Roomse kervel

Hoe herken je een Roomse kervel?

Groeivorm

Vaste plant met een dikke penwortel en een bossige pol van ongeveer 1 m hoog en 50–60 cm breed.

Blad

Groot, twee tot drie keer geveerd, zacht behaard en lichtgroen, soms met witte vlekjes; ruikt naar anijs als je het kneust.

Bloem

Kleine witte bloempjes in samengestelde schermen, van mei tot juni.

Vrucht

Lange, smalle, geribde zaden van ongeveer 2 cm: eerst groen, rijp donkerbruin en glanzend.

Wortels

Een dikke, diepe penwortel: een oude plant verplant je moeilijk.

Bloei: mei–juni · Oogst en vruchten: maart–juli · Zaaien: september–november · Planten: maart–april en september–oktober · Snoeien: juni–juli

Waarom in je tuin?

• Groeit goed in halfschaduw, waar veel andere kruiden het laten afweten.
• Het blad komt vroeg in het voorjaar en smaakt zacht naar anijs.
• Een zoete toets bij zure vruchten zoals rabarber en kruisbessen: je hebt minder suiker nodig.
• De witte schermen trekken bijen en zweefvliegen aan.
• Een vaste plant: één keer planten en jaren oogsten, en hij zaait zichzelf uit.

Waar staat een Roomse kervel graag?

• Halfschaduw tot schaduw; in volle zon droogt hij uit en wordt het blad geel.
• Gewone tuingrond: zand, leem of klei, zuur tot kalkrijk, het liefst humusrijk en niet te droog.
• Geef hem een vaste plek, want de penwortel verstoor je liever niet.
• Reken op 50–60 cm per plant; de pol wordt groot.

Licht

Halfschaduw en schaduw

Grondsoort

Zand, leem of klei

Zuurtegraad

Niet kieskeurig

Vocht

Normaal

Grootte

1 m hoog, 0,6 m breed

Winterhard

Winterhard (tot -30 °C)

Mooi samen met

• Hosta: Dezelfde halfschaduw; grote, gladde bladeren naast fijn, geveerd blad.
• Varens: Een frisgroene onderbeplanting met een vergelijkbare structuur.
• Vrouwenmantel: Zachte gele bloemen en rond blad vooraan in de border.
• Rabarber: In de keuken een goed paar: het zoete blad temt de zuurte.

Hoe en wanneer plant je een Roomse kervel?

Planten in maart–april en september–oktober.

1. Plant in maart–april of in september–oktober, als de grond niet bevroren of te nat is.
2. Graaf een plantgat dat even diep is als de pot en twee keer zo breed en meng er wat compost door.
3. Zet de plant even diep als in de pot, op 50–60 cm van de buren, en druk de grond aan.
4. Geef meteen een flinke gieter water en houd de grond het eerste jaar vochtig.
5. Leg een laag bladcompost rond de voet om de grond koel en vochtig te houden.

Verzorgen

Water

Houd de grond licht vochtig. Bij langdurige droogte water geven, anders wordt het blad geel en slap.

Bemesten

Een schep compost in het voorjaar volstaat; te veel mest geeft slap blad.

Oogsten

Pluk jonge bladeren van april tot de herfst en gebruik ze vers: drogen kost veel aroma. Hak ze door vruchtensalade, rabarbercompote, yoghurt of dressing. Ook de groene zaden zijn eetbaar.

Uitgebloeide bloemen

Knip de schermen weg voor het zaad rijpt als je geen zaailingen wilt; laat er een paar staan om zaad te verzamelen.

Mulchen

Een laag bladcompost in het voorjaar houdt de grond koel en vochtig.

Tip: Knip na de bloei de schermen weg en snijd de pol terug tot 10–15 cm: je krijgt vers, zacht blad voor de keuken en niet overal zaailingen.

Wanneer snoei je een Roomse kervel?

Snoeimaanden: juni–juli.

Wanneer: Direct na de bloei, in juni of juli, voor het zaad rijpt en het blad moe wordt.

Hoe:

• Knip de uitgebloeide bloemstengels af, net boven het blad.
• Wil je vers blad, snijd dan de hele pol terug tot 10–15 cm; hij loopt snel opnieuw uit.
• Ruim in de late winter dode bladresten op.

Let op: Laat je de schermen staan, dan zaait de plant zich flink uit en vind je overal zaailingen.

