Voorjaarszonnebloem

Hoe herken je een voorjaarszonnebloem?

Groeivorm

Lage pol van ongeveer 45 cm hoog en breed; de bloemstengels staan rechtop boven het blad.

Blad

Hartvormig, frisgroen, met een gekartelde rand en lange bladstelen. Na de bloei vergeelt het blad en trekt de plant in.

Bloem

Enkelvoudige, heldergele margrieten van 4–5 cm met een geel hart, één per stengel, in april en mei.

Wortels

Een korte, vlezige wortelstok die langzaam uitgroeit tot een bredere pol.

Zomerrust

In de loop van de zomer verdwijnt het blad: de plant rust ondergronds tot het volgende voorjaar.

Bloei: april–mei · Planten: maart–april en september–oktober · Snoeien: mei–juni

Waarom in je tuin?

• Een van de vroegste gele margrieten: hij bloeit in april en mei, als er nog weinig vaste planten in bloei staan.
• Een vroege bron van stuifmeel en nectar voor bijen.
• Lange stelen: een fijne snijbloem voor een voorjaarsboeket.
• Gedijt in halfschaduw, onder bladverliezende bomen en heesters.
• Volledig winterhard en weinig werk: om de drie à vier jaar scheuren volstaat.

Waar staat een voorjaarszonnebloem graag?

• Zon of halfschaduw; een plek die in de lente zon krijgt en in de zomer schaduw, zoals onder bladverliezende bomen, is ideaal.
• Vochthoudende, humusrijke leem- of kleigrond; zuur, neutraal of kalkrijk maakt niet uit.
• Gewoon vochtige tot natte grond: hij verdraagt natte grond beter dan droogte.
• Plant op 30–40 cm van elkaar, liefst in groepjes van drie of meer.
• Zet hem tussen laatbloeiers, die de lege plek opvullen als hij in de zomer intrekt.

Licht

Zon en halfschaduw

Grondsoort

Leem of klei

Zuurtegraad

Niet kieskeurig

Vocht

Normaal of nat

Grootte

0,45 m hoog, 0,45 m breed

Winterhard

Winterhard (tot -35 °C)

Mooi samen met

• Tulp: Geel bij rood, oranje of wit: een klassiek voorjaarsbeeld.
• Vergeet-mij-nietje: Een blauwe zee onder de gele margrieten.
• Longkruid: Bloeit tegelijk, in dezelfde halfschaduw, in blauw en roze.
• Hosta: Loopt laat uit en vult met grote bladeren de plek als de voorjaarszonnebloem intrekt.
• Herfstaster: Vult de lege plek in de nazomer en bloeit door tot in de herfst.

Hoe en wanneer plant je een voorjaarszonnebloem?

Planten in maart–april en september–oktober.

1. Plant in maart–april of in september–oktober, als de grond niet bevroren of te nat is.
2. Maak de grond los en meng er een paar scheppen compost of bladaarde door.
3. Graaf een plantgat iets breder dan de kluit en zet de plant even diep als in de pot.
4. Hou 30–40 cm tussen de planten; in een groep van drie tot vijf staat hij het mooist.
5. Druk de grond aan en geef meteen een flinke gieter water.
6. Leg een laagje bladcompost rond de planten om de grond vochtig te houden.

Verzorgen

Water

Het eerste voorjaar wekelijks water geven bij droogte. Later enkel in een droge lente; in de zomer rust hij en heeft hij weinig nodig.

Bemesten

Een laag compost in maart volstaat. Kunstmest is niet nodig.

Mulchen

Bladcompost of fijne houtsnippers houden de grond koel en vochtig.

Uitgebloeide bloemen

Knip uitgebloeide stengels tot aan het blad weg; zo blijft de plant netjes.

Intrekkend blad

Haal het vergeelde blad in de zomer weg en markeer de plek, zodat je er niet per ongeluk in spit.

Scheuren

Om de 3–4 jaar, als de pol in het midden minder bloeit.

Tip: Geef hem een plek die in de lente zon krijgt en in de zomer schaduw, bijvoorbeeld onder een bladverliezende boom: daar bloeit hij rijk en blijft het blad langer mooi.

Wanneer snoei je een voorjaarszonnebloem?

Snoeimaanden: mei–juni.

Wanneer: Snoeien is nauwelijks nodig. Knip in mei–juni de uitgebloeide stengels weg en ruim het vergeelde blad op als de plant intrekt.

Hoe:

• Knip de bloemstengels na de bloei aan de voet af, net boven het blad.
• Laat het blad staan zolang het groen is: het voedt de wortelstok voor volgend jaar.
• Haal geel en verdroogd blad in de zomer weg, zodat slakken en schimmels geen schuilplaats hebben.

Let op: Knip het blad niet af zolang het nog groen is, ook al ziet het er wat rommelig uit.

Snoeien: wanneer en hoe · Snoeikalender en basisregels

Vermeerderen

Scheuren

In september–oktober of meteen na de bloei: graaf de pol op, verdeel hem met een spade of mes in stukken met elk een paar knoppen en wortels, en plant ze meteen terug.

Zaaien

Zaai in het voorjaar in een bakje met zaaigrond en dek het zaad nauwelijks af. Zaailingen bloeien meestal na één à twee jaar. Rassen komen niet altijd zuiver uit zaad.

Hoe komt een voorjaarszonnebloem de winter door?

Winterhard tot −35 °C.

• Volledig winterhard, tot ongeveer −35 °C: in België is geen bescherming nodig.
• In de winter is er bovengronds niets te zien; markeer de plek, zodat je er niet in spit.
• In een pot: zet hem in de winter beschut en zorg dat de potgrond niet zompig nat blijft.
• Vanaf eind februari komen de eerste bladeren op; hou dan de slakken in de gaten.

Ziektes en plagen

• Meeldauw: Wit poeder op het blad, vooral na de bloei en bij droogte. Geef water, laat ruimte tussen de planten en knip aangetast blad weg.
• Slakken: Ze vreten in het voorjaar aan de jonge bladeren en knoppen. Raap ze ’s avonds weg of zet een bierval.
• Plant verdwenen: In de zomer is hij plots weg: dat is zijn normale zomerrust, geen ziekte. Vul de plek op met laatbloeiers.
• Minder bloei: Oude, dichte pollen bloeien minder in het midden. Scheur ze in de herfst en plant de jonge stukken van de rand terug.

Het jaar rond

• Februari: De eerste bladeren verschijnen. Let op slakken.
• Maart: Planten. Compost of bladaarde rond de pollen strooien.
• April: Bloei, samen met de tulpen. Stengels snijden voor de vaas.
• Mei: Laatste bloemen. Uitgebloeide stengels wegknippen.
• Juni: Het blad vergeelt: opruimen en de plek markeren.
• Juli: Zomerrust. De laatbloeiers nemen het over.
• September: Scheuren en verplanten. Nieuwe planten zetten.
• Oktober: Planten. Bladcompost als mulch.

Goed voor dieren

Bijen

Nectar en stuifmeel voor honingbijen en wilde bijen.

Wist je dat?

• Hij heette vroeger Doronicum caucasicum, naar de Kaukasus, waar hij in het wild groeit. Daarom heet hij in het Frans nog doronic du Caucase.
• De Engelse naam leopard’s bane (vloek van de luipaard) gaat terug op een oud geloof dat de plant giftig zou zijn voor wilde dieren.
• Weinig planten uit de composietenfamilie, waartoe ook asters en zonnebloemen horen, bloeien zo vroeg in het jaar.