Penningkruid

Hoe herken je een penningkruid?

Groeivorm

Platte, kruipende matten van maar 5 cm hoog, met stengels tot ongeveer 60 cm lang die aan de knopen wortelen.

Blad

Klein, rond en tegenoverstaand, 1,5–2,5 cm, frisgroen; bij ‘Aurea’ goudgeel. In zachte winters blijft het deels groen.

Bloem

Gele, open kommetjes van ongeveer 2 cm, alleen of per twee in de bladoksels, van juni tot augustus.

Kleur

Helder botergeel.

Wortels

Ondiepe, vezelige wortels aan elke knoop die de grond raakt.

Bloei: juni–augustus · Planten: maart–mei en september–oktober · Snoeien: maart en juli

Waarom in je tuin?

• Een snelle, vlakke bodembedekker die onkruid weinig kans geeft.
• Gele bloemen van juni tot augustus, in de oksels van de bladeren.
• Groeit in zon, halfschaduw en schaduw, op vochtige grond.
• Inheems en goed voor bijen, waaronder de slobkousbij, die gespecialiseerd is in wederiksoorten zoals deze.
• Mooi hangend over een potrand, een muurtje of een vijverrand.

Waar staat een penningkruid graag?

• Zon, halfschaduw of schaduw; ‘Aurea’ kleurt het mooist in halfschaduw en verbrandt in felle zon op droge grond.
• Vochtige, humusrijke grond: leem, klei of veen, zuur tot kalkrijk.
• Normaal tot nat: ideaal aan een vijverrand of in een vochtige hoek.
• Reken op 30–40 cm tussen de planten; hij sluit snel.

Licht

Zon, halfschaduw en schaduw

Grondsoort

Leem, klei of veen

Zuurtegraad

Niet kieskeurig

Vocht

Normaal of nat

Grootte

0,05 m hoog, 0,6 m breed

Winterhard

Winterhard (tot -30 °C)

Mooi samen met

• Hosta: Groot, donkergroen of blauwgroen blad boven een tapijt van goudgeel penningkruid.
• Varens: Fijn, groen blad boven het lage tapijt, in vochtige halfschaduw.
• Moerasvergeet-mij-nietje: Inheemse, hemelsblauwe bloempjes aan de vijverrand, naast de gele.
• Japanse iris: Rechtopstaand blad en grote bloemen aan de vijverrand boven de kruipende stengels.

Hoe en wanneer plant je een penningkruid?

Planten in maart–mei en september–oktober.

1. Plant in maart–mei of in september–oktober, als de grond niet bevroren of te nat is.
2. Maak de grond los en meng er wat compost door.
3. Zet de plant even diep als in de pot en leg de lange stengels uit over de grond.
4. Houd 30–40 cm afstand tussen de planten.
5. Geef meteen water en houd de grond de eerste weken vochtig.
6. Plant hem in een kleine border niet naast lage, tere planten die hij kan overgroeien.

Verzorgen

Water

Houd de grond vochtig, zeker in de zon en in een pot; bij droogte verbrandt het blad.

Bemesten

Niet nodig in gewone tuingrond; in een pot af en toe wat vloeibare mest in de zomer.

Inperken

Knip of steek in het voorjaar en de zomer de stengels weg die te ver groeien.

In pot

Zet hem aan de rand van een bak of hangpot, zodat de stengels naar beneden kunnen hangen.

Kale plekken

Leg een paar stengels over de kale plek en pin ze vast: ze wortelen snel.

Tip: Plant de goudbladige vorm ‘Aurea’ in halfschaduw: daar kleurt hij het mooist en verbrandt hij niet. In een pot of bak laat je hem over de rand hangen.

Wanneer snoei je een penningkruid?

Snoeimaanden: maart en juli.

Wanneer: Hij wordt niet echt gesnoeid. In maart ruim je dode stengels op en in juli knip je de randen bij als hij te ver groeit.

Hoe:

• Knip in maart afgestorven of kale stengels weg; de plant loopt snel opnieuw uit.
• Knip in juli de stengels terug die over paden of andere planten groeien.
• Steek uitlopers die in het gazon of de border kruipen met een spade af.

Snoeien: wanneer en hoe · Snoeikalender en basisregels

Vermeerderen

Scheuren

Van maart tot oktober een stuk van de mat met wortels uitsteken en elders planten. Makkelijker kan bijna niet.

Stekken

Stukken stengel van 10 cm in vochtige grond of zelfs in een glas water zetten; ze wortelen binnen een paar weken.

Hoe komt een penningkruid de winter door?

Winterhard tot −30 °C.

• Volledig winterhard, tot ongeveer −30 °C: geen bescherming nodig.
• In zachte winters blijft het blad deels groen; na strenge vorst loopt hij in het voorjaar opnieuw uit.
• In een pot of hangpot: zet hem beschut en zorg dat overtollig water weg kan.

Ziektes en plagen

• Te sterke uitbreiding: Hij kruipt snel in borders en gazon. Steek de randen regelmatig af en plant hem niet naast tere, lage planten.
• Bladverbranding: Bruine, verdorde bladeren in felle zon op droge grond, vooral bij ‘Aurea’. Meer water geven of een plek in halfschaduw kiezen.
• Kale plekken: Na droogte of een strenge winter. Stengels over de kale plek leggen en vastpinnen.
• Weinig bloei: ‘Aurea’ bloeit minder dan de groene vorm, en in diepe schaduw bloeit hij weinig. Kies de groene vorm als je veel bloemen wilt.

Het jaar rond

• Maart: Dode stengels wegknippen. Planten of scheuren.
• April: Planten of scheuren. Kale plekken opvullen met stengels.
• Mei: Planten. Water geven bij droogte.
• Juni: Begin van de bloei. Bijen op bezoek.
• Juli: Bloei. Randen bijknippen. Water geven bij droogte.
• Augustus: Bloei. Stekken nemen.
• September: Planten of scheuren.
• Oktober: Planten. Uitlopers in het gazon afsteken.

Goed voor dieren

Bijen

Nectar en stuifmeel voor honingbijen en wilde bijen.

Wist je dat?

• De naam nummularia komt van het Latijnse nummulus, ‘muntje’, naar de ronde blaadjes. Ook de Franse naam herbe aux écus verwijst naar oude munten.
• De bloemen maken geen nectar, maar olie. De slobkousbij verzamelt die olie om haar larven te voeden en haar nest waterdicht te maken.
• In het wild zet hij weinig zaad; hij verspreidt zich vooral met zijn kruipende stengels.