Bidens

Hoe herken je een bidens?

Groeivorm

Breed uitgroeiend tot hangend, ongeveer 30 cm hoog en 50 cm breed; de ranken hangen tot 50 cm over de rand.

Blad

Fijn ingesneden en varenachtig, frisgroen; het lijkt wat op venkelblad.

Bloem

Open, stervormige bloemhoofdjes van 2–3 cm, meestal met vijf brede lintbloemen, van mei tot oktober.

Kleur

Goudgeel; er zijn ook rassen in oranje, rood of geel met wit.

Vrucht

Smalle, donkere zaadjes met stekelige haakjes aan de top, die aan kleren en dierenvacht blijven hangen.

Bloei: mei–oktober · Zaaien: februari–maart · Planten: mei–juni · Snoeien: juli

Waarom in je tuin?

• Bloeit onafgebroken van mei tot oktober, zonder veel werk.
• Een van de sterkste hangplanten: de ranken vullen een hangmand of bak in een paar weken.
• Bijen en vlinders komen af op de open, goudgele bloemen.
• Verdraagt zon, wind en warmte goed, ook op een zonnig balkon.
• Het warme geel combineert mooi met blauw, paars en wit.

Waar staat een bidens graag?

• Volle zon: in de schaduw bloeit hij weinig en worden de ranken lang en slap.
• Goede potgrond, of in de tuin zand-, leem- of kleigrond die goed doorlaat, zuur tot neutraal.
• Matig vochtig: hij heeft veel water nodig, maar verdraagt geen water dat blijft staan.
• Reken op 30–40 cm per plant; zet hem aan de rand van een bak of mand, zodat de ranken kunnen overhangen.

Licht

Zon

Grondsoort

Zand, leem of klei

Zuurtegraad

Zuur of neutraal

Vocht

Normaal

Grootte

0,3 m hoog, 0,5 m breed

Winterhard

Vorstgevoelig: pas buiten na de laatste nachtvorst (half mei)

Mooi samen met

• Waaierbloem: Blauwpaars naast goudgeel: een klassiek contrast in een hangmand.
• Lobelia: Fijne blauwe bloemetjes tussen de gele sterren.
• Verbena: Paarse of rode schermen die net als bidens de hele zomer bloeien.
• Petunia: Grote paarse of witte bloemen naast de kleine gele sterretjes.

Hoe en wanneer plant je een bidens?

Planten in mei–juni.

1. Zaai in februari–maart binnen bij 18–20 °C en dek het zaad maar dun af. Veel rassen worden als gestekte jonge plant verkocht.
2. Laat zelf gezaaide plantjes in mei een week wennen door ze overdag buiten te zetten.
3. Plant na half mei uit, als er geen nachtvorst meer komt, of in juni.
4. Kies een pot of bak met afvoergat en goede potgrond; in de tuin werk je wat compost door de grond.
5. Zet de plant even diep als in de kweekpot, op 30–40 cm afstand.
6. Giet goed aan en laat overtollig water weglopen.

Verzorgen

Water

Hij drinkt veel: in de zomer dagelijks water in bakken en hangmanden, bij hitte soms twee keer. In de tuin enkel bij droogte.

Bemesten

Wekelijks vloeibare mest voor balkonplanten, van juni tot september: hij is een sterke groeier.

Uitgebloeide bloemen

Wegknippen hoeft niet, maar een plant die minder zaad vormt, bloeit rijker.

Buren

Hij kan zwakkere buren in een bak overwoekeren; kort zijn ranken dan wat in.

Tip: Kies een ruime hangmand of bak en hou hem gelijkmatig vochtig: bidens drinkt en eet veel. Knip lange ranken in juli wat in, dan blijft hij compact en bloeit hij tot de vorst.

Wanneer snoei je een bidens?

Snoeimaanden: juli.

Wanneer: In juli, als de ranken lang worden of de plant in het midden wat kaal wordt. Verder is snoeien niet nodig.

Hoe:

• Kort lange ranken met een derde tot de helft in, net boven een blad.
• Knip niet alles in één keer: werk in twee beurten met een week ertussen, dan blijft er bloei.
• Geef na het inkorten water en mest; na een paar weken bloeit hij weer volop.

Snoeien: wanneer en hoe · Snoeikalender en basisregels

Vermeerderen

Zaaien

In februari–maart binnen bij 18–20 °C, zaad dun afdekken. Het kiemt meestal binnen een à twee weken. Niet alle rassen komen zuiver uit zaad.

Stekken

In augustus–september kopstekken van 5–8 cm van niet-bloeiende scheuten nemen en in vochtige stekgrond zetten. Ze wortelen snel en overwinteren binnen op een lichte, koele plek.

Hoe komt een bidens de winter door?

Winterhard tot 0 °C: beschermen in strenge winters.

• Niet winterhard: bij vorst sterft hij af. Meestal wordt hij als eenjarige gekweekt en na de eerste vorst opgeruimd.
• Overwinteren kan op een lichte, vorstvrije en koele plek bij 5–10 °C, met weinig water, maar overwinteren als stek is makkelijker.
• Zet overwinterde planten en stekken pas na half mei weer buiten.

Ziektes en plagen

• Bladluis: Op jonge scheuten in het voorjaar en de zomer. Afspuiten met water; lieveheersbeestjes en zweefvliegen ruimen de rest op.
• Verwelken: De ranken hangen slap bij droogte. Meteen ruim water geven; een grotere mand of bak droogt minder snel uit.
• Grauwe schimmel: Bruin, beschimmeld blad en bloemen in een natte, koele zomer. Haal aangetaste delen weg en zorg voor een luchtige plant.
• Kale, slordige plant: Te weinig zon of mest, of te lange ranken. Zet hem zonniger, kort de ranken in en geef mest.

Het jaar rond

• Februari: Binnen zaaien bij 18–20 °C.
• Maart: Nog zaaien. Zaailingen verspenen in kleine potjes.
• April: Jonge planten kopen en licht en vorstvrij houden.
• Mei: Na half mei buiten planten in bakken en manden. Eerste bloei.
• Juni: Nog planten kan. Wekelijks mest geven.
• Juli: Volle bloei. Lange ranken inkorten. Dagelijks water bij warm weer.
• Augustus: Bloei. Stekken nemen om te overwinteren.
• September: Bloei. Nog stekken nemen.
• Oktober: Laatste bloei. Na de eerste vorst opruimen.
• November: Stekken licht en koel houden, met weinig water.

Goed voor dieren

Bijen

Nectar en stuifmeel voor honingbijen en wilde bijen.

Vlinders

Nectar voor dagvlinders.

Wist je dat?

• De naam Bidens betekent ‘twee tanden’ en verwijst naar de stekelige haakjes op de zaden van veel soorten, waarmee ze aan kleren en dierenvacht blijven hangen. Daar komt ook de Engelse naam beggarticks vandaan.
• De soortnaam ferulifolia betekent ‘met bladeren als Ferula’, de reuzenvenkel: het fijn ingesneden blad lijkt erop.
• In België groeien inheemse verwanten, zoals veerdelig tandzaad en knikkend tandzaad, langs sloten en vijverranden.