
Foto: James K. Lindsey, CC BY-SA 3.0 · bron
Siergras · Juncaceae
Witte veldbies
Luzula luzuloides
In andere talen: Luzule blanchâtre (Français) · White wood-rush (English)
De witte veldbies is een inheemse bosplant die van nature groeit in loof- en naaldbossen op zure grond in Europa. Het is een groenblijvend, grasachtig plantje dat losse, dichte pollen vormt van ongeveer 50 cm hoog (met bloemen) en 30 cm breed. De platte, zachtgroene bladeren hebben lange, witte haartjes langs de rand. Van mei tot juli verschijnen luchtige, vuilwitte bloemtrosjes boven het blad. In de tuin is het een onderhoudsarme plant voor droge schaduw onder bomen, waar veel andere planten het laten afweten.
Let op: Breidt zich met korte wortelstokken en zaad uit en kan in gunstige omstandigheden flinke vlakken innemen. Steek uitlopers en zaailingen af waar je ze niet wilt.
Licht
Halfschaduw of schaduw
verdraagt weinig zon
Vocht
Droog tot normaal
geen natte voeten
Grond
Zand of leem
zuur
Winterhard
Volledig winterhard
tot -25 °C
Grootte
0,5 m
hoog, 0,3 m breed
Bloei
mei–juli
| Hoogte | 0,5 m |
|---|---|
| Inheems in België | Ja |
| Giftig voor mens en huisdier | Niet als giftig bekend |
| Bloei | mei–juli |
Herkennen
Hoe herken je een witte veldbies?
- Groeivorm
- Losse, dichte, groenblijvende pol van 30–50 cm hoog (met bloemen) en ongeveer 30 cm breed. Breidt zich langzaam uit met korte wortelstokken.
- Blad
- Plat en grasachtig, zachtgroen; de rand draagt lange, witte haartjes.
- Bloem
- Luchtige, losse pluimen met vuilwitte bloemetjes, van mei tot juli.
- Zaad
- Kleine doosvruchtjes met zaden die een vetrijk aanhangsel hebben dat door mieren wordt verspreid.
- Wortels
- Ondiepe, vezelige wortels en korte wortelstokken.
Bloei: mei–juli · Planten: maart–mei en september–oktober
In je tuin
Waarom in je tuin?
- Groenblijvend, zacht en grasachtig blad dat het hele jaar de grond bedekt.
- Groeit waar weinig anders wil: droge schaduw onder bomen op zure grond.
- Luchtige, vuilwitte bloemtrosjes van mei tot juli.
- Inheems en dus ideaal voor natuurlijke tuinen met een bosachtig effect.
- Heel weinig onderhoud en volledig winterhard tot ongeveer −25 °C.
- Een goede bodembedekker onder eiken, beuken en hazelaars.
Waar staat een witte veldbies graag?
- Halfschaduw tot schaduw: ideaal voor droge schaduw onder bomen.
- Zure, zandige tot lemige grond, liefst met wat bladhumus. Geen kalk.
- Droog tot normaal vochtig: verdraagt tijdelijke droogte, maar geen langdurig natte, stilstaande grond.
- Een beschutte, bosachtige plek waar de grond niet uitwaait.
- Plant op 30–40 cm van elkaar, ongeveer 6–10 planten per m².
- Licht
- Halfschaduw en schaduw
- Grondsoort
- Zand of leem
- Zuurtegraad
- Zuur
- Vocht
- Droog of normaal
- Grootte
- 0,5 m hoog, 0,3 m breed
- Winterhard
- Winterhard (tot -25 °C)
Mooi samen met
- Varens: Frisgroen blad in dezelfde droge schaduw.
- Bosanemoon: Witte bloemen in het voorjaar, voor de veldbies bloeit.
- Salomonszegel: Sierlijke, overhangende stengels met witte klokjes in mei.
- Rododendron: Houdt van dezelfde zure grond en halfschaduw.
Onderhoud
Hoe en wanneer plant je een witte veldbies?
Planten in maart–mei en september–oktober.
