Kerrieplant

Hoe herken je een kerrieplant?

Groeivorm

Compacte, bolvormige halfstruik van ongeveer 50 cm hoog en 60 cm breed, groenblijvend.

Blad

Smal, naaldachtig tot lijnvormig, zilvergrijs en behaard, met een sterke kerriegeur.

Bloem

Kleine, goudgele bolletjes in platte tuilen van juni tot augustus; houden hun kleur gedroogd.

Geur

Het blad ruikt sterk naar kerrie, vooral als je het wrijft of na regen.

Wortels

Fijne wortels die goed groeien in schrale, droge grond.

Bloei: juni–augustus · Oogst en vruchten: mei–september · Planten: april–mei · Snoeien: april

Waarom in je tuin?

• Zilvergrijs blad dat het hele jaar sierend is, ook in de winter.
• Sterke, kerrieachtige geur, vooral na regen of bij warm weer.
• Gele bloemen in de zomer die bijen aantrekken en gedroogd mooi blijven.
• Zeer droogtebestendig en weinig werk op een zonnige plek.
• Een mild kruid voor de keuken: een takje geeft smaak aan gerechten.

Waar staat een kerrieplant graag?

• Volle zon; op een warme plek houdt hij zijn zilvergrijze kleur.
• Arme, goed doorlatende grond: zand of leem, zuur tot kalkrijk. Voeg grind of zand toe op zware grond.
• Droog; hij verdraagt geen natte voeten, zeker niet in de winter.
• Reken op 40–50 cm tussen planten; op een zonnige plek tegen een muur voelt hij zich goed.

Licht

Zon

Grondsoort

Zand of leem

Zuurtegraad

Niet kieskeurig

Vocht

Droog

Grootte

0,5 m hoog, 0,6 m breed

Winterhard

Winterhard (tot -15 °C)

Mooi samen met

• Lavendel: Zelfde zonnige, droge plek; paars naast zilvergrijs en geel.
• Rozemarijn: Een andere groenblijvende, geurende mediterrane struik.
• Tijm: Een lage, geurige bodembedekker aan de voet.
• Vetkruid: Gaat goed samen in een droge steentuin.
• Salie: Grijsgroen blad en blauwe bloemen als aanvulling.

Hoe en wanneer plant je een kerrieplant?

Planten in april–mei.

1. Plant in april–mei, als er geen strenge vorst meer wordt verwacht.
2. Graaf een plantgat even diep en twee keer zo breed als de pot; meng op zware grond een flinke hoeveelheid grof zand of grind door de grond.
3. Zet de plant even diep als in de pot en druk de grond aan.
4. Houd 40–50 cm tussen de planten.
5. Geef eenmaal goed water en daarna alleen bij droogte; leg liever een laagje grind dan organische mulch.

Verzorgen

Water

Het eerste jaar af en toe bij droogte. Daarna is hij zeer droogtebestendig en heeft hij zelden extra water nodig.

Bemesten

Niet nodig en zelfs nadelig: te veel voeding geeft slap, groen blad. Een arme grond is beter.

Mulchen

Liever een laagje grind of split dan organische mulch, die vocht vasthoudt.

Uitgebloeide bloemen

Knip de uitgebloeide tuilen na de bloei weg om de plant compact te houden, of laat ze staan voor gedroogde bloemen.

Oogsten

Knip takjes voor de keuken in het groeiseizoen; gebruik ze met mate.

Tip: Laat een takje meekoken in rijst, soep of stoofpot en haal het er voor het opdienen uit: de smaak is milder dan de geur. Zet hem op een droge, zonnige plek en geef liever te weinig dan te veel water.

Wanneer snoei je een kerrieplant?

Snoeimaanden: april.

Wanneer: In april, als de ergste vorst voorbij is en nieuwe scheuten verschijnen.

Hoe:

• Knip alle takken terug tot ongeveer een derde, net boven jong, bladdragend hout.
• Haal dode of door vorst beschadigde takken helemaal weg.
• Knip na de bloei de verdorde bloemtuilen weg.
• Zo blijft de plant compact en wordt hij niet kaal en houtig aan de basis.

Let op: Snoei niet diep in het oude, bladloze hout: daaruit loopt hij maar moeilijk uit.

Snoeien: wanneer en hoe · Snoeikalender en basisregels

Vermeerderen

Stekken

In juli–augustus kopstekken van 8–10 cm van niet-bloeiende scheuten nemen, onderste bladeren weg, in zandige potgrond steken. Binnen enkele weken wortelen ze.

