Blechnum

Hoe herken je een blechnum?

Groeivorm

Laag, kruipend tapijt van 10–15 cm hoog, dat met wortelstokken uitgroeit tot 50 cm breed en meer.

Blad

Smal, kamvormig ingesneden in korte, ronde lobben; leerachtig en donkergroen.

Sporenblad

Rechtopstaande, smallere bladeren die boven het gewone blad uitsteken, met de sporen aan de onderkant.

Kleur

Jong blad brons- tot roodachtig, later donkergroen en glanzend.

Wortels

Kruipende, ondiepe wortelstokken die langzaam een dicht tapijt vormen.

Planten: maart–mei en september–oktober · Snoeien: maart

Waarom in je tuin?

• Een groenblijvende bodembedekker voor de schaduw, die het hele jaar de grond bedekt.
• Bronskleurig tot rood nieuw blad in het voorjaar en de zomer: een warme kleur tussen het groen.
• Laag en fijn: mooi vooraan in de border, tussen stenen, langs paadjes of onder rododendrons.
• Winterhard tot ongeveer −20 °C, dus in de meeste Belgische winters zonder bescherming.
• Weinig onderhoud: één keer per jaar wat opruimen volstaat.

Waar staat een blechnum graag?

• Halfschaduw tot schaduw; hij verdraagt wat zon als de grond vochtig blijft.
• Humusrijke, zure tot neutrale grond: zand, leem of veen, verrijkt met bladcompost. Kalk verdraagt hij slecht.
• Normaal vochtig en goed doorlatend: niet uitdrogen, maar ook geen natte voeten in de winter.
• Beschut, uit koude, drogende winterwind.
• Plant 25–30 cm uit elkaar voor een snel gesloten tapijt.

Licht

Halfschaduw en schaduw

Grondsoort

Zand, leem of veen

Zuurtegraad

Zuur of neutraal

Vocht

Normaal

Grootte

0,15 m hoog, 0,5 m breed

Winterhard

Winterhard (tot -20 °C)

Mooi samen met

• Rododendron: Houdt van dezelfde zure, humusrijke grond; de varen bedekt de grond eronder.
• Japanse esdoorn: De lage varen als tapijt onder een sierlijke, kleine boom.
• Hosta: Grote bladeren boven het fijne, lage tapijt.
• Sneeuwklokje: Bloeit vroeg in het voorjaar door het groenblijvende tapijt heen.
• Bosanemoon: Witte bloempjes in april boven het donkergroene tapijt.

Hoe en wanneer plant je een blechnum?

Planten in maart–mei en september–oktober.

1. Plant van maart tot mei of in september–oktober, als de grond niet bevroren of te droog is.
2. Maak de grond los en werk er bladcompost door; op kalkrijke grond kies je beter een andere varen.
3. Zet de plantjes even diep als in de pot, met de wortelstokken net onder het oppervlak.
4. Houd 25–30 cm tussen de planten en druk de grond goed aan.
5. Geef meteen ruim water en houd de grond de eerste weken vochtig.
6. Strooi een dun laagje bladcompost of naaldenstrooisel tussen de plantjes.

Verzorgen

Water

Het eerste jaar regelmatig bij droogte. Later alleen in lange droge periodes.

Bemesten

Een dun laagje bladcompost in het voorjaar volstaat; geen kalk en geen kunstmest.

Mulchen

Afgevallen boombladeren mogen tussen het tapijt blijven liggen; dat houdt de grond humusrijk.

Wieden

Wied het eerste jaar tussen de planten, tot het tapijt gesloten is.

Opruimen

Knip in maart beschadigd of bruin blad weg, zodat het nieuwe bronzen blad goed uitkomt.

Tip: Geef hem zure tot neutrale, humusrijke grond: op kalk kwijnt hij weg. Laat afgevallen herfstblad tussen het tapijt liggen, dan verrijkt de grond zich vanzelf.

Wanneer snoei je een blechnum?

Snoeimaanden: maart.

Wanneer: In maart, als de ergste vorst voorbij is. Verder hoeft hij niet gesnoeid te worden.

Hoe:

• Knip bruin, door vorst beschadigd blad vlak bij de grond weg.
• Gezond groen blad mag blijven staan.
• Is het tapijt te ver uitgegroeid, steek de randen dan in het voorjaar af.

Snoeien: wanneer en hoe · Snoeikalender en basisregels

Vermeerderen

Delen

In maart–april stukken van het tapijt met wortelstok en wortels afsteken en meteen elders planten. Dat gaat makkelijk.

Sporen

In de zomer rijpe sporen van de rechtopstaande sporenbladeren verzamelen en onder glas uitzaaien op steriele, zure zaaigrond.

Hoe komt een blechnum de winter door?

Winterhard tot −20 °C.

• Winterhard tot ongeveer −20 °C: in de meeste Belgische winters is geen bescherming nodig.
• Bij strenge vorst kan het blad bruin worden; de wortelstokken lopen in het voorjaar opnieuw uit.
• Bij strenge vorst zonder sneeuw kun je het tapijt tijdelijk afdekken met dennentakken of vlies.
• In een pot is hij gevoeliger: zet de pot beschut tegen een muur en wikkel hem in jute.

Ziektes en plagen

• Geel blad: Op kalkrijke grond wordt het blad geel en groeit de plant slecht. Verbeter de grond met bladcompost of kies een andere plek.
• Verdroging: Bruine bladranden en stilstaande groei bij droogte of te veel zon. Water geven en mulchen.
• Vorstschade: Bruin blad na een strenge winter. In maart wegknippen; de plant loopt meestal opnieuw uit.
• Onkruid: Gras en onkruid groeien door het jonge tapijt. Wied met de hand tot het tapijt gesloten is.

Het jaar rond

• Maart: Bruin of beschadigd blad wegknippen. Bladcompost strooien.
• April: Planten of delen. Nieuw bronskleurig blad loopt uit.
• Mei: Planten. Wieden tussen jonge planten.
• Juni: Water geven bij droogte.
• Juli: Water geven bij droogte. Rijpe sporen verzamelen.
• September: Planten of delen.
• Oktober: Planten. Afgevallen blad tussen het tapijt laten liggen.
• December: Rust. Bij strenge vorst zonder sneeuw eventueel afdekken.

Wist je dat?

• ‘Penna marina’ betekent ‘zeeveer’ in het Latijn, naar de vorm van het kamvormige blad.
• Zoals veel varens uit zijn familie heeft hij twee soorten bladeren: gewone bladeren en aparte, rechtopstaande sporenbladeren.
• In zijn thuisgebied groeit hij ook hoog in de bergen en op koude, winderige eilanden in de buurt van Antarctica.