Citroengras

Hoe herken je een citroengras?

Groeivorm

Dichte, rechtopgaande pol van ongeveer 1 m hoog en 60 cm breed, met overhangende bladeren.

Blad

Lang, smal en lijnvormig, blauwgroen, met ruwe, scherpe randen.

Stengels

Verdikte, bleke stengelbasis van 1–2 cm dik: het deel dat je in de keuken gebruikt.

Geur

Fris en citroenachtig, uit het hele blad en de stengels.

Bloei

In onze streken bloeit het zelden of nooit.

Wortels

Fijne, dichte wortelkluit die snel een pot vult.

Oogst en vruchten: juli–oktober · Planten: mei–juni · Snoeien: april en september

Waarom in je tuin?

• Vers citroenaroma voor soepen, curry’s, wokgerechten, marinades en thee.
• Een sierlijke, tropische pol voor een zonnig terras.
• Makkelijk te vermeerderen: verse stengels uit de winkel schieten vaak wortel in een glas water.
• De bladeren geven bij elke aanraking een frisse citroengeur.
• Een snelle groeier: één plant geeft de hele zomer stengels om te oogsten.

Waar staat een citroengras graag?

• Volle zon en warmte: in de zomer op een zonnig, beschut terras.
• Luchtige, goed doorlatende potgrond met wat zand; in de volle grond zand of leem, zuur tot neutraal.
• In de zomer regelmatig vochtig, maar nooit met de voeten in het water.
• Buiten pas na half mei, als de nachten boven 10 °C blijven; binnen voor het in september kouder wordt.
• Een pot van minstens 30 cm doorsnede per plant.

Licht

Zon

Grondsoort

Zand of leem

Zuurtegraad

Zuur of neutraal

Vocht

Normaal

Grootte

1 m hoog, 0,6 m breed

Winterhard

Vorstgevoelig: binnen overwinteren (boven 5 °C)

Mooi samen met

• Basilicum: Houdt ook van warmte en zon en past in dezelfde keuken.
• Spaanse peper: Kleurige vruchten naast het groene gras, samen op een warm terras.
• Citroenverbena: Nog een citroengeur voor thee; ook die overwintert vorstvrij.
• Koriander: Een klassiek kruid voor dezelfde Aziatische gerechten.

Hoe en wanneer plant je een citroengras?

Planten in mei–juni.

1. Pot een jonge plant op in april–mei en zet hem buiten vanaf half mei of in juni.
2. Kies een pot van minstens 30 cm doorsnede met een gat in de bodem en een laagje grind of kleikorrels onderin.
3. Gebruik goede potgrond, gemengd met een derde zand of perliet.
4. Zet de plant even diep als in de oude pot en druk de grond lichtjes aan.
5. Geef goed water en laat het overtollige water weglopen.
6. Zet je hem in de zomer in de volle grond, graaf hem dan in september weer op en pot hem op.

Verzorgen

Water

In de zomer regelmatig water geven: de grond mag licht vochtig blijven. In de winter veel minder, alleen als de bovenste centimeters droog zijn.

Bemesten

Van mei tot augustus om de twee weken vloeibare organische mest; in de winter niet.

Oogsten

Snijd vanaf juli dikke stengels aan de voet af, of trek een buitenste scheut met een draaiende beweging los. Gebruik de onderste 10–15 cm; het blad kan in thee.

Overwinteren

Haal de pot in september binnen, voor de nachten onder 10 °C zakken. Zet hem licht en koel, bij 10–15 °C.

Verpotten

Elk voorjaar verpotten of scheuren: de pol vult de pot snel.

Tip: Koop een paar verse stengels met de voet eraan en zet ze in een glas water: na een paar weken heb je wortels en een nieuwe plant. Zet hem in de zomer buiten in de volle zon en haal hem in september weer binnen.

Wanneer snoei je een citroengras?

Snoeimaanden: april en september.

Wanneer: Snoei in april, als de groei weer op gang komt. Bij het binnenhalen in september mag je de lange bladeren wat inkorten.

