Foto: Qwert1234, CC BY-SA 3.0 · bron
Heester · Ericaceae
Enkianthus
Enkianthus campanulatus
In andere talen: Redvein enkianthus (English)
Enkianthus campanulatus komt uit de bergbossen van Japan. Het is een langzaam groeiende, rechtopgaande struik van 2–3 m hoog, met takken die in etages staan en bladeren die in kransjes aan de toppen van de twijgen zitten. In mei hangen er trosjes kleine, roomgele klokjes met fijne rode adertjes onder het jonge blad. In de herfst kleurt het blad spectaculair oranje, rood en geel. Liefhebbers van rododendrons en Japanse esdoorns houden van hem, omdat hij dezelfde zure grond vraagt en twee seizoenen sierwaarde geeft. Bekende vormen zijn ‘Red Bells’, met rodere klokjes, en ‘Albiflorus’, met witte klokjes.
Licht
Zon of halfschaduw
liefst wat zon
Vocht
Normaal tot nat
mag niet uitdrogen
Grond
Zand, leem of veen
zuur
Winterhard
Volledig winterhard
tot -25 °C
Grootte
3 m
hoog, 2 m breed
Bloei
mei
| Snoeimaanden | juni |
|---|---|
| Hoogte | 3 m |
| Inheems in België | Nee, aangeplant |
| Goed voor bijen, vlinders en vogels | Ja, voor bijen |
| Giftig voor mens en huisdier | Niet als giftig bekend |
| Bloei | mei |
Herkennen
Hoe herken je een enkianthus?
- Groeivorm
- Rechtopgaande, vrij smalle struik van 2–3 m hoog en ongeveer 2 m breed, met takken in etages; trage groei.
- Blad
- Elliptisch, 3–7 cm, fijn gezaagd, in kransjes aan de toppen van de twijgen; matgroen, in de herfst oranje, rood en geel.
- Bloem
- Hangende trosjes van 5–15 klokjes van ongeveer 1 cm, roomgeel met rode adertjes, in mei.
- Vrucht
- Kleine, rechtopstaande doosvruchtjes, weinig opvallend.
- Wortels
- Fijn en ondiep, net als bij rododendron: gevoelig voor uitdroging en kalk.
Bloei: mei · Planten: maart–april en oktober–november · Snoeien: juni
In je tuin
Waarom in je tuin?
- Sierlijke hangende klokjes in mei, van dichtbij heel fijn getekend.
- Een van de mooiste herfstkleuren in de tuin: oranje, scharlakenrood en geel.
- De takken in etages geven ook in de winter structuur.
- Bijen en hommels bezoeken de klokjes graag.
- Blijft door de trage groei lang compact: ook geschikt voor kleinere tuinen.
Waar staat een enkianthus graag?
- Zon of halfschaduw; in de zon is de herfstkleur het mooist, maar dan mag de grond niet uitdrogen.
- Zure, humusrijke grond: zand, leem of veen. Kalk verdraagt hij niet.
- Normaal vochtig tot vochtig, maar wel goed doorlatend.
- Beschut tegen harde, droge wind, bijvoorbeeld tussen andere heesters of aan een bosrand.
- Reken op 1,5–2 m ruimte per plant.
- Licht
- Zon en halfschaduw
- Grondsoort
- Zand, leem of veen
- Zuurtegraad
- Zuur
- Vocht
- Normaal of nat
- Grootte
- 3 m hoog, 2 m breed
- Winterhard
- Winterhard (tot -25 °C)
Mooi samen met
- Rododendron: Dezelfde zure, vochtige grond; samen een rijke voorjaarsbloei.
- Japanse esdoorn: Nog meer herfstkleur en een fijne bladstructuur.
- Varens: Een frisse onderbeplanting in de halfschaduw.
- Pieris: Groenblijvend, met witte trosjes in het voorjaar en vaak rood jong blad.
- Bosanemoon: Witte voorjaarsbloemen onder de struik.
Onderhoud
Hoe en wanneer plant je een enkianthus?
Planten in maart–april en oktober–november.
- Plant in maart–april of in oktober–november, als de grond niet bevroren is.
- Graaf een ruim plantgat en meng de grond met bladcompost of rododendronaarde.
