Helichrysum

Hoe herken je een helichrysum?

Groeivorm

Losse, uitwaaierende plant van ongeveer 40 cm hoog met lange, kruipende of overhangende takken tot circa 1 m.

Blad

Afgerond tot eirond of hartvormig, 2–4 cm lang, dicht viltig behaard en zilvergrijs; bij ‘Limelight’ limoengroen.

Bloem

Kleine, onopvallende crèmekleurige bloemhoofdjes, die in onze tuinen zelden verschijnen; de plant wordt om het blad gekweekt.

Vorm

Takken met een dichte, wollige beharing die de plant beschermt tegen zon en uitdroging.

Wortels

Fijn en ondiep; de plant heeft goed doorlatende grond nodig en verdraagt natte voeten slecht.

Planten: mei–juni · Snoeien: mei–augustus

Waarom in je tuin?

• Zilvergrijs blad dat de hele zomer mooi blijft en felle kleuren laat uitkomen.
• Een sterke vuller: een plant overbrugt snel een grote bak of hangmand met zijn lange, hangende takken.
• Verdraagt zon en droogte, ideaal voor bakken op een zuidgevel of terras.
• Combineert met bijna alle zomerbloeiers, van pelargonium tot petunia.
• Makkelijk te overwinteren als stek, zodat je volgend jaar gratis nieuwe planten hebt.

Waar staat een helichrysum graag?

• Volle zon voor het mooiste zilvergrijze blad; in schaduw wordt de plant ijl en groenig.
• Goed doorlatende, eerder arme tot gewone grond: zand of leem, zuur tot kalkrijk. In bakken gebruik je potgrond met wat zand of perliet.
• Droog tot normaal: de plant verdraagt droogte goed, maar geen natte grond.
• Reken in de border op 40–50 cm tussen de planten; in een bak of hangmand volstaat vaak één plant per bak als vuller.

Licht

Zon

Grondsoort

Zand of leem

Zuurtegraad

Niet kieskeurig

Vocht

Droog of normaal

Grootte

0,4 m hoog, 1 m breed

Winterhard

Verdraagt lichte vorst (tot -2 °C)

Mooi samen met

• Pelargonium: Felrode of roze bloemen naast het zilvergrijze blad, beide dol op zon.
• Petunia: Rijke bloei in bakken, met het zilver als rustpunt ertussen.
• Verbena: Paarse of rode bloemen die mooi afsteken tegen het viltige blad.
• Salie: Blauwe bloemaren die de zilveren takken mooi aanvullen.
• Lobelia: Een blauwe rand in bakken, onder het zilvergrijze lover.

Hoe en wanneer plant je een helichrysum?

Planten in mei–juni.

1. Plant uit in mei–juni, als er geen nachtvorst meer wordt verwacht; hij verdraagt hooguit lichte vorst van ongeveer −2 °C.
2. Verwijder de plant voorzichtig uit de pot en maak de wortelkluit niet kapot.
3. Zet hem even diep als in de pot, in goed doorlatende grond of potgrond met afvoergaten in de bak.
4. Houd in een border 40–50 cm tussen de planten; in een bak zet je één plant aan de rand tussen de bloeiers.
5. Geef na het planten een flinke gietbeurt en laat de grond daarna licht opdrogen.
6. Top de takken meteen een beetje in, zodat de plant zich vertakt en dichter groeit.

Verzorgen

Water

Matig. Laat de grond tussen twee gietbeurten opdrogen en geef water aan de voet, niet over het viltige blad.

Bemesten

In bakken om de twee à drie weken een zwakke dosis vloeibare meststof; te veel voeding geeft slap, ijl groeiende takken.

Toppen

Knip lange takken in tot de gewenste lengte en top de uiteinden, dan wordt de plant dichter en blijft hij compact.

Mulchen

Niet nodig in bakken; in de border houdt een dun laagje grind of schors het blad droog en schoon.

Steun

Niet nodig: de takken hangen of liggen op de grond.

Opruimen

Verwijder verdroogde of bruine bladeren en takken, vooral in de late zomer, tegen schimmel.

Tip: Knip of top de takken regelmatig in, dan blijft hij dicht en compact in plaats van kaal en ijl. Neem in september stekken om hem gratis te laten overwinteren.

Wanneer snoei je een helichrysum?

Snoeimaanden: mei–augustus.

Wanneer: Van mei tot augustus: knip hem terug wanneer de takken te ver uitgroeien of kaal worden.

Hoe:

• Knip de top van lange takken weg, net boven een blad, zodat er zijscheuten komen.
• Haal verdroogde, bruine of kale takken helemaal weg.
• Een flinke terugsnoei tot de helft kan zonder probleem, mits er nog groene bladeren op de tak overblijven.

Snoeien: wanneer en hoe · Snoeikalender en basisregels

Vermeerderen

Stekken in de nazomer

In augustus–september: kopstekken van 8–10 cm, onderste bladeren weg, in zandige potgrond. Zet ze licht bij 15–20 °C; na 3–4 weken wortelen ze.

Stekken in het voorjaar

In maart–april van een overwinterde plant: kopstekken nemen en laten wortelen. Zo heb je tijdig nieuwe planten voor mei.

Hoe komt een helichrysum de winter door?

Winterhard tot −2 °C: beschermen in strenge winters.

• Niet winterhard: de plant verdraagt hooguit lichte vorst van ongeveer −2 °C en wordt in onze streek als eenjarige gekweekt.
• Wil je de plant bewaren, neem dan in september stekken en overwinter ze in een lichte, vorstvrije ruimte bij 5–10 °C met heel weinig water.
• Overwinterende planten in een pot: zet ze droog en licht, anders gaat het blad rotten.

Ziektes en plagen

• Grijsschimmel en rot: In koele, vochtige perioden gaat het viltige blad rotten. Water aan de voet geven, ruimte laten en aangetaste delen verwijderen.
• Witte vlieg en bladluis: Zuigende insecten onder de bladeren en op jonge scheuten. Afspuiten met water, gele vangplaten of laten opruimen door lieveheersbeestjes.
• Ijle, kale takken: Door te weinig licht of te veel voeding. Zet hem zonniger, bemest minder en knip lange takken in.
• Bruin blad: Door vorst, te veel water of verbranding. Laat de grond opdrogen en verwijder het bruine blad.

Het jaar rond

• Maart: Stekken nemen van overwinterde planten.
• April: Stekken laten wortelen en aanharden.
• Mei: Uitplanten na de ijsheiligen. Toppen.
• Juni: Uitplanten in bakken. Matig water geven.
• Juli: Terugknippen als hij te ver uitgroeit. Om de 2–3 weken zwak bemesten in bakken.
• Augustus: Terugknippen. Stekken nemen voor de overwintering.
• September: Stekken nemen en laten wortelen.
• Oktober: Moederplanten of stekken vorstvrij binnenzetten.

Wist je dat?

• In zijn Zuid-Afrikaanse thuisland is Helichrysum petiolare een groenblijvend struikje, geen eenjarige: bij ons wordt hij zo gekweekt omdat hij niet tegen strenge vorst kan.
• Het dichte, witte vilt bestaat uit fijne haren en beschermt het blad tegen zon en uitdroging.
• Door zijn zilvergrijze blad is hij al lang een klassieker in zomerbakken en hangmanden.