Grof hoornblad

Hoe herken je een grof hoornblad?

Groeivorm

Lange, vertakte stengels die vrij in het water zweven, vaak meer dan een meter lang, zonder echte wortels.

Blad

In kransen rond de stengel, stug en één- tot tweemaal gevorkt, met fijne tandjes; donkergroen en ruw aanvoelend.

Stengels

Broos: ze breken makkelijk, en elk stukje groeit verder tot een nieuwe plant.

Bloei

Bloeit zelden, met piepkleine bloempjes onder water; je merkt er bijna nooit iets van.

Winter

In de herfst zakken de stengels naar de bodem, waar ze in rust overwinteren.

Planten: april–augustus

Waarom in je tuin?

• Een van de makkelijkste zuurstofplanten: geen mand, geen aarde, gewoon in het water leggen.
• Haalt voedingsstoffen rechtstreeks uit het water en beconcurreert zo algen.
• Geeft overdag zuurstof af aan het water.
• Een dicht onderwaterwoud waarin kikkervisjes, jonge visjes, libellenlarven en andere waterdiertjes schuilen en jagen.
• Inheems, volledig winterhard en groeit ook nog in wat schaduw.

Waar staat een grof hoornblad graag?

• Zon tot halfschaduw; hij groeit ook nog op een plek met wat schaduw.
• In het open water van de vijver, vanaf ongeveer 30 cm diep; in zones van 50 cm en dieper voelt hij zich prima.
• Neutraal tot kalkrijk, liefst wat voedselrijk water; in heel zacht, zuur water groeit hij minder goed.
• Begin met een paar bosjes per vierkante meter wateroppervlak; de rest vult hij zelf aan.

Licht

Zon en halfschaduw

Grondsoort

Leem, klei of veen

Zuurtegraad

Neutraal of kalkrijk

Vocht

Nat

Grootte

0,05 m hoog, 1 m breed

Winterhard

Winterhard (tot -25 °C)

Mooi samen met

• Waterlelie: Drijvende bladeren geven schaduw op het water, zodat algen minder kans krijgen.
• Kikkerbeet: Een kleine, inheemse drijfplant met witte bloempjes.
• Waterviolier: Een ondergedoken plant met lila bloemen boven water in mei–juni.
• Krabbenscheer: Drijft in de zomer aan het oppervlak en is een belangrijke plant voor libellen.

Hoe en wanneer plant je een grof hoornblad?

Planten in april–augustus.

1. Plant van april tot augustus, als het water warm genoeg is om te groeien.
2. Spoel de takken eerst in een emmer regenwater en kijk ze na op slakkeneitjes, kroos en andere meeliftende planten.
3. Leg de takken gewoon in het water: ze hebben geen mand of aarde nodig.
4. Wil je ze op één plek houden, bind dan een klein steentje aan een bosje en laat het zinken.
5. Verdeel een paar bosjes per vierkante meter wateroppervlak over de vijver.

Verzorgen

Uitdunnen

Haal in de zomer de overvloed eruit met een hark of met de hand, zodat hij niet de hele vijver vult. Laat altijd een flink deel staan.

Dieren sparen

Leg uitgehaalde takken een dag op de oever, zodat kikkervisjes, larven en slakken terug naar het water kunnen.

Bemesten

Nooit: hij leeft van de voedingsstoffen in het water.

Water bijvullen

Vul bij met regenwater; leidingwater bevat vaak meer voedingsstoffen, wat algen in de hand werkt.

Composteren

Uitgehaalde takken zijn prima voor de composthoop.

Tip: Gooi gewoon een paar takken in de vijver: ze hebben geen mand of aarde nodig. In de winter zakken ze naar de bodem en in het voorjaar komen ze vanzelf terug.

Wanneer snoei je een grof hoornblad?

Wanneer: Hoornblad wordt niet gesnoeid. Wel dun je hem in de zomer uit als hij te veel ruimte inneemt.

Hoe:

• Trek of hark in juni–september een deel van de stengels uit het water.
• Werk in delen, nooit de hele vijver in één keer.
• Leg het uitgehaalde materiaal een dag op de rand, zodat waterdiertjes terug kunnen.

Let op: Elk afgebroken stukje groeit verder: gooi overtollig hoornblad op de composthoop, nooit in een sloot, beek of ander natuurlijk water.

Snoeikalender en basisregels

Vermeerderen

Stekken

Elk stukje stengel van 10–15 cm groeit uit tot een nieuwe plant: breek een tak af en leg hem in het water.

Vanzelf

In de herfst zakken de stengels naar de bodem; in het voorjaar groeien ze vanzelf weer uit.

Hoe komt een grof hoornblad de winter door?

Winterhard tot −25 °C.

• Volledig winterhard, tot ongeveer −25 °C.
• In de herfst zakken de stengels naar de bodem, waar het water niet bevriest.
• Zorg dat de vijver op minstens één plek 60–80 cm diep is, zodat de bodem niet dichtvriest.
• Schep in de herfst gevallen bladeren uit de vijver, zodat ze niet wegrotten bovenop de overwinterende stengels.

Ziektes en plagen

• Te veel groei: Het hele water staat vol stengels. Dun in de zomer regelmatig uit.
• Draadalg: Groene draden tussen de stengels. Draai ze rond een stok en haal ze eruit; minder voedingsstoffen in het water helpt.
• Verdwenen in de herfst: De stengels zakken naar de bodem: dat is normaal, in het voorjaar komen ze terug.
• Kwijnende groei: Bruine, brokkelige stengels, vaak in heel zacht, zuur water of vlak na het inbrengen. Geef hem tijd, of kies in zuur water een andere zuurstofplant.

Het jaar rond

• Maart: De stengels liggen nog op de bodem.
• April: Planten. De stengels groeien weer.
• Mei: Planten. Draadalg weghalen.
• Juni: Uitdunnen als hij te dicht wordt.
• Juli: Uitdunnen. Uitgehaalde takken een dag op de rand leggen.
• Augustus: Uitdunnen. Planten.
• September: Laatste keer uitdunnen.
• Oktober: Gevallen bladeren uit de vijver scheppen. De stengels zakken naar de bodem.
• December: Rust op de bodem.

Wist je dat?

• Hoornblad heeft helemaal geen echte wortels: hij neemt water en voedingsstoffen op via zijn blaadjes.
• De naam Ceratophyllum komt van de Griekse woorden voor ‘hoorn’ en ‘blad’, naar de stugge, gevorkte blaadjes.
• Bloei en bestuiving gebeuren volledig onder water: het stuifmeel zweeft door het water naar de vrouwelijke bloempjes.