
Foto: No machine-readable author provided. Rainer Bielefeld assumed (based on copyright claims)., Public domain · bron
Struik · Hortensiafamilie (Hydrangeaceae)
Boerenjasmijn
Philadelphus coronarius · ook: Philadelphus
De boerenjasmijn is een ouderwetse tuinstruik van 2–3 m die in juni vol romige, witte bloemen staat. Hun zware geur van oranjebloesem hangt ’s avonds door de hele tuin. Het is geen echte jasmijn: hij hoort bij de hortensiafamilie en komt van oorsprong uit Zuid-Europa. Hij is sterk, groeit op bijna elke grond en vraagt weinig zorg, op één ding na: snoei hem meteen na de bloei en nooit in de winter.
Licht
Zon of halfschaduw
liefst wat zon
Vocht
Normaal
geen natte voeten
Grond
Elke tuingrond
elke zuurtegraad
Winterhard
In heel België
geen bescherming nodig
Grootte
2–3 m
hoog
Bloei
juni
| Snoeimaanden | juli |
|---|---|
| Hoogte | 2–3 m |
| Inheems in België | Nee, aangeplant |
| Goed voor bijen, vlinders en vogels | Ja, voor bijen |
| Giftig voor mens en huisdier | Niet als giftig bekend |
| Bloei | juni |
Herkennen
Hoe herken je een boerenjasmijn?
- Groeivorm
- Opgaande struik van 2–3 m met veel takken uit de voet, die later licht overhangen.
- Blad
- Tegenoverstaand, 4–8 cm, eirond met spitse top, fijn gezaagd, met 3–5 nerven die vanaf de voet naar de top lopen.
- Schors
- Bruine twijgen; oudere stammen met afschilferende schors.
- Bloem
- Romige witte bloemen (3 cm) met vier kroonblaadjes en gele meeldraden, in juni; ook gevulde vormen.
- Vrucht
- Kleine, bruine doosvruchtjes.
- Verschil met de weigela
- Die heeft klokvormige roze of rode bloemen zonder sterke geur.
- Verschil met de echte jasmijn
- Dat is een klimmer met samengesteld blad en buisbloemen; niet verwant.
Bloei: juni · Snoeien: juli
Lijkt op, maar is het niet
- Weigela Weigela: klokvormige roze of rode bloemen zonder sterke geur. Verschil met weigela
- Echte jasmijn (Jasminum): een klimmer met samengesteld blad en buisbloemen; niet verwant.
In je tuin
Waarom in je tuin?
- Een van de lekkerste bloemgeuren van juni, vooral ’s avonds.
- Sterk en makkelijk: groeit op bijna elke grond, in zon of halfschaduw.
- Bijen en zweefvliegen bezoeken de bloemen.
- Mooi als losse struik, in een vrij uitgroeiende haag of achteraan in een border.
Waar staat een boerenjasmijn graag?
- Zon tot halfschaduw; in de zon bloeit en geurt hij het rijkst.
- Bijna elke grond, ook kalkrijk, als hij niet te nat en niet te droog staat.
- Reken op 2–3 m breed.
- Zet hem bij een terras, een zitplek of een open raam: dan ruik je hem ’s avonds het best.
- Licht
- Zon of halfschaduw
- Grond
- Elke tuingrond
- Vocht
- Normaal
- Grootte
- 3 m hoog, 2,5 m breed
- Winterhard
- In heel België, geen bescherming nodig
Mooi samen met
- Sering: Een andere ouderwetse geurstruik: samen geuren ze van mei tot in juni.
- Hondsroos: Bloeit rond dezelfde tijd en geeft bottels in de herfst.
- Echte lavendel: Geurt in juli verder waar de boerenjasmijn ophoudt, vooraan in de zon.
- Weigela: Roze bloemen naast het wit van de boerenjasmijn.
Past goed bij, en liever niet bij
Past goed bij
- Past aan de rand van of onder de lichte kroon van: ginkgo, vederesdoorn, es, valse christusdoorn, spaanse aak, witte esdoorn
Onderhoud
Hoe en wanneer plant je een boerenjasmijn?
