Geelhout

Hoe herken je een geelhout?

Groeivorm

Middelgrote boom van 10–15 m hoog en 8–10 m breed met een brede, ronde kroon.

Blad

Oneven geveerd met 7–11 blaadjes, tot 30 cm lang; frisgroen, in de herfst helder geel. Het blad komt vrij laat uit.

Bloem

Hangende, 20–30 cm lange pluimen van witte, geurende vlinderbloemen in juni.

Schors

Glad en grijs, zoals bij de beuk, ook op oudere bomen.

Vrucht

Platte, dunne peulen van 5–8 cm met enkele zaden, rijp in de herfst.

Bloei: juni · Planten: maart–april en oktober–december · Snoeien: juli–augustus

Waarom in je tuin?

• Hangende trossen witte, zoet geurende bloemen in juni, vergelijkbaar met blauweregen maar aan een boom.
• Bijen en hommels bezoeken de bloemen: een goede nectarbron in juni.
• Gladde, grijze schors en elegante, geveerde bladeren geven de boom het hele jaar karakter.
• Heldergele herfstkleur.
• Een mooie boom voor middelgrote tot grote tuinen, met een brede kroon die niet te zwaar schaduw geeft.

Waar staat een geelhout graag?

• Zon tot halfschaduw; in de zon bloeit hij het rijkst.
• Doorlatende, voedzame grond: zand, leem of klei, zuur tot kalkrijk.
• Gewoon vochtig; verdraagt tijdelijke droogte als de boom goed is ingeworteld, maar niet in staande nattigheid.
• Beschut tegen harde wind, want het hout is vrij bros.
• Geef hem 8–10 m ruimte rond de stam, ook van gebouwen.

Licht

Zon en halfschaduw

Grondsoort

Zand, leem of klei

Zuurtegraad

Niet kieskeurig

Vocht

Normaal

Grootte

12 m hoog, 10 m breed

Winterhard

Winterhard (tot -30 °C)

Mooi samen met

• Hosta: Grote bladeren onder de boom, in dezelfde lichte schaduw.
• Varens: Een frisse, groene onderbeplanting onder de kroon.
• Ooievaarsbek: Een stevige bodembedekker die onder bomen goed groeit.
• Lenteroos: Bloeit vroeg in het jaar onder de nog kale boom.
• Sneeuwklokje: Bollen die in het voorjaar bloeien voor de boom in blad komt.

Hoe en wanneer plant je een geelhout?

Planten in maart–april en oktober–december.

1. Plant in maart–april of in oktober–december, als de grond niet bevroren of drassig is.
2. Graaf een plantgat dat twee tot drie keer zo breed is als de kluit en even diep. Rul de bodem en zijkanten los.
3. Zet de boom even diep als in de pot of kweek, met de wortelhals op grondniveau. Vul aan met losse grond en een beetje compost.
4. Plaats een paal en bind de boom losjes vast; verwijder de band na twee à drie jaar.
5. Geef meteen 20–30 liter water en leg een laag van 5–8 cm mulch rond de voet, zonder de stam te raken.

Verzorgen

Water

De eerste twee à drie jaar bij droogte wekelijks een flinke gietbeurt (20–30 liter). Daarna redt de boom zich meestal zelf.

Bemesten

In het voorjaar een schep compost rond de boom; kunstmest is niet nodig.

Mulchen

Een laag bladcompost of schors houdt de grond vochtig; houd de stam zelf vrij.

Opbouw

Houd bij jonge bomen een sterke, doorlopende kruin aan en verwijder zwakke, smalle takvorken vroeg.

Bloei

Jonge bomen bloeien vaak pas na enkele jaren, soms pas na tien jaar, en niet elk jaar even rijk.

Tip: Snoei het geelhout alleen in de zomer en kies bij jonge bomen één sterke leider: zo voorkom je zowel bloeden als takbreuk.

Wanneer snoei je een geelhout?

Snoeimaanden: juli–augustus.

Wanneer: In de zomer, in juli–augustus, als de boom in vol blad staat. Snoei hem niet in de winter of in het voorjaar.

Hoe:

• Beperk je tot opbouwsnoei in de eerste jaren: kies één sterke leidende stam en verwijder concurrerende toppen.
• Haal takken met een smalle, V-vormige vork weg of laat er één van over: die vorken scheuren later gemakkelijk uit.
• Neem dode, beschadigde en kruisende takken weg.
• Houd de sneden klein: liever een paar kleine takken dan één dikke.

Let op: Snoei niet in het voorjaar: dan bloedt de boom sterk. Hij heeft bros hout en zwakke vorken, dus zorg voor een goede opbouw.

Snoeien: wanneer en hoe · Snoeikalender en basisregels

Vermeerderen

Zaad

Verzamel de peulen in de herfst en zaai de zaden, die een harde schil hebben, na een nacht weken en licht inkerven. Zaai buiten in de herfst of in het voorjaar in de volle grond; de zaailing bloeit pas na vele jaren.

Wortelstekken

In de winter: stukjes wortel van 5–8 cm horizontaal in zandige potgrond leggen en vorstvrij zetten. Slaagpercentage kan wisselend zijn.

Hoe komt een geelhout de winter door?

Winterhard tot −30 °C.

• Volledig winterhard, tot ongeveer −30 °C: in België is geen bescherming nodig.
• Jonge bomen: houd de paal en band in orde en leg een laag mulch rond de voet tegen uitdroging.
• De boom is in de winter kaal; de gladde, grijze stam en de fijne takken zijn dan goed te zien.

Ziektes en plagen

• Takbreuk: Takken met een smalle vork breken bij storm of onder een zware bloeilast. Zorg voor een goede opbouw en snoei jonge bomen vroeg.
• Bloeden: Bij snoei in het voorjaar loopt veel sap uit de wond. Snoei daarom in juli–augustus.
• Laat uitlopen: De boom loopt vrij laat uit, soms pas in mei. Geen paniek: zolang de twijgen groen zijn onder de schors, leeft hij.
• Geen of weinig bloei: Jonge bomen bloeien nog niet; oudere bomen bloeien wisselend. Zorg voor zon en voldoende water, maar geef geen stikstofrijke meststof.
• Droogtestress: Gekrulde, slappe bladeren bij een droge zomer. Geef jonge bomen ruim water en leg mulch rond de voet.

Het jaar rond

• Januari: Controleer paal en band. Niet snoeien.
• Maart: Planten of verplanten. Compost rond de boom leggen.
• April: Planten. Mulch aanbrengen of aanvullen.
• Mei: Het blad komt laat uit. Jonge bomen water geven bij droogte.
• Juni: Bloei van de geurende trossen. Bijen en hommels bezoeken de bloemen.
• Juli: Snoeien, zomerbeurt. Jonge bomen water geven bij droogte.
• Augustus: Laatste mogelijkheid voor snoei. Water geven bij droogte.
• September: Peulen rijpen; eventueel zaden verzamelen.
• Oktober: Gele herfstkleur. Planten.
• November: Bladval. Mulch aanvullen.
• December: Rust. Planten kan zolang de grond niet bevroren is.

Goed voor dieren

Bijen

Nectar en stuifmeel voor honingbijen en wilde bijen.

Wist je dat?

• Het kernhout is geel en werd vroeger gebruikt om geel te verven; daar komt de naam geelhout vandaan.
• De geslachtsnaam Cladrastis komt van het Griekse ‘klados’ (tak) en ‘thraustos’ (bros) en verwijst naar het brosse hout.
• De boom heeft een gladde, grijze schors zoals een beuk, ook op oudere leeftijd.