Brachyscome

Hoe herken je een brachyscome?

Groeivorm

Los, rond en licht overhangend bosje van 20–30 cm hoog en even breed, met fijne, vertakte stengels.

Blad

Fijn veerdelig, met smalle slippen; frisgroen, licht en luchtig.

Bloem

Madeliefachtige bloemhoofdjes van 2–3 cm, met smalle lintbloemen rond een geel of donker hart, van juni tot september.

Kleur

Blauw, violet, lila, roze en wit; vaak als mengsel verkocht.

Wortels

Fijn en ondiep: in een pot droogt de plant snel uit.

Bloei: juni–september · Zaaien: maart–mei · Planten: mei · Snoeien: juli

Waarom in je tuin?

• Bloeit vier maanden lang, van juni tot september.
• Fijn, luchtig blad en een zachte, losse groei: een mooie vuller tussen stevigere zomerbloeiers.
• Ideaal voor bakken, hangpotten, randen en een zonnige rotstuin.
• Bijen en zweefvliegen komen af op de open bloempjes.
• Makkelijk en goedkoop uit zaad te kweken.

Waar staat een brachyscome graag?

• Volle zon; in de schaduw bloeit hij matig en valt hij open.
• Lichte, goed doorlatende grond: zand of leem, zuur tot neutraal, liefst niet kalkrijk.
• Normaal vochtig: niet laten uitdrogen, maar ook geen natte voeten.
• Beschut tegen harde wind en zware regen, die de fijne stengels plat slaan.
• Plant op 20–25 cm uit elkaar; in een bak of hangpot mag het iets dichter.

Licht

Zon

Grondsoort

Zand of leem

Zuurtegraad

Zuur of neutraal

Vocht

Normaal

Grootte

0,3 m hoog, 0,3 m breed

Winterhard

Vorstgevoelig: pas buiten na de laatste nachtvorst (half mei)

Mooi samen met

• IJzerhard: Kleurrijke bloemschermen in dezelfde zonnige bak.
• Lobelia: Een lage blauwe of witte rand; houdt ook van licht vochtige potgrond.
• Geranium: Stevige rode of roze bloemen, met de brachyscome als luchtige vulling.
• Zoete alyssum: Een witte, geurende onderrand voor de blauwe bloemen.
• Bidens: Gele sterretjes die mooi passen bij blauw en paars.

Hoe en wanneer plant je een brachyscome?

Planten in mei.

1. Zaai in maart–april binnen bij 18–20 °C en dek het fijne zaad maar heel dun af. Het kiemt na 1–3 weken.
2. Verspeen de zaailingen naar kleine potjes en knijp de top uit als ze 5–8 cm hoog zijn, voor een vollere plant.
3. Laat de plantjes in mei eerst overdag buiten wennen en plant uit na de IJsheiligen. Ter plaatse zaaien kan ook in mei.
4. Plant op 20–25 cm, even diep als in het potje, in goed doorlatende grond.
5. Giet goed aan en hou de grond de eerste weken licht vochtig.
6. Gebruik in potten en bakken potgrond met wat zand of perliet en een pot met een afvoergat.

Verzorgen

Water

Hou de grond licht vochtig; controleer potten in de zomer bijna dagelijks. Vermijd natte voeten.

Bemesten

In bakken om de twee weken wat vloeibare mest. In de volle grond is wat compost bij het planten genoeg.

Uitgebloeide bloemen

Knip ze geregeld weg, dan blijft hij doorbloeien.

Terugknippen

Knip na de eerste bloeigolf, meestal in juli, ongeveer een derde terug.

Steun

Op een open plek houden een paar dunne takjes tussen de planten ze na regen overeind.

Tip: Knip hem in juli een derde in zodra de eerste bloeigolf voorbij is en geef wat vloeibare mest: na twee à drie weken bloeit hij opnieuw tot in september.

Wanneer snoei je een brachyscome?

Snoeimaanden: juli.

Wanneer: Echt snoeien is niet nodig. Na de eerste bloeigolf, meestal in juli, knip je hem licht terug voor een nieuwe bloei.

Hoe:

• Knip de plant met een schaar ongeveer een derde in, net boven een blad.
• Verwijder de hele zomer geregeld uitgebloeide bloemen.
• Knijp jonge planten één keer in de top, zodat ze voller worden.
• Geef na het terugknippen water en wat vloeibare mest; na twee à drie weken bloeit hij opnieuw.

Snoeien: wanneer en hoe · Snoeikalender en basisregels

Vermeerderen

Zaad binnen

Zaai in maart–april bij 18–20 °C, heel dun afgedekt. Verspenen zodra je de zaailingen kan vastnemen.

Zaad buiten

Zaai in mei ter plaatse in fijne, vochtige grond en dun later uit tot 20–25 cm. De bloei begint dan wat later.

Hoe komt een brachyscome de winter door?

Winterhard tot 0 °C: beschermen in strenge winters.

• Niet winterhard: hij verdraagt geen vorst en sterft in de herfst af.
• Haal de planten na de eerste nachtvorst weg en zet ze op de composthoop.
• Zaai in maart–april opnieuw voor het volgende seizoen.

Ziektes en plagen

• Slakken: Vreten jonge planten kaal na het uitplanten. Plant pas uit als ze stevig zijn en raap slakken ’s avonds weg.
• Bladluis: Kleine luisjes op jonge scheuten. Afspuiten met water; lieveheersbeestjes helpen mee.
• Grauwe schimmel: Grijs pluis op bloemen en blad in een natte zomer. Knip aangetaste delen weg en geef de planten ruimte.
• Wortelrot: De plant hangt slap terwijl de grond nat is. Zorg voor een goede afwatering en giet minder.
• Weinig bloei: Te veel schaduw, te weinig water of niet teruggeknipt. Knip terug, geef water en wat mest.

Het jaar rond

• Maart: Binnen zaaien bij 18–20 °C.
• April: Binnen zaaien. Verspenen en toppen.
• Mei: Afharden en na de IJsheiligen uitplanten of ter plaatse zaaien.
• Juni: Begin van de bloei. Water geven en bakken bijmesten.
• Juli: Na de eerste bloeigolf een derde terugknippen.
• Augustus: Bloei. Uitgebloeide bloemen wegknippen en geregeld water geven.
• September: Laatste bloei. Bakken blijven bijmesten.
• Oktober: Planten opruimen na de eerste nachtvorst.

Goed voor dieren

Bijen

Nectar en stuifmeel voor honingbijen en wilde bijen.

Wist je dat?

• De Engelse naam Swan River daisy verwijst naar de Swan River bij Perth, in West-Australië, waar de plant in het wild voorkomt.
• De geslachtsnaam komt van het Griekse brachys (kort) en kome (haar), naar de korte haartjes op de zaadjes.
• De soortnaam iberidifolia betekent ‘met blad als Iberis’, de scheefbloem.