Snoeien: wanneer en hoe · Snoeikalender en basisregels

Vermeerderen

Zaaien

Zaai vers zaad in september–november ter plaatse of in een pot buiten. Het zaad heeft een koude periode nodig en komt in het voorjaar op; zaad dat je pas in het voorjaar zaait, kiemt traag en onregelmatig.

Delen

In het najaar of in het vroege voorjaar een jonge pol delen met een scherpe spade. Graaf diep, want de penwortel is dik.

Zaailingen verplanten

Jonge zaailingen in het voorjaar verplanten zolang de penwortel nog klein is.

Hoe komt een Roomse kervel de winter door?

Winterhard tot −30 °C.

• Volledig winterhard, tot ongeveer −30 °C: bescherming is niet nodig.
• In koude winters sterft het blad grotendeels af; de plant loopt in het voorjaar vanzelf weer uit.
• Een laagje compost of bladeren rond de voet is mooi meegenomen, maar niet nodig.

Ziektes en plagen

• Verwarring met scheerling: Schermbloemigen zoals gevlekte scheerling lijken erop en zijn giftig. Roomse kervel ruikt sterk naar anijs en heeft zacht behaard, lichtgroen blad; scheerling heeft kale stengels met paarse vlekken. Pluk nooit iets waar je niet zeker van bent.
• Meeldauw: Wit poeder op het blad, vooral in droge zomers. Water geven, ruimte laten en aangetast blad wegknippen; de plant loopt weer uit.
• Slakken: Jonge planten en zaailingen worden in het voorjaar aangevreten. Zoek ze ’s avonds op en verwijder ze met de hand.
• Overal zaailingen: Wie de schermen laat staan, vindt volgend jaar jonge planten in de hele border. Knip de schermen weg of wied de zaailingen uit.

Het jaar rond

• Februari: Dode bladresten opruimen.
• Maart: Planten of verplanten. Compost geven.
• April: Planten. Eerste blad plukken.
• Mei: Bloei begint. Blad plukken voor de keuken.
• Juni: Bloei. Na de bloei terugknippen. Groene zaden plukken.
• Juli: Eventueel opnieuw terugknippen voor vers blad. Water geven bij droogte.
• Augustus: Zaad rijpt: verzamelen of de schermen wegknippen.
• September: Vers zaad zaaien. Planten.
• Oktober: Zaaien en planten. Oude pollen delen.
• November: Zaaien. Afgestorven blad opruimen.

Eetbaar en bruikbaar

Blad (maart–juni)

Pluk de zachte, varenachtige bladeren van maart tot juni; ze verschijnen al vroeg in het voorjaar. Ze smaken zoet naar anijs en zijn een natuurlijke zoetstof: kook een handvol mee met rabarber, kruisbessen of ander zuur fruit en je hebt minder suiker nodig. Ook fijngehakt in salade, omelet en room.

Zaden (juni–juli)

De lange, groene zaden in juni en juli zijn knapperig en zoet als anijssnoepjes: eet ze vers, in een fruitsalade of bij ijs. Rijpe, bruine zaden zijn te hard en vezelig.

Bewaring

Het blad is vers het lekkerst; gedroogd verliest het veel aroma. Je kan het fijngehakt invriezen. De groene zaden blijven een paar dagen goed in de koelkast, of je legt ze in suikersiroop of wodka.

Let op: Roomse kervel is een schermbloemige: verwar hem niet met de zeer giftige gevlekte scheerling of hondspeterselie. Roomse kervel ruikt duidelijk naar anijs als je een blad fijnwrijft, heeft zachte, licht behaarde bladeren met witte vlekjes en groeit in de halfschaduw. Oogst enkel van een plant die je zelf zette of met zekerheid herkent.

Eten en gebruiken doe je op eigen risico: zie de gebruiksvoorwaarden.

Recepten

• Rabarbercompote met roomse kervel (Compote · ± 4 porties · 25 min)

Goed voor dieren

Bijen

Nectar en stuifmeel voor honingbijen en wilde bijen.

Wist je dat?

• Het blad smaakt van nature zoet naar anijs. Bij rabarber of kruisbessen heb je daardoor minder suiker nodig.
• De naam Myrrhis verwijst naar de geur: het Griekse woord is verwant aan myrre, een geurige hars.
• Van nature groeit hij in vochtige, schaduwrijke berggraslanden en bosranden in Zuid-Europa.