
Foto: William & Wilma Follette @ USDA-NRCS PLANTS Database / USDA NRCS. 1992. Western wetland flora: F, Public domain · bron
Bol- of knolgewas · Asparagaceae
Camassia quamash
In andere talen: Common camas (English)
Camassia quamash komt uit het westen van Noord-Amerika, van Brits-Columbia tot Californië en landinwaarts tot Montana, waar hij in het voorjaar natte weiden blauw kleurt. Uit een paar smalle, grasachtige bladeren groeit in mei een steel van 30–50 cm met een losse tros stervormige bloemen in diepblauw tot violet, met gele meeldraden. Hij is lager en fijner dan de prairielelie en ideaal om te laten verwilderen in gras, aan de rand van een vijver of in een vochtige border. Bijen bezoeken de bloemen graag. Het ras ‘Blue Melody’ heeft blad met een crèmekleurige rand.
Licht
Zon of halfschaduw
liefst wat zon
Vocht
Normaal tot nat
mag niet uitdrogen
Grond
Leem, klei of veen
elke zuurtegraad
Winterhard
Volledig winterhard
tot -25 °C
Grootte
0,5 m
hoog, 0,15 m breed
Bloei
mei
| Hoogte | 0,5 m |
|---|---|
| Inheems in België | Nee, aangeplant |
| Goed voor bijen, vlinders en vogels | Ja, voor bijen |
| Giftig voor mens en huisdier | Niet als giftig bekend |
| Bloei | mei |
Herkennen
Hoe herken je een Camassia quamash?
- Groeivorm
- Slank bolgewas met een paar smalle bladeren en een rechte bloemsteel van 30–50 cm.
- Blad
- Smal, lijnvormig en grasachtig, frisgroen; het sterft in juni af.
- Bloem
- Losse trossen van stervormige bloemen van 3–4 cm met zes smalle bloemblaadjes, in mei.
- Kleur
- Diepblauw tot violet, soms lichter blauw; de meeldraden zijn geel.
- Bol
- Eivormige bol met een bruine rok, die broedbolletjes vormt.
Bloei: mei · Planten: september–november
In je tuin
Waarom in je tuin?
- Diepblauwe bloemtrossen in mei, een kleur die in de tuin altijd opvalt.
- Een van de weinige bollen die het goed doen in vochtige, zware grond.
- Verwildert in gras en vormt na een paar jaar een blauw bloemenweitje.
- Bijen en hommels halen er nectar en stuifmeel.
- Volledig winterhard en zonder veel werk: hij komt elk jaar terug.
Waar staat een Camassia quamash graag?
- Zon tot halfschaduw; in volle zon bloeit hij het rijkst.
- Leem, klei of humusrijke venige grond; zuur, neutraal of kalkrijk.
- Normaal tot nat: in het voorjaar mag de grond vochtig zijn, ook in een drassige weide.
- Plant 10–15 cm uit elkaar, in grote groepen of verspreid in het gras.
- Licht
- Zon en halfschaduw
- Grondsoort
- Leem, klei of veen
- Zuurtegraad
- Niet kieskeurig
- Vocht
- Normaal of nat
- Grootte
- 0,5 m hoog, 0,15 m breed
- Winterhard
- Winterhard (tot -25 °C)
Mooi samen met
- Kievitsbloem: Bloeit net voor de camassia in dezelfde vochtige grond.
- Siberische iris: Smal blad en blauwe of paarse bloemen aan de vijverrand.
- Narcis: Verwildert ook in gras en zorgt voor kleur in april.
- Pinksterbloem: Lila bloempjes in een vochtig bloemenweitje.
- Moerasspirea: Neemt in de zomer de plaats over in een natte border.
Onderhoud
Hoe en wanneer plant je een Camassia quamash?
Planten in september–november.
- Plant in september–november, als de grond nog niet bevroren is.
- Graaf per groep een plantgat, of steek in het gras een plag uit en leg die na het planten terug.
