese pioenroos?

1. Koop planten bij een kwekerij of tuincentrum; haal nooit planten uit het wild.
2. Plant blote wortels bij voorkeur in september–oktober; potplanten kunnen ook in het voorjaar.
3. Graaf een ruim plantgat van 40–50 cm diep en breed en meng er compost door.
4. Het belangrijkste: zet de knoppen niet meer dan 3–5 cm onder de grond. Te diep geplant bloeit hij niet.
5. Druk de grond goed aan en geef flink water.
6. Reken erop dat een jonge plant pas na 2–3 jaar volop bloeit: geduld loont.

Verzorgen

Water

Het eerste jaar bij droogte wekelijks water geven. Later enkel in droge voorjaren, als de knoppen zich vormen.

Bemesten

In maart een laag goed verteerde compost rond de plant, zonder de knoppen te bedekken. Te veel stikstof geeft veel blad en weinig bloemen.

Steun

Zet in april een plantenring over de jonge scheuten: gevulde bloemen worden na regen zwaar en vallen om.

Mieren

Mieren op de knoppen zijn onschuldig en hoeven niet bestreden te worden.

Niet verplanten

Laat hem liefst staan: na verplanten of scheuren duurt het vaak een paar jaar voor hij weer rijk bloeit.

Tip: Twijfel je over de diepte bij het planten? Liever te ondiep dan te diep: met de knoppen 3–5 cm onder de grond bloeit een pioen jarenlang rijk, een paar centimeter dieper en hij maakt alleen blad.

Snoeien en maaien

Snoeimaanden: juni en oktober.

Wanneer: Uitgebloeide bloemen in juni; het blad in oktober, als het verkleurd is.

Hoe:

• Knip uitgebloeide bloemen af tot bij het eerste blad, tenzij je zaad wilt: dat spaart energie voor de wortels.
• Laat het blad de hele zomer staan: het voedt de wortels voor de bloei van volgend jaar.
• Knip in oktober alle stengels tot net boven de grond af en ruim het blad op, om grauwe schimmel te voorkomen.
• Bij enkelbloemige rassen kun je enkele zaaddozen laten rijpen: ze zijn sierlijk in de herfst.

Let op: Gooi blad met grauwe schimmel bij het restafval, niet op de composthoop.

Snoeien: wanneer en hoe · Snoeikalender en basisregels

Vermeerderen

Scheuren

In september–oktober: graaf de horst op, spoel de grond van de wortels en snijd hem in stukken met elk 3–5 knoppen en een paar dikke wortels. Plant meteen weer, niet te diep.

Zaad

Zaai vers zaad in de herfst in een pot buiten. Het eerste jaar vormen zich alleen wortels; de scheut komt pas in het tweede voorjaar. Zaailingen bloeien na 4–5 jaar en lijken niet op de ouder.

Hoe komt een Chinese pioenroos de winter door?

Winterhard tot −30 °C.

• Het blad sterft af en de plant overwintert onder de grond als dikke wortels met knoppen.
• Zeer winterhard, tot ongeveer −30 °C; hij heeft zelfs een koude winter nodig om goed te bloeien.
• In maart–april verschijnen de purperrode scheuten, een mooi gezicht in de lege border.
• Bescherming is niet nodig; bedek de knoppen niet met een dikke laag mulch.

Ziektes en plagen

• Geen bloemen: Meestal te diep geplant, te veel schaduw, te jong of pas verplant. Haal in de herfst wat grond weg of plant de pioen ondieper op een zonnige plek.
• Grauwe schimmel: Jonge scheuten verwelken en knoppen worden bruin, vooral in natte voorjaren. Knip aangetaste delen weg, ruim in de herfst al het blad op en zorg voor een luchtige plek.
• Omvallende bloemen: Gevulde bloemen hangen na regen naar beneden. Gebruik een plantenring of kies stevige, enkelbloemige rassen.
• Knoppen die niet opengaan: Door droogte, te weinig zon of late vorst. Geef water in het voorjaar en kies een zonnige plek.
• Bladvlekken: Bruine of paarse vlekken op het blad in de nazomer zijn meestal onschuldig; ruim het blad in de herfst op.

Het jaar rond

• Maart: Rode scheuten verschijnen. Compost geven.
• April: Plantenring plaatsen. Water geven in een droog voorjaar.
• Mei: De knoppen zwellen; mieren erop zijn onschuldig. Eerste bloemen eind mei.
• Juni: Volle bloei. Bloemen snijden. Uitgebloeide bloemen afknippen.
• Juli: Blad laten staan. Water geven bij lange droogte.
• Augustus: Zaaddozen rijpen bij enkelbloemige rassen.
• September: Planten of scheuren. Vers zaad zaaien.
• Oktober: Stengels afknippen en blad opruimen. Planten kan nog.

Wist je dat?

• Het geslacht is genoemd naar Paeon, in de Griekse mythologie de arts van de goden.
• Mieren op de knoppen eten van een zoet sap dat de knoppen afscheiden. Ze helpen de bloem niet open, maar doen ook geen kwaad.
• Lactiflora betekent ‘met melkwitte bloemen’: de wilde plant bloeit wit, soms licht roze.