Pluimpapaver

Hoe herken je een pluimpapaver?

Groeivorm

Rechtopgaande, stevige, blauwgrijs berijpte stengels van 2–2,5 m, die met uitlopers een brede groep vormen.

Blad

Groot, rond tot hartvormig en diep gelobd; grijsgroen boven, witachtig behaard onder.

Bloem

Luchtige pluimen van kleine bloempjes zonder kroonblaadjes, met veel meeldraden, van juli tot september.

Kleur

Crème tot roze-beige; na de bloei platte zaaddoosjes in dezelfde tint.

Melksap

Oranje melksap in alle delen, dat bij een wonde naar buiten loopt.

Wortels

Ondergrondse uitlopers die een eind van de moederplant nieuwe scheuten maken.

Bloei: juli–september · Planten: maart–mei en oktober · Snoeien: maart en november

Waarom in je tuin?

• Een echte blikvanger: grote, sierlijke bladeren en pluimen tot ruim 2 m hoog.
• Geeft hoogte achteraan in een grote border of als losse, zomerse afscheiding.
• Het blad blijft van het voorjaar tot de herfst mooi; de lichte onderkant glanst in de wind.
• Volledig winterhard en makkelijk in elke gewone tuingrond.
• Weinig gevoelig voor ziekten.

Waar staat een pluimpapaver graag?

• Zon tot halfschaduw; in de zon blijft hij compacter en steviger.
• Gewone tuingrond: zand, leem of klei, zuur tot kalkrijk. In rijke grond groeit hij nog groter en loopt hij sterker uit.
• Normale, niet te natte grond; goed geworteld verdraagt hij wat droogte.
• Een plek beschut tegen harde wind, want het grote blad scheurt en hoge stengels kunnen knakken.
• Reken op minstens 1 m ruimte per plant, achteraan in een grote border en niet naast kleine, tere planten.

Licht

Zon en halfschaduw

Grondsoort

Zand, leem of klei

Zuurtegraad

Niet kieskeurig

Vocht

Normaal

Grootte

2,2 m hoog, 1 m breed

Winterhard

Winterhard (tot -30 °C)

Mooi samen met

• Chinees prachtriet: Ook groot en luchtig, met pluimen in dezelfde periode.
• Koninginnekruid: Roze schermen in de nazomer, hoog en geliefd bij vlinders.
• Zonnekruid: Warme oranje en rode tinten voor de pluimen, in dezelfde zon.
• Japanse anemoon: Bloeit in de nazomer en verdraagt dezelfde halfschaduw.

Hoe en wanneer plant je een pluimpapaver?

Planten in maart–mei en oktober.

1. Plant van maart tot mei of in oktober, als de grond niet bevroren of te nat is.
2. Draag handschoenen: gebroken stengels of wortels geven oranje melksap.
3. Graaf een plantgat twee keer zo breed als de kluit en meng er een schep compost door.
4. Wil je de uitlopers in toom houden, graaf dan rond de plantplek een wortelbegrenzing van 30–40 cm diep in.
5. Zet de plant even diep als in de pot, druk aan en houd minstens 1 m vrij rondom.
6. Geef meteen ruim water en leg een laag mulch.

Verzorgen

Water

Het eerste jaar bij droogte. Daarna alleen in lange droge periodes.

Bemesten

Een schep compost in het voorjaar is genoeg; te veel mest maakt hem nog groter en wilder.

Uitlopers

Steek elk voorjaar de uitlopers die buiten de gewenste plek opduiken met een spade af en graaf ze uit.

Steun

Meestal niet nodig. Op een winderige plek of in halfschaduw kan een stevige stok helpen.

Handschoenen

Draag altijd handschoenen: het oranje sap irriteert de huid en geeft vlekken.

Tip: Plant hem achteraan in een grote border, binnen een wortelbegrenzing van 30–40 cm diep: zo heb je de grote bladeren en pluimen, zonder dat de uitlopers de hele border innemen.

