Osmanthus

Hoe herken je een osmanthus?

Groeivorm

Compacte, ronde, dichte struik van 2–2,5 m hoog en even breed; traag groeiend.

Blad

Klein, ovaal, 2–4 cm, leerachtig en glanzend donkergroen, met een fijn getande rand, tegenoverstaand.

Bloem

Witte, buisvormige bloempjes van ongeveer 1 cm, in groepjes in de bladoksels, in april–mei.

Geur

Zoet en krachtig, vooral op zachte, windstille dagen.

Bloei: april–mei · Planten: april–mei en september–oktober · Snoeien: mei

Waarom in je tuin?

• Sterk geurende witte bloempjes in april, een van de lekkerst ruikende voorjaarsstruiken.
• Groenblijvend en dicht: een mooie haag of vorm, het hele jaar door.
• Bijen vinden er in het voorjaar nectar.
• Groeit in zon, halfschaduw en schaduw.
• Trage groeier: één knipbeurt per jaar volstaat.
• Verdraagt knippen goed en is een alternatief voor buxus.

Waar staat een osmanthus graag?

• Zon, halfschaduw of schaduw; in de zon bloeit hij het rijkst.
• Elke goed doorlatende grond: zand, leem of klei, zuur tot kalkrijk.
• Normaal vochtig; geen grond die lang nat blijft.
• Beschut tegen koude, droge oostenwind, die het blad kan verbranden.
• Voor een haag 2–3 planten per meter, als solitair 2–2,5 m ruimte.

Licht

Zon, halfschaduw en schaduw

Grondsoort

Zand, leem of klei

Zuurtegraad

Niet kieskeurig

Vocht

Normaal

Grootte

2,5 m hoog, 2,5 m breed

Winterhard

Winterhard (tot -20 °C)

Mooi samen met

• Tulpen: Kleur voor de donkergroene struik terwijl hij bloeit.
• Lenteroos: Bloeit vroeger, in dezelfde halfschaduw.
• Varens: Een frisse onderbeplanting in de schaduw.
• Hortensia: Neemt de bloei over in de zomer.

Hoe en wanneer plant je een osmanthus?

Planten in april–mei en september–oktober.

1. Plant in april–mei of in september–oktober.
2. Graaf een plantgat twee keer zo breed als de kluit en meng er compost door.
3. Voor een haag: graaf een sleuf en plant op 35–50 cm van elkaar.
4. Zet de plant even diep als in de pot en druk de grond goed aan.
5. Geef meteen ruim water en het eerste jaar bij droogte elke week.
6. Leg mulch van bladcompost rond de voet.

Verzorgen

Water

Het eerste jaar bij droogte elke week. Ook in een droge winter heeft een groenblijvende struik soms water nodig.

Bemesten

In april wat compost of organische mest.

Mulchen

Een laag bladcompost in het voorjaar houdt de grond koel en vochtig.

In een pot

Hij kan jaren in een grote pot staan. Geef geregeld water en verpot om de 3 jaar in verse potgrond.

Tip: Zet hem bij een pad, een zitplek of de voordeur: zo ruik je de bloemen in april telkens als je voorbijkomt.

Wanneer snoei je een osmanthus?

Snoeimaanden: mei.

Wanneer: Meteen na de bloei, in mei. Hij bloeit op het hout van vorig jaar, dus later snoeien kost bloemen.

Hoe:

• Knip de struik of haag in vorm met de snoeischaar of de heggenschaar; het kleine blad verdraagt de heggenschaar goed.
• Haal dode en kruisende takken weg.
• Een te grote struik verdraagt een stevige snoei; hij loopt traag maar betrouwbaar weer uit.
• Hou een haag onderaan iets breder dan bovenaan.

Let op: Snoei niet in de herfst of de winter: dan verdwijnen de bloemknoppen voor het volgende voorjaar.

Snoeien: wanneer en hoe · Snoeikalender en basisregels

Vermeerderen

Halfrijpe stekken

In juli–augustus: stekken van 10 cm, onderste bladeren weg, in vochtige stekgrond onder plastic of in een koude bak. Ze wortelen traag maar betrouwbaar.

Afleggen

Pin in het voorjaar een lage tak in de grond; na een jaar loskoppelen en verplanten.

Hoe komt een osmanthus de winter door?

Winterhard tot −20 °C.

• Winterhard tot ongeveer −20 °C: in de meeste Belgische winters geen probleem.
• Koude, droge oostenwind kan in strenge winters het blad verbranden; een beschutte plek helpt.
• In een pot: zet hem tegen een muur en wikkel de pot in jute.
• Geef bij een lange, droge vorstperiode water op een vorstvrije dag.

Ziektes en plagen

• Schildluis: Bruine schildjes op de bladeren en stengels, soms met kleverig blad. Verwijder ze met een zachte borstel en wat zeepsop.
• Bruin blad: Door koude wind of strenge vorst. Knip het na de bloei weg; de struik loopt weer uit.
• Weinig bloei: Door snoeien op het verkeerde moment of te diepe schaduw. Snoei enkel meteen na de bloei.
• Wortelrot: Gele bladeren en een kwijnende plant in natte grond. Zorg voor een goede afwatering.

Het jaar rond

• April: Geurende bloei. Planten. Compost geven.
• Mei: Einde van de bloei. Meteen na de bloei snoeien. Planten.
• Juni: Water geven aan jonge planten bij droogte.
• Juli: Halfrijpe stekken nemen.
• Augustus: Stekken nemen. Water geven bij droogte.
• September: Planten.
• Oktober: Planten.
• December: Rust. Groenblijvende haag in de wintertuin.

Goed voor dieren

Bijen

Nectar en stuifmeel voor honingbijen en wilde bijen.

Wist je dat?

• De naam Osmanthus komt van de Griekse woorden osme (geur) en anthos (bloem): een geurbloem dus.
• Hij is genoemd naar de Engelse kwekerij Burkwood, waar hij ontstond. Eerst heette hij × Osmarea burkwoodii, omdat een van de ouders toen tot het geslacht Phillyrea gerekend werd.
• Hij hoort bij dezelfde familie als de olijf, de liguster en de jasmijn.