Japanse ceder

Hoe herken je een Japanse ceder?

Groeivorm

Slanke, kegelvormige boom met een rechte stam; na vele jaren tot 20 m hoog en 8 m breed. Dwergvormen blijven bolrond en klein.

Naalden

Priemvormig, 0,5–1,5 cm, spiraalsgewijs en naar voren gebogen rond de twijgen; fris- tot donkergroen, bij sommige vormen bronsrood in de winter.

Schors

Roodbruin en vezelig; ze laat in lange, smalle repen los.

Kegels

Rond, 1–2 cm, eerst groen en later bruin, aan de toppen van de twijgen. De kleine mannelijke kegeltjes geven in het voorjaar stuifmeel af.

Wortels

Breed vertakt in de bovenste grondlaag; in droge grond lijdt hij snel.

Planten: april–mei en september–oktober · Snoeien: april en augustus

Waarom in je tuin?

• Groenblijvend: het hele jaar structuur en kleur, ook midden in de winter.
• De roodbruine, vezelige schors is mooi van dichtbij, zeker bij oudere bomen.
• Veel tuinvormen: van dwergbolletjes voor een rotstuin of pot tot een statige solitaire boom voor een grote tuin.
• Sommige vormen kleuren in de winter bronsrood en worden in het voorjaar weer groen.
• Verdraagt een snoeibeurt beter dan de meeste coniferen.

Waar staat een Japanse ceder graag?

• Zon of halfschaduw; jonge bomen waarderen wat schaduw op het heetst van de dag.
• Frisse, humusrijke grond: zand of leem, zuur tot neutraal. Op kalkrijke grond groeit hij slecht.
• Vocht is belangrijk: een vochtige plek is geen probleem, droge en schrale grond wel.
• Beschut tegen koude, uitdrogende oostenwind, die de naalden bruin kleurt.
• Geef de soort minstens 6–8 m ruimte en houd afstand van het huis; dwergvormen passen op 1 m.

Licht

Zon en halfschaduw

Grondsoort

Zand of leem

Zuurtegraad

Zuur of neutraal

Vocht

Normaal of nat

Grootte

20 m hoog, 8 m breed

Winterhard

Winterhard (tot -25 °C)

Mooi samen met

• Japanse esdoorn: Fijn blad en herfstkleur naast het donkere groen, op dezelfde frisse, zure grond.
• Rododendron: Houdt van dezelfde kalkarme, vochtige grond en halfschaduw.
• Japans bosgras: Een zachte, sierlijke rand aan de voet.
• Varens: Frisse onderbeplanting in de halfschaduw.
• Heide: Laag en kleurrijk naast dwergvormen in een zonnige, zure border.

Hoe en wanneer plant je een Japanse ceder?

Planten in april–mei en september–oktober.

1. Plant in april–mei of in september–oktober, als de grond niet bevroren en niet kurkdroog is.
2. Graaf een plantgat twee keer zo breed als de kluit en meng er een paar scheppen bladcompost door.
3. Zet de boom even diep als hij in de pot of kluit stond en druk de grond goed aan.
4. Zet een jonge boom op een winderige plek vast aan een schuine paal.
5. Geef meteen ruim water en het eerste jaar elke week bij droog weer.
6. Leg een laag mulch van bladcompost of houtsnippers rond de voet.

Verzorgen

Water

Het eerste jaar wekelijks bij droogte. Ook later bij lange droogte water geven: hij verdraagt geen uitgedroogde grond.

Bemesten

Meestal niet nodig. Op arme grond in april wat compost of organische mest voor coniferen.

Mulchen

Een laag bladcompost of houtsnippers in het voorjaar houdt de grond koel, vochtig en licht zuur.

Naaldval

In de herfst worden de binnenste twijgjes bruin en vallen ze af. Dat is normaal en geen ziekte.

In een pot

Dwergvormen staan goed in een grote pot met potgrond voor zuurminnende planten. Laat de kluit nooit uitdrogen.

Tip: Kies voor een kleine tuin een dwergvorm: de soort zelf wordt na vele jaren een boom van 20 m. Geef hem frisse, kalkarme grond en houd hem uit de koude wind.

Wanneer snoei je een Japanse ceder?

Snoeimaanden: april en augustus.

Wanneer: Snoeien is zelden nodig. Wil je vormen of inkorten, doe het dan in april of eind augustus.

Hoe:

• Knip dode, beschadigde of bruine takken weg tot op gezond hout.
• Dwergvormen en hagen kun je licht in vorm knippen; knip bij voorkeur in de groene twijgen.
• Heeft een jonge boom twee toppen, haal dan de zwakste weg, zodat er één rechte stam blijft.
• Bij een vrijstaande boom is de natuurlijke vorm het mooist: beperk je tot wat echt nodig is.

Let op: Snoei niet bij vriesweer of tijdens een hittegolf: de snijwonden en de naalden drogen dan uit.

Snoeien: wanneer en hoe · Snoeikalender en basisregels

Vermeerderen

Stekken

In augustus–september: stekken van 10–15 cm van halfrijpe twijgen, met een hieltje, in vochtige stekgrond onder glas of plastic. Na enkele maanden wortels; zo blijven tuinvormen echt.

Zaad

Alleen voor de soort zelf: zaai in het voorjaar, na enkele weken koude in de koelkast. Zaailingen groeien traag.

Hoe komt een Japanse ceder de winter door?

Winterhard tot −25 °C.

• Winterhard tot ongeveer −25 °C: in Belgische winters is bescherming meestal niet nodig.
• Koude, droge oostenwind kan de naalden bruin kleuren. Bescherm jonge bomen op een open plek met een windscherm van jute.
• Geef in een droge herfst nog goed water, zodat de boom niet uitgedroogd de winter in gaat.
• De bronsrode wintertint van vormen als ‘Elegans’ is normaal; in het voorjaar worden ze weer groen.

Ziektes en plagen

• Bruine naalden: Na een droge zomer of een koude, winderige winter. Water geven bij droogte, een beschutte plek kiezen en dode takjes wegknippen.
• Naaldval binnenin: Bruine twijgjes binnen in de boom in de herfst zijn normaal: ze vallen vanzelf af.
• Spint: Fijne spinseltjes en een grauwe, gespikkelde kleur in een hete, droge zomer. De boom nat spuiten met water en de grond vochtig houden helpt.
• Gele naalden: Teken van kalkrijke of te droge grond. Mulchen met bladcompost en gieten met regenwater helpt.

Het jaar rond

• Januari: Rust. Zware sneeuw voorzichtig van de takken schudden.
• Maart: Mulch van bladcompost aanbrengen.
• April: Planten. Licht in vorm knippen als dat nodig is.
• Mei: Planten. Jonge bomen water geven bij droogte.
• Juni: Water geven bij droogte. Letten op spint.
• Juli: Water geven bij droogte.
• Augustus: Licht snoeien. Stekken nemen.
• September: Planten. Stekken nemen.
• Oktober: Planten. Bruine binnentwijgjes vallen af: dat is normaal.
• November: Windscherm rond jonge bomen op een open plek.
• December: Bronsrode wintertint bij sommige vormen.

Wist je dat?

• Ondanks de naam is hij geen echte ceder (Cedrus): hij hoort bij de cipresfamilie.
• Bij Nikko in Japan loopt een laan van tientallen kilometers met duizenden sugi’s die in de 17e eeuw zijn aangeplant.
• De naam Cryptomeria betekent ‘verborgen delen’ en verwijst naar de onopvallende bloei- en zaaddelen.