Winterkamperfoelie

Hoe herken je een winterkamperfoelie?

Groeivorm

Brede, losse struik van ongeveer 2 m hoog en 2,5 m breed, met lange, overhangende takken.

Blad

Eirond, 3–7 cm lang, wat leerachtig en dofgroen, tegenoverstaand. Half wintergroen: in zachte winters blijft een deel aan de takken.

Bloem

Kleine, roomwitte bloempjes van 1–1,5 cm, steeds per twee, met opvallende gele meeldraden, van januari tot maart.

Geur

Sterk, zoet en citroenachtig, het best te ruiken op een zachte, windstille dag.

Vrucht

Enkele rode besjes in de late lente, telkens per twee aan de basis vergroeid; ze vallen weinig op.

Bloei: januari–maart · Planten: maart–april en oktober–november · Snoeien: april

Waarom in je tuin?

• Bloeit midden in de winter, van januari tot maart, als er bijna niets anders bloeit.
• Een van de sterkst geurende winterbloeiers: de citroengeur hangt op zachte dagen in de hele voortuin.
• Vroege nectar en stuifmeel voor hommels en honingbijen die op zachte winterdagen uitvliegen.
• Takjes in een vaas geuren in een warme kamer verrassend sterk.
• Makkelijk en sterk: groeit in zon en halfschaduw, op zand, leem en klei.

Waar staat een winterkamperfoelie graag?

• Zon tot halfschaduw. In de zon bloeit hij het rijkst.
• Elke gewone tuingrond: zand, leem of klei, zuur tot kalkrijk.
• Normaal vochtige, goed doorlatende grond; geen natte voeten.
• Plant hem waar je in de winter vaak passeert: bij de voordeur, langs een pad of onder een raam, en liefst beschut, zodat de geur blijft hangen.
• Reken op 2–2,5 m ruimte; in een vrij uitgroeiende haag op 1–1,5 m van elkaar.

Licht

Zon en halfschaduw

Grondsoort

Zand, leem of klei

Zuurtegraad

Niet kieskeurig

Vocht

Normaal

Grootte

2 m hoog, 2,5 m breed

Winterhard

Winterhard (tot -25 °C)

Mooi samen met

• Toverhazelaar: Ook een winterbloeier, met gele of oranje bloemen naast de witte bloempjes.
• Sneeuwklokje: Een witte tapijt onder de struik in februari.
• Lenteroos: Bloeit tegelijk en verdraagt de halfschaduw onder de takken.
• Winterakoniet: Gele bloempjes aan de voet, vroeg in het jaar.
• Rode kornoelje: Rode twijgen die in de winter mooi afsteken tegen de bloei.

Hoe en wanneer plant je een winterkamperfoelie?

Planten in maart–april en oktober–november.

1. Plant in maart–april of in oktober–november, als de grond niet bevroren of te nat is.
2. Graaf een plantgat twee keer zo breed als de kluit en maak de bodem los.
3. Meng een paar scheppen compost door de uitgegraven grond.
4. Zet de struik even diep als in de pot en druk de grond goed aan.
5. Geef meteen een flinke gieter water.
6. Leg een laag mulch van compost of houtsnippers rond de voet.

Verzorgen

Water

Het eerste jaar regelmatig bij droogte. Daarna alleen in lange droge periodes.

Bemesten

In april, na de snoei, een schep compost of wat organische mest. Meer is niet nodig.

Mulchen

Een laag compost of bladmulch in het voorjaar houdt de grond vochtig en onkruidvrij.

Uitgebloeide bloemen

Hoeven niet weg: ze vallen vanzelf af.

Ruimte

Geef hem genoeg plaats om uit te groeien; voortdurend inkorten kost bloemen.

Tip: Plant hem bij de voordeur of langs een pad waar je in de winter vaak passeert. Snoei uitsluitend na de bloei, in april, door enkele oude takken aan de voet weg te halen.

Wanneer snoei je een winterkamperfoelie?

Snoeimaanden: april.

Wanneer: In april, meteen na de bloei. Hij bloeit op het hout van vorig jaar.

Hoe:

• Haal elk jaar of om de twee jaar een kwart tot een derde van de oudste takken helemaal aan de voet weg.
• Knip dode en kruisende takken weg en kort te lange takken in tot op een zijtak.
• Een oude, verwaarloosde struik kun je in april tot 30–50 cm terugzetten; de volgende winter bloeit hij dan nauwelijks.

Let op: Snoei niet in de zomer of de herfst: dan knip je de takken weg die in de winter moeten bloeien.

Snoeien: wanneer en hoe · Snoeikalender en basisregels

Vermeerderen

Halfrijpe stekken

In juli–augustus: stekken van 10–15 cm, onderste bladeren weg, in vochtige stekgrond onder plastic. Ze wortelen makkelijk.

Winterstekken

In november–december: stukken van 20 cm van rijpe takken voor tweederde in de grond steken op een beschutte plek. Na een jaar verplanten.

Afleggen

Een lage tak in het voorjaar in de grond leggen en vastpinnen; na een jaar loskoppelen.

Hoe komt een winterkamperfoelie de winter door?

Winterhard tot −25 °C.

• Volledig winterhard tot ongeveer −25 °C: geen bescherming nodig.
• Bij strenge vorst kunnen open bloemen bruin worden; de knoppen die nog dicht zijn, bloeien daarna gewoon verder.
• In zachte winters blijft een deel van het blad hangen, in strenge winters valt het af. Beide zijn normaal.

Ziektes en plagen

• Bladluis: Op jonge scheuten in het voorjaar. Meestal ruimen lieveheersbeestjes en vogels ze op; anders afspuiten met water.
• Meeldauw: Wit poeder op de bladeren in de zomer, vooral bij droogte. Water geven, de struik luchtig houden en aangetaste takjes wegknippen.
• Weinig bloei: Meestal door snoei in de zomer of de herfst, of door te veel schaduw. Snoei voortaan alleen na de bloei.
• Kaal en verward: Een oude struik wordt van onder kaal. Haal elk jaar enkele oude takken aan de voet weg, zodat er jonge scheuten bijkomen.

Het jaar rond

• Januari: Bloei: geurende bloempjes op de kale takken. Takjes snijden voor de vaas.
• Februari: Volle bloei. Bezoek van hommels op zachte dagen.
• Maart: Laatste bloemen. Planten.
• April: Snoeien na de bloei: oude takken aan de voet weg. Compost geven. Planten.
• Mei: Nieuw blad. Letten op bladluis.
• Juni: Enkele rode besjes. Water geven bij droogte.
• Juli: Halfrijpe stekken nemen. Water geven bij droogte.
• Oktober: Planten.
• November: Planten. Winterstekken nemen.
• December: De bloemknoppen zwellen; laat de struik met rust.

Goed voor dieren

Bijen

Nectar en stuifmeel voor honingbijen en wilde bijen.

Wist je dat?

• De Schotse plantenjager Robert Fortune bracht de winterkamperfoelie in 1845 uit China naar Europa.
• Lonicera × purpusii is een kruising van de winterkamperfoelie met Lonicera standishii en bloeit al even geurig in de winter.
• Zoals bij alle kamperfoelies staan de bloemen per twee; ook de besjes groeien per paar aan de basis aan elkaar.