Venushaar

Hoe herken je een venushaar?

Groeivorm

Dichte, overhangende pol van 30–40 cm hoog en 40–50 cm breed, uit een korte, kruipende wortelstok.

Blad

Driehoekig, twee- tot drievoudig geveerd, met kleine, waaier- tot wigvormige blaadjes; fris lichtgroen.

Stelen

Draaddun, stijf en glanzend zwartbruin.

Sporen

Bruine sporenhoopjes onder de omgeslagen randjes van de blaadjes; een varen bloeit niet.

Wortels

Fijn en ondiep; ze verdragen geen uitdroging en geen natte voeten.

Planten: maart–april · Snoeien: maart

Waarom in je tuin?

• Een van de mooiste varens voor binnen, met fijn, luchtig blad op zwarte steeltjes.
• Groeit goed op een lichte plek zonder zon, bijvoorbeeld bij een raam op het noorden.
• Perfect voor de badkamer of keuken, waar de lucht vochtiger is.
• Groenblijvend: het hele jaar door fris groen.
• Geschikt voor een terrarium of flessentuin, samen met andere vochtminnende planten.

Waar staat een venushaar graag?

• Licht maar zonder directe zon: bij een raam op het noorden of oosten, of een paar meter van een zonnig raam.
• Vochtige lucht: in de badkamer, de keuken of op een schaal met kiezels en water.
• Warm en gelijkmatig, 18–24 °C, en nooit onder 12 °C; uit de tocht en weg van de verwarming.
• Luchtige, humusrijke potgrond, zuur tot neutraal, die vocht vasthoudt maar goed afwatert.

Licht

Licht, zonder felle zon

Potgrond

Gewone potgrond of luchtige, humusrijke potgrond

Zuurtegraad

Zuur of neutraal

Water geven

Veel

Grootte

0,4 m hoog, 0,5 m breed

Temperatuur

Minimum 12 °C

Mooi samen met

• Zenuwplant: Houdt van dezelfde vochtige lucht en lichte schaduw; samen mooi in een terrarium.
• Pauwenplant: Groot, getekend blad naast het fijne venushaar, met dezelfde verzorging.
• Nestvaren: Brede, glanzende bladeren als contrast, eveneens graag in de badkamer.
• Mosvaren: Een lage, mosachtige bodembedekker voor een flessentuin of terrarium.

Hoe en wanneer plant je een venushaar?

Planten in maart–april.

1. Verpot in maart–april, alleen als de pot vol wortels zit: hij staat graag wat krap.
2. Kies een pot die maar een paar cm breder is, met een afvoergat; een plastic pot houdt de grond langer vochtig.
3. Gebruik luchtige, humusrijke potgrond voor varens of kamerplanten, eventueel gemengd met wat perliet.
4. Zet de plant even diep als voorheen en druk de grond licht aan, zonder hem vast te stampen.
5. Giet aan met lauw, kalkarm water en laat het overtollige water weglopen.

Verzorgen

Water

Houd de grond altijd licht vochtig, nooit kletsnat. Liefst regenwater of kalkarm water op kamertemperatuur. Laat de kluit nooit uitdrogen.

Luchtvochtigheid

Zet de pot op een schaal met kiezels en water, of groepeer hem met andere planten. Een badkamer met daglicht is ideaal.

Bemesten

Van april tot september om de vier weken een halve dosis vloeibare kamerplantenmest.

Bruin blad

Knip verdorde bladeren aan de voet weg; er komen nieuwe in de plaats.

Geen bladglans

Gebruik geen bladglansmiddel: het fijne blad kan daar niet tegen.

Verpotten

Om de één à twee jaar in het voorjaar, of delen als hij te groot wordt.

Tip: Zet de pot op een schaal met natte kiezels: het water verdampt rond de plant en houdt de lucht vochtig, zonder dat de wortels in het water staan.

Wanneer snoei je een venushaar?

Snoeimaanden: maart.

Wanneer: Knip het hele jaar door bruine bladeren weg. Ziet de plant er in maart kaal of verdroogd uit, dan mag je alles terugknippen.

Hoe:

• Knip verdorde of gele bladeren met de steel en al vlak boven de grond af.
• Is hij helemaal uitgedroogd, knip dan alle bladeren tot net boven de grond af en houd de grond vochtig: vaak loopt hij binnen enkele weken weer uit.
• Combineer een stevige snoeibeurt in maart met verpotten of delen.

Let op: Knip nooit in de wortelstok: daaruit komen de nieuwe bladeren.

Snoeien: wanneer en hoe · Snoeikalender en basisregels

Vermeerderen

Delen

In maart–april bij het verpotten: snijd de pol met een scherp mes in twee of drie stukken, elk met wortels en een stuk wortelstok, en pot ze apart op.

Sporen

Leg een rijp blad met de onderkant op papier om de sporen op te vangen. Strooi ze op vochtige, steriele grond in een afgedekt bakje, op een lichte, warme plek. Het duurt maanden voor er kleine varentjes zijn.

Hoe komt een venushaar de winter door?

• Kamerplant: hij blijft het hele jaar binnen en verdraagt geen temperaturen onder ongeveer 12 °C.
• Zet hem niet boven of naast een radiator: de droge, warme lucht doet het blad verdorren.
• Geef in de winter iets minder water, maar laat de kluit nooit uitdrogen; niet bemesten van oktober tot maart.
• Hij mag in de winter wat dichter bij het raam, want de winterzon is zwak; let wel op koude tocht en ijskoude ruiten.

Ziektes en plagen

• Verdroogde blaadjes: Bruine, krokante blaadjes door droge lucht of een uitgedroogde kluit. Knip ze weg, geef water en zorg voor vochtigere lucht.
• Gele bladeren en rot: Te nat, of een pot die in water staat. Laat het water weglopen en giet pas als de bovenste laag net begint op te drogen.
• Verbrand blad: Bleke of bruine plekken door directe zon. Zet hem op een lichte plek zonder zon.
• Schildluis en wolluis: Bruine schildjes of witte pluisjes op de steeltjes. Haal ze voorzichtig weg met een wattenstaafje; spuit geen middelen op het fijne blad.
• Spint: Fijne gele stipjes en spinsel in droge, warme lucht. Verhoog de luchtvochtigheid en spoel de plant voorzichtig af met lauw water.

Het jaar rond

• Januari: Licht vochtig houden, weg van de radiator. Niet bemesten.
• Februari: Luchtvochtigheid verhogen. Bruin blad wegknippen.
• Maart: Terugknippen als hij kaal is. Verpotten of delen.
• April: Verpotten. Om de vier weken bemesten.
• Mei: Groei. Bemesten en uit de directe zon houden.
• Juni: Geregeld water geven. Schaal met kiezels bijvullen.
• Juli: Beschermen tegen felle zon en hitte. Bemesten.
• Augustus: Bemesten. Letten op spint.
• September: Laatste keer bemesten.
• Oktober: Iets minder water. Weg van de verwarming.
• November: Rust: minder water, niet bemesten.
• December: Licht vochtig houden. Zorgen voor vochtige lucht.

Wist je dat?

• Adiantum komt van het Griekse adiantos, ‘niet nat wordend’: waterdruppels rollen van het blad af.
• De sporen zitten verstopt onder de omgeslagen randjes van de blaadjes.
• De soort is genoemd naar de Italiaanse plantkundige Giuseppe Raddi, die in het begin van de 19de eeuw planten verzamelde in Brazilië.