Hoe:

• Knip in april alle bladeren terug tot 15–20 cm boven de pot; er komt snel fris blad.
• Haal dode, bruine bladeren aan de voet weg.
• Kort in september de lange bladeren in tot ongeveer de helft, zodat de plant binnen minder plaats inneemt.
• Knip bruine bladpunten in de zomer gewoon weg.

Let op: Draag handschoenen: de bladranden zijn scherp en kunnen in je vingers snijden.

Snoeien: wanneer en hoe · Snoeikalender en basisregels

Vermeerderen

Scheuren

In april–mei: haal de pol uit de pot, verdeel hem in stukken met elk een paar stengels en wortels, en pot ze apart op.

Stengels uit de winkel

Zet verse stengels met een intacte voet in een glas met een paar centimeter water, op een lichte, warme plek. Na 2–4 weken verschijnen wortels; pot ze dan op.

Hoe komt een citroengras de winter door?

Winterhard tot 5 °C: beschermen in strenge winters.

• Niet winterhard: onder 5 °C loopt de plant schade op. Haal hem in september binnen.
• Overwinter licht bij 10–15 °C, bijvoorbeeld in een koele kamer of een vorstvrije serre, dicht bij het raam.
• Geef in de winter weinig water en geen mest; de plant groeit dan nauwelijks.
• Wat bruine bladpunten in de winter zijn normaal; je knipt ze in het voorjaar weg.

Ziektes en plagen

• Spint: Fijne spinseltjes en gespikkeld blad, vooral binnen in droge lucht. Spuit het blad regelmatig af met lauw water.
• Wortelrot: Een gele, slappe pol in een koude, natte pot. Geef in de winter minder water en gebruik goed doorlatende grond.
• Bruine bladpunten: Door droge lucht of te weinig water. Knip ze weg en geef in de zomer regelmatiger water.
• Weinig groei: Te weinig licht, warmte of voeding. Zet de plant in de zomer in de volle zon en geef regelmatig mest.

Het jaar rond

• Januari: Binnen, licht en koel. Weinig water.
• Februari: Binnen. Letten op spint.
• Maart: Iets meer water geven als de groei begint.
• April: Terugknippen tot 15–20 cm. Verpotten of scheuren.
• Mei: Vanaf half mei naar buiten. Beginnen met bemesten.
• Juni: Buiten in de zon. Regelmatig water en mest.
• Juli: Eerste stengels oogsten.
• Augustus: Oogsten. Water en mest geven.
• September: Binnenhalen voor de nachten onder 10 °C zakken. Lange bladeren eventueel inkorten.
• Oktober: Binnen op een lichte plek. Minder water.
• November: Rust. Geen mest.
• December: Rust. Weinig water.

Eetbaar en bruikbaar

Stengels (juli–oktober)

Snijd van juli tot oktober de dikste stengels vlak boven de grond af; het onderste, witte deel (10 tot 15 cm) is het malst. Pel de taaie buitenste bladeren eraf. Kneus de stengel voor soep en curry en haal hem er na het koken uit, of snijd het zachte hart heel fijn. Van de groene bladeren maak je thee.

Bewaring

Verse stengels blijven 2 weken goed in de koelkast in een zakje, of maanden in de diepvries (fijngesneden of heel). De bladeren kan je in stukjes drogen voor thee en in een gesloten pot bewaren. Citroengras is niet winterhard: zet de pot voor de vorst binnen op een lichte plek en geef weinig water.

Let op: Citroengras als kruid en thee in gewone hoeveelheden is veilig; drink er tijdens de zwangerschap geen grote hoeveelheden van en neem de etherische olie nooit in. De bladranden zijn vlijmscherp: draag handschoenen bij het snijden.

Eten en gebruiken doe je op eigen risico: zie de gebruiksvoorwaarden.

Recepten

• Citroengrasthee met gember (Thee · 1 theepot (± 750 ml) · 15 min)
• Kokossoep met citroengras (tom kha) (Gerecht · 4 personen · 30 min)

Wist je dat?

• De citroengeur komt van citral, een geurstof die ook in de schil van citroenen zit.
• Het citronellagras waarvan de olie in muggenkaarsen gaat, is een verwante maar andere soort.
• Omdat citroengras bij ons bijna nooit bloeit, wordt het vrijwel altijd door scheuren vermeerderd.