- Plant in maart–mei of in september–oktober, als de grond niet bevroren is.
- Maak de grond los, ook tussen boomwortels, en werk er een beetje bladcompost of bladaarde door. Voeg geen kalk toe.
- Zet de plant even diep als in de pot, met de kroon op bodemniveau.
- Plant in groepen op 30–40 cm van elkaar: ze sluiten binnen enkele jaren.
- Geef flink water en houd de grond het eerste seizoen licht vochtig.
- Dek de grond af met een dun laagje blad of bladcompost.
Verzorgen
- Water
- Het eerste jaar bij droogte. Daarna meestal niet meer nodig, behalve in langdurig droge zomers onder grote bomen.
- Bemesten
- Niet nodig: het blad van de bomen en een beetje bladcompost zijn genoeg.
- Mulchen
- Een dun laagje bladcompost houdt de grond zuur, koel en vochtig.
- Onderhoud
- Trek in het voorjaar de dode bladeren uit de pol en haal dikke lagen herfstblad eruit.
- Uitbreiding
- Steek uitlopers en zaailingen af waar je ze niet wilt.
Tip: Gebruik hem als groenblijvende bodembedekker onder eiken en beuken en geef hem zure grond: kalk of een te natte plek verdraagt hij niet.
Wanneer snoei je een witte veldbies?
Wanneer: Niet snoeien. Trek enkel in maart–april de bruine bladeren uit de pol.
Hoe:
- Kam met je vingers of een vingerhark door de pol om dode bladeren te verwijderen.
- Knip de uitgebloeide bloemstengels in de late zomer weg als je zaaien wilt beperken.
- Knip de pol zelf niet kort: hij herstelt langzaam.
Let op: Knip de bloemstengels weg voor de zaden rijp zijn als je uitzaaien wilt beperken.
Vermeerderen
- Delen
- In maart–april of in september: steek stukken van de pol of een uitloper met wortels af en plant ze meteen.
- Zaaien
- In het najaar of het voorjaar op vochtige potgrond, de zaden niet of nauwelijks bedekken en koel houden. Opkomst duurt even.
Hoe komt een witte veldbies de winter door?
Winterhard tot −25 °C.
- Volledig winterhard tot ongeveer −25 °C: geen bescherming nodig.
- Het blad blijft groen, maar kan na strenge vorst een tijd bruin ogen. In het voorjaar komen nieuwe bladeren.
- In een pot: gebruik zure potgrond, zet de pot beschut en wikkel hem in tegen doorvriezen.
Ziektes en plagen
- Uitdroging: Bruine bladpunten bij langdurige droogte in de zomer. Geef water en leg een laagje bladcompost.
- Gele bladeren: Door kalk in de grond of het water. Houd de grond zuur en gebruik regenwater, zeker in een pot.
- Verstikking door blad: Een dikke laag herfstblad kan de pol verstikken. Haal dikke bladeren uit de pol.
- Te veel uitbreiding: In gunstige omstandigheden breidt hij flink uit. Steek uitlopers en zaailingen af en knip bloemstengels tijdig weg.
Het jaar rond
- Maart: Dode bladeren uit de pol kammen. Planten of delen.
- April: Planten of delen.
- Mei: Planten. Bloei begint.
- Juni: Bloei.
- Juli: Einde van de bloei. Water geven bij langdurige droogte.
- Augustus: Uitgebloeide stengels wegknippen om uitzaaien te beperken.
- September: Planten of delen.
- Oktober: Planten. Dikke lagen blad uit de pol halen.
- November: Rust. De pol blijft groen.
Jij en deze soort
Wist je dat?
- De zaden hebben een vetrijk aanhangsel dat mieren lekker vinden: mieren verspreiden zo de zaden.
- Veldbiezen horen niet bij de grassen, maar bij de russenfamilie (Juncaceae). Je herkent ze aan de lange, witte haartjes langs de bladrand.
- In het wild groeit hij veel in loof- en naaldbossen op zure grond, ook in het middelgebergte van Midden-Europa.