- Zet de bollen 10 cm diep, met de punt naar boven.
- Hou 10–15 cm afstand; strooi ze in gras los uit en plant ze waar ze vallen, voor een natuurlijk effect.
- Druk de grond aan en geef water als de grond droog is.
- Meng in een border wat compost door de grond.
Verzorgen
- Water
- Normaal niet nodig. In een droog voorjaar water geven tot de bloei voorbij is.
- Bemesten
- In een border een laagje compost in het voorjaar; in gras niet bemesten.
- Maaien
- Maai het gras pas eind juni, als het blad vergeeld is en het zaad rijp is.
- Blad
- Laat het blad na de bloei vanzelf afsterven: zo laadt de bol zich op.
- Uitgebloeide bloemen
- Laat ze staan als je wilt dat hij zich uitzaait; anders afknippen in juni.
Tip: Plant hem in grote groepen in het gras van een boomgaard of aan een vijverrand en maai pas eind juni: dan zaait hij zich uit en wordt de blauwe vlek elk jaar groter.
Wanneer snoei je een Camassia quamash?
Wanneer: Camassia quamash wordt niet gesnoeid. Je knipt hoogstens in juni de uitgebloeide stengels weg.
Hoe:
- Knip uitgebloeide stengels in juni net boven de grond af, of laat ze staan voor zaad.
- Ruim het blad op als het helemaal geel is.
- In gras: maai pas eind juni en zet de maaier niet te laag.
Let op: Maai of knip niet te vroeg: als het blad nog groen is, bloeit hij volgend jaar minder.
Vermeerderen
- Broedbolletjes
- Graaf een dichte groep in juli–augustus op, als het blad is afgestorven, scheid de bolletjes en plant ze in de herfst opnieuw uit.
- Zaad
- In gras zaait hij zichzelf uit. Je kunt ook rijp zaad in de zomer of herfst in een pot buiten zaaien; zaailingen bloeien pas na een paar jaar.
Hoe komt een Camassia quamash de winter door?
Winterhard tot −25 °C.
- Volledig winterhard, tot ongeveer −25 °C: in België blijft hij zonder bescherming in de grond.
- Natte winters zijn geen probleem, zolang er geen water op de grond blijft staan.
- In een pot: zet de pot tegen een muur zodat de bollen niet doorvriezen.
Ziektes en plagen
- Slakken: Vreten aan het jonge blad en de bloemknoppen. ’s Avonds wegrapen.
- Te vroeg gemaaid: Na een paar jaar minder bloemen in het gras. Maai pas eind juni, als het blad geel is.
- Weinig bloei: Te veel schaduw of te dichte groepen. Opgraven, scheiden en op een lichtere plek uitplanten.
- Geel blad na de bloei: Is normaal: de bol gaat in rust. Laat het blad vanzelf afsterven.
Het jaar rond
- Maart: Het blad komt boven. Compost geven in de border.
- April: Bloemknoppen verschijnen. Letten op slakken.
- Mei: Bloei: diepblauwe trossen. Volop bijen.
- Juni: Het blad vergeelt en het zaad rijpt. Eind juni maaien.
- Juli: Rust. Dichte groepen opgraven en scheiden.
- September: Bollen planten, 10 cm diep.
- Oktober: Bollen planten in border of gras.
- November: Laatste bollen planten.
Gebruiken
Goed voor dieren
- Bijen
- Nectar en stuifmeel voor honingbijen en wilde bijen.
Jij en deze soort
Wist je dat?
- Voor de inheemse volkeren van het noordwesten van Noord-Amerika was de bol een belangrijk voedsel. Ze garen hem urenlang in ondergrondse ovens, waardoor hij zoet wordt.
- De naam Camassia en quamash komen van de inheemse naam voor de plant, in het Engels camas.
- De expeditie van Lewis en Clark kreeg in 1805 gedroogde camasbollen van het Nez Perce-volk, toen de ontdekkingsreizigers uitgehongerd uit de bergen kwamen.