Breed klokje

Hoe herken je een breed klokje?

Groeivorm

Forse pol van 1–1,2 m hoog en ongeveer 60 cm breed, met stevige, rechtopgaande en meestal onvertakte stengels.

Blad

Groot, eirond tot langwerpig, gezaagd en zacht behaard; onderaan het grootst, naar boven toe kleiner en zittend.

Bloem

Klokken van 4–5 cm lang, met vijf omgekrulde slippen; blauwpaars of wit, alleen of per twee in de bladoksels langs de bovenste helft van de stengel. In juni en juli.

Vrucht

Knikkende doosvruchtjes met veel fijne zaadjes.

Wortels

Dikke, vlezige wortels; de pol wordt na enkele jaren breed maar woekert niet.

Bloei: juni–juli · Planten: maart–april en september–oktober · Snoeien: juli–augustus

Waarom in je tuin?

• Een van de grootste en mooiste klokjes, voor halfschaduw en schaduw.
• Brengt hoogte en structuur achter in een schaduwborder of aan een bosrand.
• Hommels kruipen helemaal in de grote klokken; ook solitaire bijen bezoeken de bloemen.
• Sterk, winterhard en weinig ziektegevoelig.
• Zaait zich uit en vormt zo na enkele jaren een natuurlijke groep.

Waar staat een breed klokje graag?

• Halfschaduw of lichte schaduw onder bomen; in volle zon droogt hij te snel uit.
• Humusrijke leem- of kleigrond, zuur tot kalkrijk.
• Normaal vochtig: grond die vocht vasthoudt maar niet onder water staat.
• Achter in de border of tussen struiken, op 50–60 cm van elkaar.
• Liefst wat beschut tegen harde wind, zodat de lange stengels niet omwaaien.

Licht

Halfschaduw en schaduw

Grondsoort

Leem of klei

Zuurtegraad

Niet kieskeurig

Vocht

Normaal

Grootte

1,2 m hoog, 0,6 m breed

Winterhard

Winterhard (tot -35 °C)

Mooi samen met

• Vingerhoedskruid: Hoge aren in dezelfde lichte schaduw, in juni.
• Hosta: Grote bladeren aan de voet van de hoge stengels.
• Varens: Frisgroen blad dat de blauwpaarse klokken laat uitkomen.
• Zilverkaars: Witte kaarsen in de nazomer, in dezelfde schaduwborder.
• Bosanemoon: Een voorjaarsbloeier die de plek al vult voor het klokje opkomt.

Hoe en wanneer plant je een breed klokje?

Planten in maart–april en september–oktober.

1. Plant in maart–april of in september–oktober.
2. Graaf een ruim plantgat en meng er een paar scheppen compost of bladaarde door.
3. Zet de plant even diep als in de pot en druk de grond goed aan.
4. Hou 50–60 cm afstand tussen de planten.
5. Geef meteen flink water en hou de grond het eerste jaar vochtig bij droogte.
6. Mulch met bladcompost om de grond koel en vochtig te houden.

Verzorgen

Water

Bij lange droogte water geven, zeker het eerste jaar en op een lichtere plek.

Bemesten

In maart een laag compost of bladaarde; meer is niet nodig.

Steun

Op een open plek of in rijke grond kunnen de stengels omvallen; zet in mei een plantensteun of takken rond de pol.

Uitgebloeide bloemen

Knip de stengels na de bloei af als je geen zaailingen wil.

Zaailingen

Hij zaait zich makkelijk uit. Wied te veel zaailingen uit of verplant ze jong.

Tip: Zet hem achter in een schaduwborder, tussen struiken of onder bomen, en knip na de bloei de stengels terug als je niet overal zaailingen wil.

Wanneer snoei je een breed klokje?

Snoeimaanden: juli–augustus.

Wanneer: Na de bloei, in juli–augustus, knip je de uitgebloeide stengels tot bij het blad aan de voet terug.

Hoe:

• Knip uitgebloeide stengels af tot net boven het blad aan de voet; soms volgen er nog een paar late bloemen.
• Laat een of twee stengels staan als je zaad wil oogsten of zaailingen wil.
• Ruim in de herfst of in maart de laatste dode bladeren op.

Let op: Laat je alle stengels zaad zetten, dan kun je het jaar erna veel zaailingen verwachten.

Snoeien: wanneer en hoe · Snoeikalender en basisregels

Vermeerderen

Delen

In maart–april of in september een oudere pol opgraven en met een scherpe spade in stukken delen, elk met wortels en knoppen.

Zaaien

Zaai vers zaad in de herfst of in het voorjaar in een pot buiten; het fijne zaad niet afdekken. Of laat hem zich gewoon uitzaaien en verplant de zaailingen.

Hoe komt een breed klokje de winter door?

Winterhard tot −35 °C.

• Volledig winterhard, tot ongeveer −35 °C: geen bescherming nodig.
• Hij sterft bovengronds af en loopt in het voorjaar weer uit de wortels uit.
• In een grote pot kan hij ook, als je de pot in de winter beschut zet en de grond nooit laat uitdrogen.

Ziektes en plagen

• Slakken: Vreten de jonge scheuten in het voorjaar. ’s Avonds rapen en jonge planten beschermen.
• Omvallende stengels: Vooral in rijke grond of op een winderige plek. Plantensteun in mei en een beschutte plek helpen.
• Roest: Oranje puistjes aan de onderkant van het blad. Aangetaste bladeren wegknippen en luchtig planten.
• Uitdroging: Hangend, verbrand blad in een droge zomer. Water geven en een schaduwrijkere plek kiezen.

Het jaar rond

• Maart: Compost geven. Planten of delen.
• April: Planten. Letten op slakken.
• Mei: Plantensteun zetten op een open plek.
• Juni: Begin van de bloei. Hommels in de klokken.
• Juli: Volle bloei. Uitgebloeide stengels knippen.
• Augustus: Laatste stengels terugknippen of zaad laten rijpen. Water geven bij droogte.
• September: Planten of delen. Zaaien in een pot.
• Oktober: Planten. Dode bladeren opruimen.

Goed voor dieren

Bijen

Nectar en stuifmeel voor honingbijen en wilde bijen.

Wist je dat?

• Latifolia betekent ‘breedbladig’, naar de grote bladeren.
• In Groot-Brittannië groeit hij in het wild in vochtige loofbossen, vooral in het noorden van Engeland en in Schotland.
• De klokken zijn zo groot dat hommels er helemaal in verdwijnen; bij regen schuilen er soms kleine bijen in.