Deutzia

Hoe herken je een deutzia?

Groeivorm

Rechtopgaande, later licht overhangende struik van 2–3 m hoog en ongeveer 2 m breed.

Blad

Eirond tot lancetvormig, 3–8 cm, tegenoverstaand, matgroen en ruw door stervormige haartjes; bladverliezend.

Bloem

Rechtopstaande pluimen van 8–15 cm met witte, stervormige bloemen in juni–juli; enkel of dubbel, soms roze aangelopen.

Schors

Bruin tot oranjebruin; bij oudere takken bladdert ze in lange repen af.

Wortels

Vrij ondiep en vezelig: jonge struiken laten zich goed verplanten.

Bloei: juni–juli · Planten: maart–april en oktober–november · Snoeien: juli–augustus

Waarom in je tuin?

• Rijke bloei in juni–juli, op het moment dat de voorjaarsstruiken uitgebloeid zijn.
• Makkelijk en sterk: groeit op bijna elke grond, ook op kalk en klei.
• Bijen en andere insecten bezoeken graag de enkele bloemen.
• Een goede achtergrondstruik voor de border of een vrij uitgroeiende, bloeiende haag.
• De afbladderende schors van oude takken geeft ook in de winter wat sierwaarde.

Waar staat een deutzia graag?

• Zon of halfschaduw; in de volle zon bloeit hij het rijkst.
• Elke goede tuingrond: zand, leem of klei, zuur tot kalkrijk.
• Normaal vochtig: niet te droog, maar ook geen natte voeten.
• Een plek die wat beschut is tegen late nachtvorst spaart de jonge scheuten in het voorjaar.
• Reken op 1,5–2 m ruimte per plant; als vrij uitgroeiende haag op 1 m.

Licht

Zon en halfschaduw

Grondsoort

Zand, leem of klei

Zuurtegraad

Niet kieskeurig

Vocht

Normaal

Grootte

3 m hoog, 2 m breed

Winterhard

Winterhard (tot -25 °C)

Mooi samen met

• Boerenjasmijn: Bloeit tegelijk, met witte, sterk geurende bloemen.
• Struikrozen: Kleur in juni–juli naast de witte pluimen.
• Ooievaarsbek: Een bloeiende onderbeplanting die de voet van de struik bedekt.
• Vrouwenmantel: Frisgroen blad en gele schermpjes vooraan in de border.
• Sering: Bloeit eerder, in mei, zodat de bloei in de border langer doorloopt.

Hoe en wanneer plant je een deutzia?

Planten in maart–april en oktober–november.

1. Plant in maart–april of in oktober–november, als de grond niet bevroren of te nat is.
2. Graaf een plantgat twee keer zo breed als de kluit en meng er wat compost door.
3. Zet de plant even diep als in de pot en druk de grond goed aan.
4. Houd 1,5–2 m tussen de planten, of 1 m voor een vrij uitgroeiende haag.
5. Geef meteen ruim water en het eerste jaar regelmatig bij droogte.
6. Mulch rond de voet met compost of houtsnippers.

Verzorgen

Water

Het eerste jaar bij droogte; daarna alleen in lange droge periodes.

Bemesten

In maart–april een laagje compost of wat organische mest voor bloeiende heesters.

Mulchen

Een laag compost of houtsnippers in het voorjaar houdt de grond vochtig en onkruidvrij.

Uitgebloeide bloemen

Hoeven niet apart weg: ze verdwijnen bij de snoei na de bloei vanzelf.

Verjongen

Elk jaar enkele oude takken weghalen houdt de struik vitaal en bloeirijk.

Tip: Snoei direct na de bloei en haal dan elk jaar een paar van de oudste takken aan de voet weg. Zo groeien er steeds jonge takken bij die het volgende jaar rijk bloeien.

Wanneer snoei je een deutzia?

Snoeimaanden: juli–augustus.

Wanneer: Direct na de bloei, in juli–augustus. Hij bloeit op takken van vorig jaar.

Hoe:

• Knip elk jaar een kwart tot een derde van de oudste takken aan de voet weg.
• Knip uitgebloeide takken terug tot een sterke, jonge zijscheut lager op de tak.
• Haal dode, zwakke en kruisende takken weg.
• Een verwaarloosde struik kun je na de bloei in één keer tot 30–50 cm terugzetten; hij loopt goed weer uit, maar slaat dan een jaar bloei over.

Let op: Snoei niet in de winter of het voorjaar: dan knip je de takken weg die dat jaar zouden bloeien.

Snoeien: wanneer en hoe · Snoeikalender en basisregels

Vermeerderen

Zachte stekken

In juni–juli stekken van 10 cm van jonge, niet-bloeiende scheuten in vochtige stekgrond onder plastic. Ze wortelen binnen enkele weken.

Winterstekken

In november–december stukken van 20–25 cm van rijpe, eenjarige takken voor twee derde in de grond steken op een beschutte plek. Ze wortelen in de loop van het volgende jaar.

Afleggen

Een lage tak in het voorjaar in de grond vastpinnen; na een jaar loskoppelen en verplanten.

Hoe komt een deutzia de winter door?

Winterhard tot −25 °C.

• Winterhard tot ongeveer −25 °C: in België is geen bescherming nodig.
• Late nachtvorst in april kan jonge scheuten en bloemknoppen beschadigen; knip bevroren toppen na de vorst weg.
• In een pot: zet hem in de winter tegen een muur en wikkel de pot in jute.

Ziektes en plagen

• Weinig bloemen: Meestal door snoeien in de winter of het voorjaar, of door te veel schaduw. Snoei voortaan direct na de bloei.
• Bevroren scheuten: Bruine, slappe toppen na een late nachtvorst. Knip ze terug tot gezond hout; de struik loopt weer uit.
• Bladluis: Op jonge scheuten in mei–juni. Meestal ruimen natuurlijke vijanden ze op; anders afspuiten met water.
• Kale, oude struik: Zonder verjongingssnoei wordt hij onderaan kaal en bloeit hij alleen nog bovenaan. Haal elk jaar enkele oude takken aan de voet weg.

Het jaar rond

• Maart: Planten. Compost of organische mest geven.
• April: Planten. Letten op late nachtvorst.
• Mei: De bloemknoppen zwellen. Letten op bladluis.
• Juni: Volle bloei. Zachte stekken nemen.
• Juli: Laatste bloei. Na de bloei snoeien: oude takken aan de voet weg.
• Augustus: Snoei afronden. Water geven bij droogte.
• Oktober: Planten. Bladval.
• November: Planten. Winterstekken nemen.
• December: Rust. Winterstekken nemen.

Goed voor dieren

Bijen

Nectar en stuifmeel voor honingbijen en wilde bijen.

Wist je dat?

• Het geslacht is genoemd naar Johan van der Deutz, een Amsterdamse beschermheer van de Zweedse plantkundige Carl Peter Thunberg, die in Japan planten verzamelde.
• Scabra betekent ‘ruw’: door de stervormige haartjes voelt het blad aan als fijn schuurpapier.
• Deutzia hoort bij dezelfde familie als de hortensia en de boerenjasmijn.