Clethra

Hoe herken je een clethra?

Groeivorm

Rechtopgaande, bladverliezende struik van 1,5–2 m hoog en ongeveer 1,5 m breed, die zich langzaam uitbreidt met wortelopslag.

Blad

Omgekeerd eirond, 4–10 cm, met gezaagde rand, frisgroen. Het verschijnt laat in het voorjaar en kleurt in de herfst geel tot goudoranje.

Bloem

Rechtopstaande aren van 8–15 cm aan de toppen van de nieuwe scheuten, van juli tot september; wit, bij sommige rassen roze.

Geur

Zoet en kruidig, het sterkst op warme dagen.

Vrucht

Kleine, ronde doosvruchtjes die op peperkorrels lijken en lang aan de struik blijven.

Wortels

Fijn en vrij ondiep, met uitlopers: na enkele jaren vormt de struik een brede pol.

Bloei: juli–september · Planten: maart–april en oktober–november · Snoeien: maart

Waarom in je tuin?

• Bloeit van juli tot september, als de meeste struiken al lang uitgebloeid zijn.
• Een van de weinige bloeiende struiken voor halfschaduw en schaduw, en hij verdraagt ook natte grond.
• De sterke, zoete geur maakt hem ideaal bij een terras, pad of zitbank.
• Bijen, hommels en vlinders komen graag op de nectarrijke bloemen af.
• Goudgele herfstkleur als tweede seizoen van sierwaarde.
• Volledig winterhard en zelden ziek.

Waar staat een clethra graag?

• Halfschaduw of schaduw; in de zon alleen als de grond altijd vochtig blijft.
• Zure, humusrijke grond: zand, leem of veen. Op kalkrijke grond krijgt hij gele bladeren.
• Vochtig tot nat: hij verdraagt zelfs tijdelijk natte voeten, maar droogt niet graag uit.
• Ideaal aan de rand van een vijver, in een natte hoek of aan een bosrand.
• Reken op 1,2–1,5 m ruimte per plant; in een groep plant je op 1 m.

Licht

Halfschaduw en schaduw

Grondsoort

Zand, leem of veen

Zuurtegraad

Zuur

Vocht

Normaal of nat

Grootte

2 m hoog, 1,5 m breed

Winterhard

Winterhard (tot -30 °C)

Mooi samen met

• Rododendron: Dezelfde zure, vochtige grond; bloeit in het voorjaar, de clethra in de late zomer.
• Hosta: Grote bladeren aan de voet, in dezelfde halfschaduw.
• Varens: Een frisse, groene onderbeplanting voor een vochtige schaduwhoek.
• Astilbe: Pluimen in roze en rood in juni–augustus, op dezelfde vochtige grond.
• Hortensia: Nog meer zomerbloei in de halfschaduw; houdt ook van zure, vochtige grond.

Hoe en wanneer plant je een clethra?

Planten in maart–april en oktober–november.

1. Plant in maart–april of in oktober–november, als de grond niet bevroren is.
2. Graaf een plantgat twee keer zo breed als de kluit en meng er bladcompost of rododendronaarde door.
3. Zet de plant even diep als in de pot en druk de grond goed aan.
4. Houd 1–1,5 m tussen de planten.
5. Geef meteen ruim water en houd de grond het hele eerste jaar vochtig.
6. Leg een dikke laag mulch van bladcompost, schors of dennennaalden rond de voet.

Verzorgen

Water

Hij mag nooit uitdrogen: geef in droge zomers wekelijks ruim water, zeker het eerste jaar.

Bemesten

In april wat bladcompost of organische mest voor zuurminnende planten. Meer is niet nodig.

Mulchen

Elk voorjaar een laag bladcompost of schors: zo blijft de grond koel, vochtig en zuur.

Uitlopers

Wil je niet dat hij zich uitbreidt, steek dan in het voorjaar de uitlopers aan de rand af.

Uitgebloeide bloemen

Laat ze gerust staan: de bruine vruchtjes zijn in de winter decoratief.

Tip: Plant hem bij een terras of pad waar je in augustus vaak langskomt: daar geniet je het meest van de geur. Mulch elk jaar met bladcompost, dan blijft de grond zuur en vochtig.

Wanneer snoei je een clethra?

Snoeimaanden: maart.

Wanneer: In maart, voor het blad uitloopt. Hij bloeit op nieuw hout, dus snoeien kost geen bloemen.

Hoe:

• Knip elk jaar een of twee van de oudste, dikste takken aan de voet weg om de struik te verjongen.
• Haal dode, zwakke en kruisende takken weg.
• Een te grote struik mag je in maart flink inkorten; hij bloeit dezelfde zomer nog op de nieuwe scheuten.
• Steek ongewenste uitlopers aan de rand af.

Let op: Hij loopt laat uit, vaak pas in mei: wacht met het wegknippen van ‘dode’ takken tot je ziet wat er uitloopt.

Snoeien: wanneer en hoe · Snoeikalender en basisregels

Vermeerderen

Afsteken

In maart of oktober een uitloper met wortels aan de rand van de struik afsteken en meteen elders planten.

Zachte stekken

In juni–juli stekken van 8–10 cm van jonge scheuten in zure, vochtige stekgrond onder plastic. Ze wortelen binnen enkele weken.

Afleggen

Een lage tak in het voorjaar in de grond vastpinnen; na een jaar loskoppelen en verplanten.

Hoe komt een clethra de winter door?

Winterhard tot −30 °C.

• Volledig winterhard, tot ongeveer −30 °C: in België is geen bescherming nodig.
• De bruine vruchtjes blijven in de winter aan de kale struik hangen.
• In een pot: kies een grote pot met rododendronaarde en zet hem beschut; de kluit mag niet uitdrogen en niet lang bevriezen.

Ziektes en plagen

• Gele bladeren: Gele bladeren met groene nerven wijzen op te kalkrijke grond (chlorose). Mulch met bladcompost of dennennaalden en geef kalkarm water, zoals regenwater.
• Bruine bladranden: Teken van droogte of te veel zon. Geef ruim water en mulch dik.
• Spint: Fijne gele stippels en spinsel onder het blad, vooral in warme, droge zomers. Spuit het blad af met water en houd de grond vochtig.
• Late uitloop: Kale takken in april zijn normaal: hij loopt pas in mei uit.

Het jaar rond

• Januari: Rust. De vruchtjes sieren de kale struik.
• Maart: Snoeien: oudste takken aan de voet weg. Planten.
• April: Planten. Bladcompost of organische mest geven en mulchen.
• Mei: Het blad loopt eindelijk uit. Water geven bij droogte.
• Juni: Zachte stekken nemen. Water geven bij droogte.
• Juli: Begin van de bloei. Wekelijks water bij droogte.
• Augustus: Volle bloei en geur. Bijen en vlinders op de aren.
• September: Laatste bloemen. De grond vochtig houden.
• Oktober: Herfstkleur geel tot goudoranje. Planten of uitlopers afsteken.
• November: Planten. De mulchlaag aanvullen met afgevallen blad.
• December: Rust. De vruchtjes blijven hangen.

Goed voor dieren

Bijen

Nectar en stuifmeel voor honingbijen en wilde bijen.

Vlinders

Nectar voor dagvlinders.

Wist je dat?

• De naam Clethra komt van het oude Griekse woord voor els; alnifolia betekent ‘met elzenblad’.
• De Engelse naam ‘sweet pepperbush’ verwijst naar de droge vruchtjes, die op peperkorrels lijken.
• In het wild vormt hij met zijn uitlopers dichte bosjes in moerassige bossen en langs de Atlantische kust.