Wanneer snoei je een pluimpapaver?

Snoeimaanden: maart en november.

Wanneer: Knip de afgestorven stengels in november af, of laat ze staan voor het winterbeeld en knip ze in maart weg.

Hoe:

• Knip alle stengels af tot net boven de grond.
• Draag handschoenen: uit stengels die nog groen zijn, loopt oranje melksap.
• Steek bij de voorjaarsbeurt in maart meteen de uitlopers af die te ver gaan.

Let op: Het oranje melksap irriteert huid en ogen. Werk met handschoenen en spoel bij contact meteen met water.

Snoeien: wanneer en hoe · Snoeikalender en basisregels

Vermeerderen

Uitlopers

In maart–april: steek een uitloper met wortels en een scheut af en plant hem meteen op zijn nieuwe plek.

Scheuren

In het voorjaar kun je ook de hele pol opgraven en met een spade verdelen.

Wortelstekken

In de winter: snijd stukken wortel van 5–8 cm en leg ze in een pot met stekgrond op een koele, vorstvrije plek.

Hoe komt een pluimpapaver de winter door?

Winterhard tot −30 °C.

• Volledig winterhard, tot ongeveer −30 °C: in België is geen bescherming nodig.
• Hij sterft in de herfst bovengronds af en loopt in april weer uit.
• De droge stengels en zaaddozen zijn mooi in de winter; laat ze tot maart staan als je dat wilt.
• Door zijn grootte en uitlopers is hij minder geschikt voor een pot; in een grote kuip overwintert hij buiten, met de kuip ingepakt bij strenge vorst.

Ziektes en plagen

• Woekeren: Uitlopers duiken een eind van de plant op, ook tussen andere planten. Steek ze elk voorjaar af of plant binnen een wortelbegrenzing.
• Slakken: Ze eten de jonge scheuten in april. Raap ze ’s avonds op; oudere planten hebben er weinig last van.
• Windschade: Op een open plek knakken stengels of scheuren bladeren. Kies een beschutte plek of geef een stevige stok.
• Huidirritatie: Rode, geïrriteerde huid na het werken aan de plant. Spoel met water en draag voortaan handschoenen.

Het jaar rond

• Maart: Oude stengels wegknippen als ze nog staan. Planten. Uitlopers afsteken.
• April: Planten. Uitlopers afsteken en verplanten. Letten op slakken.
• Mei: Planten. Snelle groei.
• Juni: Water geven bij droogte. Uitlopers in de gaten houden.
• Juli: Begin van de bloei.
• Augustus: Volle bloei. Water geven bij lange droogte.
• September: Laatste bloei. De zaaddozen kleuren.
• Oktober: Planten.
• November: Stengels afknippen of laten staan voor de winter.
• December: Wortelstekken nemen.

Eetbaar en bruikbaar

Niet eetbaar. Alle delen van de pluimpapaver zijn giftig: het oranje melksap bevat alkaloïden die bij inslikken braken, buikpijn en diarree geven, en het irriteert huid en ogen sterk. Het sap komt vrij zodra je een stengel of blad breekt: draag handschoenen bij het snoeien en afsteken, wrijf niet in je ogen en was daarna je handen; spoel sap in de ogen meteen lang met water. Houd kinderen, honden, katten en grazende dieren zoals paarden en schapen weg van de plant en het snoeiafval. Hij breidt zich uit met ondergrondse uitlopers: gooi uitgestoken stukken in de groenbak, niet in een weide of in de natuur. Bij inslikken: bel meteen het Antigifcentrum (in België 070 245 245) of je huisarts.

Wist je dat?

• Het geslacht is genoemd naar Alexander Macleay, een Schotse insectenkenner die later koloniaal secretaris van Nieuw-Zuid-Wales werd.
• De bloempjes hebben geen kroonblaadjes: de kelkblaadjes vallen af als de bloem opengaat, en wat overblijft zijn vooral de meeldraden.
• Het oranje sap bevat alkaloïden, waaronder sanguinarine.