Longkruid

Hoe herken je een longkruid?

Groeivorm

Lage pol van ongeveer 30 cm hoog die tot 60 cm breed uitgroeit.

Blad

Langwerpig tot lancetvormig, 15–25 cm, ruw behaard, donkergroen met zilverwitte vlekken; in zachte winters deels groenblijvend.

Bloem

Trechtervormige klokjes in trosjes op korte stengels, van maart tot mei.

Kleur

Roze in de knop en bij het opengaan, daarna blauw tot paarsblauw; er zijn ook witte rassen.

Wortels

Een korte, kruipende wortelstok met vlezige wortels.

Bloei: maart–mei · Planten: maart–april en september–oktober · Snoeien: februari en juni

Waarom in je tuin?

• Een van de eerste bloeiers van het jaar, van maart tot mei.
• Belangrijk voedsel voor vroege hommels en wilde bijen, zoals de gewone sachembij.
• Het zilvergevlekte blad blijft de hele zomer mooi in de schaduw.
• Een dichte bodembedekker die onkruid onderdrukt onder struiken en bomen.
• Roze en blauwe bloemen tegelijk aan dezelfde plant.

Waar staat een longkruid graag?

• Halfschaduw tot schaduw; in de volle zon verwelkt en verbrandt het blad.
• Humusrijke leem- of kleigrond, zuur tot kalkrijk.
• Normaal vochtig: laat de grond niet uitdrogen, anders krijgt het blad meeldauw.
• Plant op 40–45 cm afstand, ongeveer vijf à zes planten per m².

Licht

Halfschaduw en schaduw

Grondsoort

Leem of klei

Zuurtegraad

Niet kieskeurig

Vocht

Normaal

Grootte

0,3 m hoog, 0,6 m breed

Winterhard

Winterhard (tot -30 °C)

Mooi samen met

• Varens: Fijn groen blad naast het gevlekte, in dezelfde schaduw.
• Salomonszegel: Gebogen stengels boven het lage longkruid.
• Sneeuwklokje: Witte klokjes tussen het blad in februari en maart.
• Elfenbloem: Nog een sterke bodembedekker voor de schaduw, met fijne voorjaarsbloemen.
• Hosta: Groot blad dat na de bloei mooi aansluit bij het gevlekte.

Hoe en wanneer plant je een longkruid?

Planten in maart–april en september–oktober.

1. Plant in maart–april of in september–oktober.
2. Meng compost of bladaarde door de grond.
3. Zet de plant even diep als in de pot en druk de grond aan.
4. Houd 40–45 cm afstand tussen de planten.
5. Geef meteen flink water, ook als het regent.
6. Leg een laag bladaarde of compost als mulch rond de planten.

Verzorgen

Water

Geef water bij droogte, zeker in de zomer: droogte is de belangrijkste oorzaak van meeldauw.

Mulchen

Elk voorjaar of najaar een laag bladaarde of compost.

Bemesten

Naast de mulch niet nodig.

Na de bloei

Knip de uitgebloeide stengels en het oude blad weg: er groeit snel nieuw, gaaf blad.

Scheuren

Om de drie à vier jaar na de bloei of in de herfst, als de pol in het midden kaal wordt.

Tip: Sterk zilvergevlekt blad dat de hele zomer mooi blijft in de schaduw. Knip na de bloei het oude blad weg en geef water bij droogte, anders krijgt het blad meeldauw.

Wanneer snoei je een longkruid?

Snoeimaanden: februari en juni.

Wanneer: Na de bloei, eind mei of in juni, knip je de bloemstengels en het oude blad weg. In februari ruim je beschadigd blad op, voor de bloemen verschijnen.

Hoe:

• Knip de uitgebloeide bloemstengels aan de voet weg.
• Haal blad met meeldauw of bruine vlekken helemaal weg; het nieuwe blad is gezond.
• Knip in februari oude, kapotte bladeren weg zonder de jonge bloemknoppen te raken.

Snoeien: wanneer en hoe · Snoeikalender en basisregels

Vermeerderen

Scheuren

Na de bloei of in september–oktober: graaf de pol uit, verdeel hem met een spade of mes in stukken met wortels en een paar bladeren, en plant ze meteen opnieuw. Geef goed water.

Wortelstekken

In de winter: leg stukjes dikke wortel van ongeveer 5 cm in een pot met stekgrond en houd ze koel en licht vochtig.

Zaailingen

Het zaait zich soms uit; de zaailingen lijken niet altijd op de moederplant.

Hoe komt een longkruid de winter door?

Winterhard tot −30 °C.

• Volledig winterhard, tot ongeveer −30 °C: geen bescherming nodig.
• Het blad blijft in zachte winters deels staan; bij strenge vorst sterft het af en groeit het in het voorjaar opnieuw.
• Laat het blad van bomen gerust tussen de planten liggen als natuurlijke winterdeken.

Ziektes en plagen

• Meeldauw: Wit poeder op het blad in de zomer, vooral bij droogte. Geef water, mulch en knip aangetaste bladeren weg.
• Slap blad: In de zon of bij droogte hangt het blad. Geef water of plant het op een schaduwrijkere plek.
• Slakken: Vreten in het voorjaar aan de jonge bladeren. Raap ze ’s avonds weg.
• Kaal hart: Oudere pollen worden in het midden kaal. Scheur ze en herplant de jonge randstukken.

Het jaar rond

• Februari: Oud en kapot blad wegknippen.
• Maart: Bloei. Planten.
• April: Volle bloei. Planten. Hommels en bijen op de bloemen.
• Mei: Laatste bloei. Scheuren na de bloei.
• Juni: Uitgebloeide stengels en oud blad wegknippen. Water geven bij droogte.
• Juli: Water geven bij droogte, tegen meeldauw.
• Augustus: Water geven bij droogte. Mulch aanvullen.
• September: Planten en scheuren.
• Oktober: Planten. Bladaarde als mulch.

Goed voor dieren

Bijen

Nectar en stuifmeel voor honingbijen en wilde bijen.

Wist je dat?

• De bloemen kleuren van roze naar blauw doordat de zuurgraad in de bloemblaadjes verandert als ze ouder worden.
• Vroeger dacht men dat het gevlekte blad op een long leek; daar komt de naam longkruid vandaan.
• De soortnaam saccharata betekent ‘gesuikerd’: de witte vlekken lijken op gestrooide suiker.