Lidsteng

Hoe herken je een lidsteng?

Groeivorm

Rechte, onvertakte stengels die 20–40 cm boven het water uitsteken; een groep wordt zo’n 50 cm breed en breidt zich uit.

Blad

Smal en lijnvormig, 1–3 cm lang, in kransen van 6–12 rond de stengel; onder water langer, slapper en lichter groen.

Bloem

Piepkleine, groenige bloempjes zonder kroonblaadjes in de bladoksels; ze vallen nauwelijks op.

Wortelstok

Kruipt door de modder en laat telkens nieuwe stengels opschieten.

Vijverzone

Ondiep tot dieper water: 10–50 cm onder het wateroppervlak.

Planten: april–juni · Snoeien: augustus en oktober

Waarom in je tuin?

• Een bijzondere, strakke vorm: rechte stengels met kransjes blad, als een bosje mini-dennen in het water.
• Werkt als zuurstofplant: de ondergedoken stengels nemen voedingsstoffen op en remmen zo algen.
• Inheems: hij hoort thuis in Belgische sloten en poelen en past perfect in een natuurvijver.
• Libellenlarven klimmen langs de rechte stengels uit het water om uit te sluipen, en kleine waterdieren schuilen ertussen.
• Overbrugt de overgang van ondiep naar dieper water, van 10 tot 50 cm.

Waar staat een lidsteng graag?

• Volle zon: in de schaduw worden de stengels slap en komen er weinig boven water.
• Helder, stilstaand of traag stromend water, neutraal tot kalkrijk; zuur water verdraagt hij slecht.
• Plantdiepte 10–50 cm; in ondiep water komen de meeste stengels boven, in dieper water groeit hij vooral onder water.
• Een vijvermand met zware grond: leem of klei, eventueel met wat veen, zonder potgrond of mest.
• Reken op zo’n 50 cm per mand.

Licht

Zon

Grondsoort

Leem, klei of veen

Zuurtegraad

Neutraal of kalkrijk

Vocht

Nat

Grootte

0,4 m hoog, 0,5 m breed

Winterhard

Winterhard (tot -30 °C)

Mooi samen met

• Waterlelie: Ronde drijfbladeren als contrast met de rechte stengels, in dieper water.
• Kikkerbeet: Een klein drijfplantje dat tussen de stengels schaduw op het water geeft.
• Zwanenbloem: Roze bloemschermen in de zomer, in dezelfde ondiepe zone.
• Waterweegbree: Brede bladeren en luchtige witte pluimen naast het fijne blad.

Hoe en wanneer plant je een lidsteng?

Planten in april–juni.

1. Plant van april tot juni, als het water opgewarmd is en de groei op gang komt.
2. Neem een stevige vijvermand van minstens 30 cm breed en vul hem met zware tuingrond of vijveraarde.
3. Leg de wortelstokken horizontaal, 3–5 cm diep, met de stengels naar boven, en druk de grond goed aan.
4. Dek af met een laag grind van 2–3 cm, zodat de grond niet wegspoelt en vissen niet gaan woelen.
5. Laat de mand voorzichtig zakken tot 10–50 cm diepte; begin eventueel ondieper en zet hem lager als de stengels groeien.
6. Hou zo’n 50 cm tussen de manden.

Verzorgen

Waterpeil

Vul bij droogte bij met regenwater; valt de mand droog, dan verdorren de stengels.

Bemesten

Nooit: hij haalt genoeg voeding uit het water en de grond, en extra mest voedt alleen algen.

Uitdunnen

Hij breidt zich uit met wortelstokken. Snijd in augustus de stengels en wortelstokken weg die buiten de mand groeien.

Herfst

Knip in oktober afgestorven stengels af tot net boven het water, zodat er minder rottend materiaal in de vijver valt.

Verpotten

Om de drie à vier jaar in mei uit de mand halen, delen en opnieuw planten in verse grond.

Tip: Zet de mand op een zonnige plek in ondiep water, rond 10–20 cm: daar komen de meeste ‘dennetjes’ boven water en blijft hij compact.

Wanneer snoei je een lidsteng?

Snoeimaanden: augustus en oktober.

Wanneer: Dun uit in augustus en ruim in oktober de afgestorven stengels op.

Hoe:

• Snijd in augustus met een scherp mes of een snoeischaar stengels en wortelstokken weg die buiten de mand groeien.
• Knip in oktober bruine, afgestorven stengels af tot net boven het wateroppervlak.
• Laat een deel van de oude stengels staan: overwinterende waterdiertjes schuilen ertussen.
• Laat afgesneden plantendelen een dag op de oever liggen, zodat waterdiertjes terug naar de vijver kunnen kruipen.

Let op: Gooi uitgedunde stukken op de composthoop, nooit in een sloot of vijver in de natuur.

Snoeien: wanneer en hoe · Snoeikalender en basisregels

Vermeerderen

Scheuren

In mei de pol uit de mand halen, de wortelstok in stukken van 10–15 cm met elk een paar stengels verdelen en in nieuwe manden planten.

Wortelstokstukken

In de zomer kun je een stukje wortelstok met een paar stengels losmaken en in een mand met zware grond steken; het wortelt vlot.

Hoe komt een lidsteng de winter door?

Winterhard tot −30 °C.

• Volledig winterhard, tot ongeveer −30 °C: hij overwintert als wortelstok in de modder.
• Boven water sterven de stengels in de herfst af; ondergedoken stengels blijven soms groen.
• Geen bescherming nodig. In een kleine, ondiepe vijver zet je de mand in de winter op de diepste plek.
• Hak geen gat in het ijs: dat schokt vissen en andere dieren.

Ziektes en plagen

• Woekeren: In een kleine vijver neemt hij met zijn wortelstokken snel een hele zone in. Hou hem in een mand en snijd elk jaar de uitlopers weg.
• Slappe stengels: Te veel schaduw of te diep geplant: de stengels blijven onder water. Zet de mand ondieper en zonniger.
• Draadalg: Hangt tussen de stengels, vooral in het voorjaar. Draai hem met een stokje uit het water en leg hem op de oever.
• Waterlelieluis: Kleine, donkere luisjes op de stengels boven water in de zomer. Spuit ze met de tuinslang in het water: vissen en waterdieren eten ze op.

Het jaar rond

• April: Planten of scheuren. Nieuwe stengels komen op.
• Mei: Planten. Om de paar jaar delen en in verse grond zetten.
• Juni: Laatste plantmaand. Draadalg weghalen.
• Juli: Volle groei. Waterpeil aanvullen bij droogte.
• Augustus: Uitdunnen: stengels en wortelstokken buiten de mand wegsnijden.
• September: Vallend blad uit de vijver scheppen.
• Oktober: Afgestorven stengels afknippen tot net boven het water; een deel laten staan.
• December: Rust onder water. Niet in het ijs hakken.

Wist je dat?

• Ondanks de gelijkenis is lidsteng geen familie van heermoes of paardenstaart: dat zijn sporenplanten, terwijl lidsteng een bloemplant is die tegenwoordig tot de weegbreefamilie gerekend wordt.
• Elk bloempje is sterk vereenvoudigd, met één meeldraad, één stamper en geen kroonblaadjes; het stuifmeel wordt door de wind verspreid.
• De wetenschappelijke naam Hippuris komt van het Griekse hippos, paard, en oura, staart.