Vroege wolfsmelk

Hoe herken je een vroege wolfsmelk?

Groeivorm

Wintergroene, rechtopgaande halfheester van 1–1,2 m hoog en even breed, met stengels uit een houtige voet.

Blad

Smal lancetvormig, 5–12 cm lang, blauwgrijs, dicht rond de stengels ingeplant.

Bloem

Grote, cilindervormige pluimen van 20–30 cm aan de toppen van tweejarige stengels, van maart tot juni.

Kleur

Geelgroen; bij sommige vormen met donker roodbruine nectarklieren die op oogjes lijken.

Melksap

Alle delen bevatten een wit melksap dat bij elke wonde uit de stengels loopt; het is bijtend en giftig.

Zaad

Ronde zaaddoosjes die in de zomer openspringen en de zaden wegslingeren.

Bloei: maart–juni · Planten: april–mei en september · Snoeien: juni–juli

Waarom in je tuin?

• Wintergroen: het blauwgrijze blad geeft structuur in elk seizoen.
• Bloeit vroeg en lang, van maart tot juni, als de border nog grotendeels leeg is.
• De bloemen geven nectar voor bijen en andere insecten in het vroege voorjaar.
• Droogtebestendig: ideaal voor een grindtuin, een mediterrane tuin of een zonnige border.
• Een architecturale plant die ook in een grote pot of bij een strakke tuin mooi staat.

Waar staat een vroege wolfsmelk graag?

• Volle zon, eventueel lichte halfschaduw.
• Arme tot matig rijke, goed doorlatende zand- of leemgrond, zuur tot kalkrijk.
• Droog: natte grond in de winter is zijn grootste vijand.
• Beschut tegen koude oostenwind, bijvoorbeeld voor een zuidmuur.
• Reken op 80–100 cm ruimte per plant.

Licht

Zon

Grondsoort

Zand of leem

Zuurtegraad

Niet kieskeurig

Vocht

Droog

Grootte

1,2 m hoog, 1,2 m breed

Winterhard

Winterhard (tot -15 °C)

Mooi samen met

• Tulpen: Bloeien tegelijk; rood of paars naast het geelgroen is een klassieker.
• Lavendel: Dezelfde droge, zonnige standplaats, met bloei later in de zomer.
• Rozemarijn: Ook mediterraan en wintergroen, met blauwe bloempjes in het voorjaar.
• Mexicaans vedergras: Een fijn, luchtig gras naast de stoere pluimen.
• Rode spoorbloem: Neemt de bloei over in de zomer, op dezelfde schrale grond.

Hoe en wanneer plant je een vroege wolfsmelk?

Planten in april–mei en september.

1. Plant in april–mei of in september, als de grond nog warm is.
2. Graaf een plantgat iets breder dan de kluit en meng in zwaardere grond grof zand of grind door.
3. Zet de plant even diep als in de pot, niet dieper.
4. Hou 80–100 cm afstand tot andere planten.
5. Geef water bij het planten en het eerste seizoen bij droogte.
6. Draag handschoenen: bij elke beschadigde stengel of blad loopt melksap uit.

Verzorgen

Water

Alleen het eerste jaar bij droogte. Daarna is water geven niet meer nodig.

Bemesten

Niet nodig. Op rijke grond wordt hij slap en minder winterhard.

Uitgebloeide stengels

Knip de stengels die gebloeid hebben na de bloei aan de voet weg; de nieuwe stengels bloeien volgend jaar.

Zaailingen

Hij zaait zich makkelijk uit. Wied zaailingen op de verkeerde plek jong uit, met handschoenen.

Mulchen

Grind rond de voet houdt die in de winter droog en onkruid weg.

Tip: Plant hem tegen een zonnige muur in schrale, goed doorlatende grond: daar is hij het best beschermd tegen vorst en natte voeten, zijn twee grootste vijanden.

Wanneer snoei je een vroege wolfsmelk?

Snoeimaanden: juni–juli.

Wanneer: Na de bloei, in juni–juli, voor de zaaddoosjes openspringen.

