Groot vingerhoedskruid

Hoe herken je een groot vingerhoedskruid?

Groeivorm

Pol met rechtopstaande bloeiaren, 80 cm hoog en 45 cm breed.

Blad

Lancetvormig, glanzend groen, fijn getand en aan de onderkant licht behaard.

Bloem

Grote, buisvormige klokken van 4–5 cm, zachtgeel met bruine aders en stippen binnenin, aan één kant van de aar, van juni tot augustus.

Vrucht

Kleine zaaddozen vol stoffijn zaad; het zaait zich matig uit.

Giftigheid

Alle delen zijn zeer giftig.

Bloei: juni–augustus · Zaaien: maart–juni · Planten: maart–april en september–oktober · Snoeien: maart en juli–augustus

Waarom in je tuin?

• Een echte vaste plant die jaren meegaat, anders dan het tweejarige gewone vingerhoedskruid.
• Zachtgele bloemen die oplichten in halfschaduw en schaduw.
• Hommels kruipen in de klokken op zoek naar nectar.
• Bloeit lang, van juni tot augustus, met een nabloei als je de uitgebloeide aren wegknipt.
• Compact en stevig: steun is zelden nodig.

Waar staat een groot vingerhoedskruid graag?

• Halfschaduw of lichte schaduw, bijvoorbeeld aan een bosrand of onder hoge struiken; volle middagzon is te veel.
• Gewone, humusrijke tuingrond: zand, leem of klei, zuur tot kalkrijk.
• Normaal vochtig: niet laten uitdrogen in de zomer en niet te nat in de winter.
• Plant op 40–45 cm afstand, in groepjes van drie of meer.
• Niet bij de moestuin of een speelplek, vanwege de giftigheid.

Licht

Halfschaduw en schaduw

Grondsoort

Zand, leem of klei

Zuurtegraad

Niet kieskeurig

Vocht

Normaal

Grootte

0,8 m hoog, 0,45 m breed

Winterhard

Winterhard (tot -35 °C)

Mooi samen met

• Ooievaarsbek: Blauwe en paarse bloemen naast het zachte geel.
• Varens: Fris groen blad in dezelfde halfschaduw.
• Hosta: Grote bladeren aan de voet als rustig contrast.
• Zeeuws knoopje: Bloeit tegelijk en houdt ook van halfschaduw.

Hoe en wanneer plant je een groot vingerhoedskruid?

Planten in maart–april en september–oktober.

1. Plant in maart–april of in september–oktober, als de grond niet bevroren is.
2. Graaf een plantgat iets breder dan de pot en meng er compost of bladaarde door.
3. Zet de plant even diep als in de pot, niet dieper, zodat het hart niet rot.
4. Houd 40–45 cm tussen de planten.
5. Geef flink water en houd de grond de eerste weken vochtig.
6. Leg een laag bladcompost als mulch rond de voet.

Verzorgen

Water

Geef water in droge periodes, vooral het eerste jaar.

Bemesten

In het voorjaar een laag compost.

Mulchen

Bladcompost houdt de grond koel en vochtig.

Uitgebloeide bloemen

Knip uitgebloeide aren af boven het blad: dat geeft vaak een nabloei op zijscheuten.

Handschoenen

Draag handschoenen bij het werk aan de plant en was daarna je handen.

Tip: Knip de uitgebloeide aren meteen af, net boven het blad: zo krijg je in augustus een tweede bloei. Laat de laatste aren staan als je zaailingen wilt.

Wanneer snoei je een groot vingerhoedskruid?

Snoeimaanden: maart en juli–augustus.

Wanneer: Na de eerste bloei, in juli–augustus, knip je de uitgebloeide aren af; in maart ruim je de oude stengels op.

Hoe:

• Knip de uitgebloeide aar af net boven de bladeren of een zijscheut: zo komt er een nabloei.
• Laat de laatste aren staan als je wilt dat het zich uitzaait.
• Knip in maart de oude, droge stengels weg; de bladpol blijft staan.

Let op: Draag handschoenen: alle delen zijn zeer giftig, ook het sap.

Snoeien: wanneer en hoe · Snoeikalender en basisregels

Vermeerderen

Zaaien

Binnen in maart–april of buiten in mei–juni: strooi het stoffijne zaad op vochtige grond en dek het niet af, want het kiemt in het licht. Plant de jonge planten in de herfst of het voorjaar uit; ze bloeien meestal vanaf het tweede jaar.

Scheuren

In maart–april of in september–oktober: steek een grote pol met een spade in stukken met elk een paar rozetten en plant ze meteen weer.

Hoe komt een groot vingerhoedskruid de winter door?

Winterhard tot −35 °C.

• Zeer winterhard, tot ongeveer −35 °C: in België is geen bescherming nodig.
• De bladrozet blijft in zachte winters vaak deels groen.
• Zorg dat de grond in de winter niet te nat is, anders rot het hart.

Ziektes en plagen

• Slakken: Ze vreten aan het jonge blad in het voorjaar. Raap ze ’s avonds weg.
• Meeldauw: Wit poeder op het blad bij droogte in de zomer. Geef water aan de voet en knip aangetaste bladeren weg.
• Bladvlekken: Bruine vlekken op het blad in natte zomers. Haal aangetaste bladeren weg en geef de plant ruimte.
• Wegrotten: Het hart rot op te natte grond of als de plant te diep staat. Plant even diep als in de pot en verbeter de afwatering.

Het jaar rond

• Maart: Oude stengels opruimen. Binnen zaaien. Planten of scheuren.
• April: Planten. Compost geven. Letten op slakken.
• Mei: Buiten zaaien. De bloeiaren groeien.
• Juni: Begin van de bloei. Hommels in de klokken. Buiten zaaien.
• Juli: Bloei. Uitgebloeide aren afknippen voor een nabloei.
• Augustus: Nabloei. Uitgebloeide aren afknippen of laten uitzaaien.
• September: Planten of scheuren. Zaailingen verplanten.
• Oktober: Planten.
• December: Rust.

Eetbaar en bruikbaar

Niet eetbaar. Alle delen van vingerhoedskruid zijn giftig: de stoffen erin werken sterk op het hart. De bladrozetten worden in het voorjaar verward met die van smeerwortel of bernagie; vingerhoedskruid heeft zachte, fijn behaarde bladeren zonder stekelige haren en zonder komkommergeur. Pluk dus geen kruiden voor thee in de buurt van vingerhoedskruid als je niet zeker bent. Bij inslikken: bel meteen het Antigifcentrum (in België 070 245 245) of je huisarts.

Goed voor dieren

Bijen

Nectar en stuifmeel voor honingbijen en wilde bijen.

Wist je dat?

• Digitalis komt van het Latijnse digitus, vinger: de bloemen passen als een vingerhoed over een vingertop.
• De bruine aders binnenin de bloem wijzen hommels de weg naar de nectar.
• Het aardbeiroze Digitalis × mertonensis is een kruising tussen dit vingerhoedskruid en het gewone vingerhoedskruid.