Malrove

Hoe herken je een malrove?

Groeivorm

Bossige vaste plant van 40–60 cm hoog en 30–40 cm breed, met rechtopstaande, vierkante stengels die aan de voet wat verhouten.

Blad

Rond tot eirond, 2–5 cm, tegenoverstaand en sterk gerimpeld; bedekt met witte, viltige haartjes, daardoor grijsgroen.

Bloem

Kleine witte lipbloemen in dichte kransen rond de stengel, van juni tot augustus.

Geur

Het blad geurt kruidig-aromatisch als je er langs wrijft en smaakt sterk bitter.

Vrucht

Kelkjes met kleine haakjes die als klitten aan kleding en vacht blijven hangen en zo het zaad verspreiden.

Bloei: juni–augustus · Oogst en vruchten: juni–augustus · Zaaien: april–mei · Planten: april–mei · Snoeien: maart

Waarom in je tuin?

• Grijs, wollig blad dat het hele seizoen mooi is, ook als de plant niet bloeit.
• Bloeit van juni tot augustus en is een rijke nectarbron voor bijen en hommels.
• Droogtebestendig: ideaal voor grindtuinen, droge randen en arme, kalkrijke grond.
• Een traditioneel kruid voor bittere thee en snoepjes, een leuke aanvulling in de kruidentuin.
• Weinig werk: geen mest, geen water na de eerste zomer.

Waar staat een malrove graag?

• Volle zon; in schaduw wordt de plant slap en verliest hij zijn grijze kleur.
• Droge tot normale, goed doorlatende grond: zand, leem of kalkrijke klei, neutraal tot kalkrijk. Mager is prima.
• Houdt niet van natte voeten, zeker niet in de winter. Verbeter zware klei met grof zand of grind.
• Wind en hitte zijn geen probleem, een beschutte plek is niet nodig.
• Reken op ongeveer 40 cm tussen de planten.

Licht

Zon

Grondsoort

Zand, leem of klei

Zuurtegraad

Neutraal of kalkrijk

Vocht

Droog

Grootte

0,5 m hoog, 0,4 m breed

Winterhard

Winterhard (tot -25 °C)

Mooi samen met

• Lavendel: Zelfde droge, zonnige plek; paarse bloemen naast grijs blad.
• Echte salie: Past in dezelfde kruidenborder en vraagt dezelfde verzorging.
• Tijm: Een lage, geurende bodembedekker voor de rand.
• Kattenkruid: Blauwe bloemen die de hele zomer bij het grijze blad passen.
• Blauwzwenkgras: Een blauwgrijs sierlijk gras dat de grijze tinten versterkt.

Hoe en wanneer plant je een malrove?

Planten in april–mei.

1. Plant of zaai in april–mei, als de grond is opgewarmd en de laatste vorst voorbij is.
2. Graaf een plantgat even diep als de kluit en wat breder. Voeg geen compost of mest toe; bij zware grond mag je wat grind of zand bijmengen.
3. Zet de plant even diep als in de pot en druk de grond zachtjes aan.
4. Plant op ongeveer 40 cm afstand. Bij zaaien strooi je het zaad oppervlakkig en bedek je het nauwelijks.
5. Geef één keer flink water bij het planten; daarna alleen bij langdurige droogte in het eerste jaar.
6. Een laagje grind of split rond de voet houdt het blad droog. Gebruik geen dikke laag compost.

Verzorgen

Water

In de eerste zomer bij langdurige droogte; daarna is water zelden nodig.

Bemesten

Niet bemesten: op magere grond blijft het blad compact, grijs en aromatisch.

Mulchen

Alleen grind of split. Een dikke laag compost houdt de voet te vochtig.

Uitgebloeide bloemen

Knip ze weg als je niet wilt dat de plant zich uitzaait; laat ze staan als je jonge plantjes of zaad wilt.

Oogsten

Pluk jonge toppen en bladeren voor en tijdens de bloei en droog ze op een luchtige, schaduwrijke plek.

Tip: Geef hem een schrale, droge plek in volle zon en bemest niet: zo blijft het blad grijs en compact en houdt hij het jaren vol.

Wanneer snoei je een malrove?

Snoeimaanden: maart.

Wanneer: Eind februari tot maart, wanneer de nieuwe scheuten beginnen te lopen.