Hoe:

• Knip elke stengel die gebloeid heeft helemaal aan de voet weg.
• Laat de jonge, niet-bloeiende stengels staan: die bloeien volgend voorjaar.
• Haal in het voorjaar stengels weg die door vorst of sneeuw geknakt of bruin zijn.
• Veeg melksap op je snoeischaar meteen af met keukenpapier en was daarna je handen.

Let op: Draag handschoenen, lange mouwen en bij voorkeur een bril, en wrijf niet in je ogen: het melksap is bijtend.

Snoeien: wanneer en hoe · Snoeikalender en basisregels

Vermeerderen

Zaailingen

Hij zaait zich vanzelf uit. Verplant jonge zaailingen in het voorjaar of in september, met handschoenen.

Stekken

In april–mei stekken van jonge scheuten aan de voet nemen. Dompel de snijwonde kort in lauw water om het sap te stelpen en laat ze wortelen in zanderige stekgrond.

Hoe komt een vroege wolfsmelk de winter door?

Winterhard tot −15 °C: jonge planten beschermen.

• Winterhard tot ongeveer −15 °C: de meeste Belgische winters komt hij goed door, zeker op een droge, beschutte plek.
• Dek hem bij strenge, langdurige vorst af met een winterdoek.
• Schud zware sneeuw van de stengels, anders knakken ze.
• In een pot: zet de pot tegen een muur, op voetjes, en wikkel hem in bij vorst.

Ziektes en plagen

• Wortelrot: De plant zakt in na een natte winter. Plant hem opnieuw op een drogere plek of op een verhoging met grind.
• Geknakte of bruine stengels: Door vorst, sneeuw of koude wind. Knip ze in het voorjaar aan de voet weg; de plant loopt meestal opnieuw uit.
• Bladluis: Op jonge scheuten in het voorjaar. Afspuiten met water, met handschoenen aan.
• Te veel zaailingen: Knip uitgebloeide stengels weg voor de zaaddoosjes rijp zijn.
• Kaal en uitgezakt: Oudere planten vallen soms open. Vervang ze dan door een jonge zaailing.

Het jaar rond

• Maart: Begin van de bloei. Geknakte stengels wegknippen.
• April: Volle bloei. Planten.
• Mei: Bloei. Planten. Stekken nemen.
• Juni: Uitgebloeide stengels aan de voet wegknippen.
• Juli: Laatste uitgebloeide stengels wegknippen, voor de zaaddoosjes openspringen.
• September: Planten. Zaailingen verplanten.
• November: Grind rond de voet leggen voor een droge winter.
• December: Bij strenge vorst afdekken. Sneeuw van de stengels schudden.

Eetbaar en bruikbaar

Niet eetbaar. Alle delen van wolfsmelk bevatten een wit melksap dat giftig en bijtend is. Op de huid geeft het roodheid, jeuk en soms blaren; in de ogen is het zeer pijnlijk en kan het hoornvlies beschadigd raken. Draag bij elk werk aan de plant handschoenen, lange mouwen en liefst een bril, wrijf niet in je ogen, was daarna je handen en je snoeischaar, en leer kinderen geen stengels af te breken. Krijg je melksap in je ogen, spoel ze dan meteen minstens een kwartier met lauw stromend water en ga naar een arts. Inslikken geeft een branderige mond, braken en buikpijn, ook bij honden en katten; paarden en vee worden er ziek van: gooi snoeiafval nooit in een weide. Bij inslikken: bel meteen het Antigifcentrum (in België 070 245 245) of je huisarts.

Goed voor dieren

Bijen

Nectar en stuifmeel voor honingbijen en wilde bijen.

Wist je dat?

• De ‘bloemen’ zijn geen gewone bloemen: elk geelgroen kommetje bevat één vrouwelijk en enkele mannelijke bloempjes zonder kroonblaadjes, omringd door schutblaadjes.
• De rijpe zaaddoosjes springen in de zomer met een hoorbaar knapje open en slingeren de zaden een flink eind weg.
• De naam Euphorbia verwijst naar Euphorbus, de arts van koning Juba II van Mauretanië, meer dan tweeduizend jaar geleden.