Fraserspar

Hoe herken je een fraserspar?

Groeivorm

Smalle, regelmatige kegel tot 15 m hoog en 5 m breed; groeit matig snel.

Naalden

Kort (1,5–2,5 cm), plat en zacht, donkergroen met twee zilverwitte strepen aan de onderkant; ze geuren bij kneuzen.

Kegels

Opstaand, 4–7 cm, paars tot bruin, met uitstekende, omgekrulde schubjes; ze vallen op de boom uit elkaar.

Schors

Glad, grijsbruin, met harsblaasjes.

Wortels

Vrij ondiep; gevoelig voor droogte en voor natte, slecht doorlatende grond.

Planten: april–mei en september–oktober

Waarom in je tuin?

• Een slanke, regelmatige kegelvorm die weinig ruimte in de breedte vraagt.
• Zachte, geurende naalden met een zilverige onderkant.
• Groenblijvend: het hele jaar structuur in de tuin.
• Een kerstboom met kluit kan, met wat zorg, daarna een plaats in de tuin krijgen.
• Mooie paarse kegels op oudere bomen.

Waar staat een fraserspar graag?

• Zon tot halfschaduw; liefst een koele plek met wat schaduw in de namiddag.
• Zure tot neutrale, humusrijke grond: zand of leem. Kalk verdraagt hij slecht.
• Vochthoudend maar goed doorlatend: geen hete, droge zuidkant en geen stilstaand water.
• Reken op 4–5 m ruimte rond de boom.

Licht

Zon en halfschaduw

Grondsoort

Zand of leem

Zuurtegraad

Zuur of neutraal

Vocht

Normaal of nat

Grootte

15 m hoog, 5 m breed

Winterhard

Winterhard (tot -35 °C)

Mooi samen met

• Rododendron: Houdt van dezelfde zure, frisse grond.
• Hulst: Glanzend groen blad en rode bessen in de winter.
• Berk: Witte stammen als licht contrast met het donkere naaldgroen.
• Struikheide: Een lage, bloeiende rand op zure grond.

Hoe en wanneer plant je een fraserspar?

Planten in april–mei en september–oktober.

1. Plant in april–mei of in september–oktober.
2. Graaf een plantgat twee keer zo breed als de kluit en meng er bladcompost door.
3. Zet de boom even diep als hij stond en maak het kluitdoek bovenaan los.
4. Druk de grond aan en geef meteen een paar flinke gieters water.
5. Leg een mulchlaag van schors of naaldenstrooisel rond de voet.
6. Een kerstboom met kluit zet je na de feestdagen eerst een paar dagen op een koele, beschutte plek buiten; plant hem bij vorstvrij weer of in april.

Verzorgen

Water

De eerste twee jaar bij droogte wekelijks ruim water; ook later in hete, droge zomers.

Mulchen

Vul elk voorjaar de mulchlaag aan: ze houdt de wortels koel en vochtig.

Bemesten

Meestal niet nodig; op arme grond in maart wat compost of mest voor coniferen.

Kerstboom binnen

Houd hem binnen zo kort mogelijk, liefst niet langer dan een week tot tien dagen, op een koele plek ver van de verwarming, en houd de kluit vochtig.

Leidtak

Houd één leidtak: knip een concurrerende top weg.

Tip: Een fraserspar met kluit als kerstboom heeft de beste kans als hij hooguit een week binnen staat, koel en met een vochtige kluit. Plant hem daarna op een koele plek in zure, frisse grond.

Wanneer snoei je een fraserspar?

Wanneer: Snoeien is niet nodig: hij houdt vanzelf zijn kegelvorm.

Hoe:

• Knip dode of beschadigde takken weg tot op gezond hout.
• Groeien er twee toppen, laat dan de sterkste staan.
• Knip alleen in jong, benaald hout; laat kale takdelen met rust.

Let op: Snoei nooit in kaal hout: daar maakt hij geen nieuwe naalden.

Snoeikalender en basisregels

Vermeerderen

Zaaien

Zaad in de herfst buiten in een koude bak zaaien, of in het voorjaar na enkele weken koude in de koelkast. Zaailingen groeien de eerste jaren traag.

Hoe komt een fraserspar de winter door?

Winterhard tot −35 °C.

• Zeer winterhard (tot ongeveer −35 °C): in België geen bescherming nodig.
• Late nachtvorst kan in het voorjaar de jonge scheuten soms beschadigen.
• In een pot of als kerstboom met kluit: beschut zetten en bij vorstvrij weer water geven.
• Een kerstboom moet na de warme kamer geleidelijk wennen aan de kou: eerst enkele dagen in een koele garage of veranda.

Ziektes en plagen

• Wortelrot: De fraserspar is erg gevoelig voor wortelrot op natte, zware grond: de boom vergeelt en sterft af. Plant op een goed doorlatende plek.
• Wolluis: Witte, wollige plukjes op twijgen en stam. Afspuiten met water en aangetaste takken wegknippen.
• Bruine naalden: Door droogte, hitte of een te zonnige, droge plek. Water geven, mulchen en een koelere plek kiezen.
• Kerstboom slaat niet aan: Vaak door een te lange tijd binnen of een kluit met beschadigde wortels. Houd hem kort binnen, laat hem geleidelijk wennen en koop een boom met een echte, stevige kluit.

Het jaar rond

• Januari: Kerstboom met kluit eerst koel en beschut buiten laten wennen.
• Maart: Mulch aanvullen.
• April: Planten, ook een kerstboom met kluit.
• Mei: Planten. Water geven bij droogte.
• Juni: Water geven bij droogte. Letten op wolluis.
• Juli: Ruim water geven bij hitte.
• Augustus: Water geven bij droogte.
• September: Planten.
• Oktober: Planten. Mulch aanbrengen.
• December: Als kerstboom met kluit kort binnen, koel en met een vochtige kluit.

Wist je dat?

• Hij is genoemd naar John Fraser, een Schotse plantenverzamelaar die eind 18e eeuw de zuidelijke Appalachen verkende.
• In het wild is hij sterk achteruitgegaan door een uit Europa ingevoerde wolluis die veel bomen heeft gedood.
• In de Verenigde Staten is hij een van de meest gekweekte kerstbomen; hij werd al vaak gekozen als kerstboom voor het Witte Huis.