Hoe:

• Knip de oude stengels terug tot 5–10 cm boven de grond.
• Haal dode of beschadigde stukken helemaal aan de voet weg.
• Knip in de zomer uitgebloeide toppen weg om uitzaaien te beperken.
• Vervang oude, kale pollen na enkele jaren door jonge planten.

Snoeien: wanneer en hoe · Snoeikalender en basisregels

Vermeerderen

Zaaien

In april–mei buiten, oppervlakkig en op ongeveer 40 cm dunnen. Het zaad kiemt traag en onregelmatig; zelfzaaiers kun je verplanten als ze jong zijn.

Stekken

In mei–juli topstekken van 8–10 cm in zandige stekgrond, onderste bladeren weg. Houd ze licht vochtig tot ze wortelen.

Hoe komt een malrove de winter door?

Winterhard tot −25 °C.

• Winterhard tot ongeveer −25 °C: in België heb je geen bescherming nodig.
• Natte grond is gevaarlijker dan vorst: zorg voor goede afwatering en laat geen dikke laag natte bladeren op de plant liggen.
• In een pot: gebruik zandige grond en een pot met een afwateringsgat; zet hem in de winter onder een afdak tegen de muur.

Ziektes en plagen

• Rotte wortels: De plant kwijnt en sterft in natte grond, vooral in de winter. Plant op doorlatende grond met grind of zand, eventueel op een lichte verhoging.
• Slappe, groene groei: Te veel schaduw of mest. Verplaats de plant naar een zonnige plek en bemest niet meer.
• Uitzaaien: Veel zaailingen rond de plant. Knip bloemen voor het zaad rijpt of wied jonge plantjes weg.
• Schimmel op het blad: Het wollige blad kan in een natte, schaduwrijke zomer gaan schimmelen. Zorg voor ruimte en zon en knip aangetaste delen weg.

Het jaar rond

• Maart: Terugknippen tot 5–10 cm. Oude pollen vernieuwen.
• April: Planten en zaaien. Niet bemesten.
• Mei: Planten en zaaien. Stekken nemen. Zaailingen dunnen op 40 cm.
• Juni: Begin van de bloei. Jonge toppen oogsten.
• Juli: Volle bloei, veel bijen. Oogsten en drogen.
• Augustus: Laatste bloei. Uitgebloeide toppen wegknippen of laten staan voor zaad.
• Oktober: Afgevallen, natte bladeren van de plant halen.
• December: Rust. Zorg dat de grond goed afwatert.

Eetbaar en bruikbaar

Blad (juni–augustus)

Pluk de jonge toppen en bladeren van juni tot augustus, voor en tijdens de bloei, op een droge dag. Het grijze, wollige blad ruikt kruidig en smaakt erg bitter, met een vleugje munt. Van oudsher maakt men er bittere kruidenthee en snoepjes van (in Groot-Brittannië en de Verenigde Staten heten die horehound drops); in de gewone keuken gebruik je het niet.

Bewaring

Droog de toppen in kleine bosjes, ondersteboven op een luchtige, schaduwrijke plek, of los op een rooster. Ris het blad af als het knispert en bewaar het donker in een gesloten pot, tot een jaar.

Let op: Malrove is een bitter kruid: gebruik het in kleine hoeveelheden en niet langdurig elke dag. Niet tijdens zwangerschap of borstvoeding, en niet voor jonge kinderen. Malrovethee en -snoepjes zijn geen geneesmiddel: blijven klachten aanhouden, ga dan naar de dokter. De klittende kelkjes blijven aan kleding en de vacht van huisdieren hangen: knip de toppen dus voor ze uitgebloeid zijn.

Eten en gebruiken doe je op eigen risico: zie de gebruiksvoorwaarden.

Recepten

• Malrovesnoepjes (Andere · ± 500 g snoepjes · 1 uur)
• Malrovethee met honing (Thee · 1 kop · 10 min)

Goed voor dieren

Bijen

Nectar en stuifmeel voor honingbijen en wilde bijen.

Wist je dat?

• Het grijze, viltige haarkleed beschermt het blad tegen felle zon en te veel verdamping.
• Malrove-snoepjes (horehound candy) zijn een traditioneel zoet in Groot-Brittannië en de Verenigde Staten.
• In Australië, Nieuw-Zeeland en delen van de Verenigde Staten is de plant verwilderd en geldt hij als onkruid.