- Zet de plant even diep als in de pot, niet dieper: de wortels liggen graag ondiep.
- Houd 1,5–2 m tussen de planten.
- Giet aan met regenwater en houd de grond het eerste jaar vochtig.
- Leg een laag mulch van bladcompost, schors of dennennaalden rond de voet.
Verzorgen
- Water
- Bij droogte ruim water geven, bij voorkeur regenwater: leidingwater bevat vaak kalk.
- Bemesten
- In april wat organische mest voor zuurminnende planten, of gewoon bladcompost.
- Mulchen
- Elk voorjaar een laag bladcompost of schors houdt de ondiepe wortels koel en vochtig.
- Wieden
- Niet hakken rond de voet: de ondiepe wortels raken snel beschadigd. Mulch tegen onkruid.
- Uitgebloeide bloemen
- Hoeven niet weg; de vruchtjes zijn onopvallend en storen niet.
Tip: Plant hem waar de laagstaande herfstzon door het blad schijnt: dan gloeit de herfstkleur als een lantaarn. Geef bij droogte regenwater in plaats van kalkrijk leidingwater.
Wanneer snoei je een enkianthus?
Snoeimaanden: juni.
Wanneer: Nauwelijks nodig. Als je toch snoeit, doe het dan direct na de bloei, in juni.
Hoe:
- Haal dode, beschadigde en kruisende takken weg.
- Knip een enkele te lange tak terug tot een zijtak, zodat de etagevorm bewaard blijft.
- Een te grote, oude struik verjong je geleidelijk door elk jaar een of twee oude takken laag weg te nemen.
Let op: Hij groeit traag: na hard snoeien duurt het jaren voor hij hersteld is. Snoei liever te weinig dan te veel.
Vermeerderen
- Halfrijpe stekken
- In juli–augustus stekken van 8–10 cm in zure, zanderige stekgrond onder plastic. Ze wortelen traag.
- Afleggen
- Een lage tak in het voorjaar in de grond vastpinnen en afdekken met zure aarde; na een à twee jaar loskoppelen en verplanten.
Hoe komt een enkianthus de winter door?
Winterhard tot −25 °C.
- Winterhard tot ongeveer −25 °C: in België is geen bescherming nodig.
- Late nachtvorst kan in april jonge scheuten en bloemknoppen beschadigen; een beschutte plek helpt.
- In een pot: kies een grote pot met rododendronaarde en zet hem beschut tegen een muur; de kluit mag niet lang bevriezen of uitdrogen.
Ziektes en plagen
- Gele bladeren: Gele bladeren met groene nerven (chlorose) wijzen op te kalkrijke grond of kalkrijk gietwater. Geef regenwater en mulch met bladcompost of dennennaalden.
- Bruine bladranden: Door droogte of harde wind. Geef ruim water, mulch en kies een beschutte plek.
- Weinig herfstkleur: In diepe schaduw kleurt hij minder. Een plek met enkele uren zon per dag helpt.
- Late vorst: Bruine jonge scheuten en bloemknoppen na een vorstnacht in april. Knip beschadigde toppen weg; de struik herstelt.
Het jaar rond
- Januari: Rust. De etages van takken geven structuur.
- Maart: Planten. Bladcompost geven.
- April: Planten. Mulch aanbrengen. Letten op nachtvorst.
- Mei: Bloei: hangende klokjes onder het jonge blad.
- Juni: Zo nodig licht snoeien na de bloei. Water geven bij droogte.
- Juli: Halfrijpe stekken nemen. Regenwater geven bij droogte.
- Augustus: De grond vochtig houden.
- Oktober: Prachtige herfstkleur. Planten.
- November: Planten. Gevallen blad als mulch laten liggen.
Gebruiken
Goed voor dieren
- Bijen
- Nectar en stuifmeel voor honingbijen en wilde bijen.
Jij en deze soort
Wist je dat?
- De naam Enkianthus komt van het Griekse enkyos (zwanger) en anthos (bloem), naar de opgezwollen bloemen van een verwante soort.
- Campanulatus betekent ‘klokvormig’ en verwijst naar de klokjes.
- Hij hoort bij de heidefamilie, net als rododendron, heide en bosbes, en vraagt daarom zure grond.