- Plant van oktober tot maart; een struik uit pot kan het hele jaar, behalve bij vorst of droogte.
- Graaf een ruim plantgat en meng er wat compost door.
- Zet de struik even diep als hij stond en druk de grond aan.
- Geef ruim water na het planten en het eerste jaar bij droogte.
Verzorgen
- Water
- Het eerste jaar bij droogte; daarna enkel in lange droge periodes.
- Bemesten
- Wat compost in het voorjaar is genoeg.
- Bodem
- Een laag bladcompost of houtsnippers houdt de grond koel en vochtig.
- Bloei
- Hij bloeit op de takken van vorig jaar: daarom snoei je meteen na de bloei.
Tip: Kies een enkelbloemige vorm als je ook insecten wil helpen: bij gevulde bloemen kunnen bijen moeilijk bij het stuifmeel.
Wanneer snoei je een boerenjasmijn?
Snoeimaanden: juli.
Wanneer: Meteen na de bloei, in juli.
Hoe:
- Knip elk jaar een kwart van de oudste takken bij de grond weg; zo blijft hij jong en rijk bloeiend.
- Knip uitgebloeide takken terug tot een sterke, jonge zijscheut.
- Een oude, kale struik verjong je in twee of drie jaar door telkens een derde van de oudste takken weg te halen.
Let op: Niet in de winter knippen: dan knip je de bloemen van volgend jaar weg.
Vermeerderen
- Zomerstek
- Snijd in juli stekken van 10–15 cm uit jonge scheuten en laat ze wortelen in een pot met zanderige grond, onder plastic.
- Winterstek
- Steek in de winter stukken van 20 cm uit eenjarige takken voor twee derde in de grond; ze wortelen makkelijk.
Hoe komt een boerenjasmijn de winter door?
Winterhard in heel België: geen bescherming nodig.
- Volledig winterhard.
- Laat de struik in de winter met rust: de takken van vorig jaar dragen de bloemen van juni.
Ziektes en plagen
- Zwarte luis: Kolonies zwarte bladluizen op de jonge scheuttoppen in het voorjaar. Meestal ruimen lieveheersbeestjes en mezen ze op; spuit eventueel met water.
- Weinig of geen bloei: Meestal in de winter gesnoeid, of te veel schaduw. Snoei voortaan meteen na de bloei en geef hem meer licht.
- Kaal onderaan: Na jaren zonder snoei bloeit hij enkel nog bovenaan. Verjong hem door elk jaar een deel van de oudste takken weg te halen.
Het jaar rond
- Februari: Niet snoeien: de takken dragen de bloemen van juni.
- Maart: Wat compost rond de voet.
- April: Let op zwarte luis op de jonge scheuten.
- Juni: Bloei: zware geur van oranjebloesem.
- Juli: Meteen na de bloei snoeien; zomerstekken nemen.
- November: Planten en winterstekken.
Gebruiken
Wat kan je ermee?
- Tuin en landschap
- Ouderwetse tuinstruik met een van de lekkerste bloemgeuren van juni.
- Voor de natuur
- Bijen en zweefvliegen bezoeken de bloemen.
Goed voor dieren
- Bijen
- Nectar en stuifmeel voor honingbijen en wilde bijen.
- Zweefvliegen
- Open bloemen voor zweefvliegen; veel van hun larven eten bladluizen.
Jij en deze soort
Wist je dat?
- Het is geen echte jasmijn: de naam komt van de geur. In het Engels heet hij ‘mock orange’, nep-sinaasappelbloesem.
- Oude botanici noemden hem Syringa, net als de sering; in Engeland heet hij in de volksmond nog vaak ‘syringa’.
- De naam Philadelphus betekent ‘broederliefde’ en eert de Egyptische koning Ptolemaeus II Philadelphus.
- De soortnaam coronarius betekent ‘voor kransen’: de geurige bloeiende takken werden vroeger in kransen en guirlandes verwerkt.
- In het Engels heet hij vaak nog ‘syringa’, de wetenschappelijke naam van de sering. Vroeger werden beide struiken met die naam aangeduid, wat nog altijd voor verwarring zorgt.