Zaad

Zaai in het voorjaar in een bakje met zandige grond, nauwelijks bedekt, bij 18–20 °C. Het zaad is fijn en kiemt binnen enkele weken.

Hoe komt een kerrieplant de winter door?

Winterhard tot −15 °C: jonge planten beschermen.

• Winterhard tot ongeveer −15 °C: in België overleeft hij meestal, maar natte winters zijn gevaarlijker dan vorst.
• Zorg voor goed doorlatende grond, het liefst op een beschutte, zonnige plek tegen een muur.
• In een pot: zet hem in de winter droog en beschut, tegen een zuidmuur, en geef nauwelijks water.

Ziektes en plagen

• Winterrot: De plant verkleurt bruin en sterft af na een natte winter. Plant op heel goed doorlatende grond, bij voorkeur verhoogd of met grind.
• Kale, houtige basis: Oude planten worden kaal van onderen. Snoei elk voorjaar licht terug en vervang oude planten na enkele jaren.
• Vorstschade: Na een strenge winter zijn takken bruin. Wacht tot het voorjaar en knip het dode hout weg.
• Weinig bloei: Op een te schaduwrijke of te voedselrijke plek. Kies volle zon en arme grond.

Het jaar rond

• Maart: Dode takken kunnen weggehaald worden, maar wacht met snoeien tot april.
• April: Terugknippen en planten.
• Mei: Planten. Slechts eenmaal water geven.
• Juni: Bloei begint. Takjes voor de keuken knippen.
• Juli: Volle bloei. Stekken nemen.
• Augustus: Bloei. Stekken nemen. Bloemen drogen.
• September: Uitgebloeide tuilen wegknippen.
• Oktober: Plant droog houden.
• November: Niet te nat laten staan; pot droog zetten.
• December: Rust.

Eetbaar en bruikbaar

Bloemen (juli–augustus)

De goudgele bloemtuilen knip je in juli en augustus, als de eerste bloempjes net open zijn: dan houden ze gedroogd hun kleur. Ze zijn om te drogen, niet om te eten. Gedroogd blijven ze maandenlang mooi in een droogboeket of een krans; in het Frans heet de plant daarom immortelle.

Blad (mei–september)

Knip van mei tot september jonge takjes van 5 à 10 cm. Het zilvergrijze blad ruikt sterk naar kerrie, maar het is geen kerrie: kerriepoeder is een mengsel van specerijen, en de kerrieblaadjes uit de Indische keuken komen van een andere plant (Murraya koenigii). In de keuken gebruik je de kerrieplant zoals laurier: laat een takje meekoken in rijst, soep, een stoofpot of groenten en haal het eruit voor het opdienen. De smaak is milder dan de geur. Fijngehakt blad is bitter: gebruik er hooguit een snuifje van.

Bewaring

Vers is het lekkerst: de plant is groenblijvend, dus je knipt een takje wanneer je het nodig hebt. Gedroogd verliest het blad veel van zijn geur. Voor droogbloemen bind je de stengels in kleine bosjes en hang je ze ondersteboven op een donkere, droge en luchtige plek, twee à drie weken.

Let op: Gebruik de kerrieplant als smaakmaker, in kleine hoeveelheden: een takje dat meekookt en er weer uit gaat, geen handvol blad. Het is geen kerrie of kerrieblad. Niet tijdens zwangerschap of borstvoeding: daarover is te weinig bekend. Wie allergisch is voor composieten (zoals kamille of arnica), kan erop reageren. Neem de etherische olie (helichrysumolie) nooit in.

Eten en gebruiken doe je op eigen risico: zie de gebruiksvoorwaarden.

Recepten

• Rijst met een takje kerrieplant (Gerecht · 4 personen · 25 min)
• Droogboeketje van kerrieplant (Andere · 1 boeketje · 15 min + 2 à 3 weken drogen)

Goed voor dieren

Bijen

Nectar en stuifmeel voor honingbijen en wilde bijen.

Wist je dat?

• De plant ruikt naar kerrie, maar kerriepoeder is een kruidenmengsel en wordt niet van deze plant gemaakt.
• De naam Helichrysum komt van het Grieks: helios (zon) en chrysos (goud), naar de gouden bloemen.
• De bloemen behouden gedroogd hun kleur; in het Frans heet de plant daarom immortelle.