
Foto: KENPEI, CC BY-SA 3.0 · bron
Struik · Olijffamilie (Oleaceae)
Schijnhulst
Osmanthus heterophyllus · ook: Osmanthus
De schijnhulst is een groenblijvende struik van 2–4 m met stekelig, hulstachtig blad. Anders dan bij hulst staan de bladeren tegenover elkaar, en de oudere bladeren zijn vaak gaafrandig. Het mooiste moment is de herfst: in september–oktober geuren kleine witte bloempjes in de bladoksels zoet door de tuin, als bijna alles al uitgebloeid is. Hij is familie van de olijf en de sering, groeit traag en verdraagt snoei goed: als haag of als losse struik.
Licht
Zon tot schaduw
niet kieskeurig
Vocht
Normaal
geen natte voeten
Grond
Elke tuingrond
elke zuurtegraad
Winterhard
In heel België
geen bescherming nodig
Grootte
2–4 m
hoog
Bloei
september–oktober
| Snoeimaanden | april–juni |
|---|---|
| Hoogte | 2–4 m |
| Inheems in België | Nee, aangeplant |
| Giftig voor mens en huisdier | Niet als giftig bekend |
| Bloei | september–oktober |
Herkennen
Hoe herken je een schijnhulst?
- Groeivorm
- Dichte, traag groeiende, groenblijvende struik van 2–4 m.
- Blad
- Tegenoverstaand, 3–6 cm, leerachtig en glanzend donkergroen; jonge bladeren met 1–4 paar stekelige tanden, oudere bladeren vaak gaafrandig.
- Schors
- Grijsbruin en glad.
- Bloem
- Kleine, witte, zoet geurende bloempjes in bundeltjes in de bladoksels, in september–oktober.
- Vrucht
- Blauwzwarte steenvruchtjes, in ons klimaat zelden.
- Verschil met de hulst
- De hulst heeft verspreid staand blad en rode bessen.
- Verschil met de mahonie
- De mahonie heeft samengesteld blad en gele bloemtrossen in het voorjaar.
Bloei: september–oktober · Snoeien: april–juni
Herkennen per kenmerk: Stekelige bladeren · Groenblijvend blad
Lijkt op, maar is het niet
- Hulst Ilex aquifolium: verspreid staand blad en rode bessen. Verschil met hulst
- Mahonie Berberis aquifolium: samengesteld blad en gele bloemtrossen in het voorjaar. Verschil met mahonie
In je tuin
Waarom in je tuin?
- Zoet geurende bloempjes in september–oktober, als de tuin stilvalt.
- Een groenblijvende, stekelige haag die ongewenste bezoekers tegenhoudt.
- Late nectar voor bijen en hommels; een dichte nestplaats.
- Groeit in zon, halfschaduw en schaduw, op bijna elke grond.
Waar staat een schijnhulst graag?
- Zon, halfschaduw of schaduw; in de zon bloeit hij het rijkst.
- Elke goed doorlatende grond, zuur of kalkrijk; geen natte voeten.
- Plant hem waar je in de herfst langskomt: bij een pad, een terras of de voordeur.
- Reken op 2–3 m breed.
- Licht
- Zon tot schaduw
- Grond
- Elke tuingrond
- Vocht
- Normaal
- Grootte
- 3 m hoog, 2,5 m breed
- Winterhard
- In heel België, geen bescherming nodig
Mooi samen met
- Hulst: Twee stekelige groenblijvers voor een gemengde haag: de hulst draagt de rode bessen, de schijnhulst de herfstgeur.
- Toverhazelaar: Geurende bloei in de winter: samen geur van de herfst tot het voorjaar.
- Altijdgroene sneeuwbal: Een groenblijver die bloeit in de winter, als de schijnhulst uitgebloeid is.
Past goed bij, en liever niet bij
Past goed bij
- Verdraagt schaduw en past onder grote bomen zoals: ginkgo, vederesdoorn, es, valse christusdoorn, spaanse aak, witte esdoorn
Onderhoud
Hoe en wanneer plant je een schijnhulst?
- Plant in het voorjaar (april) of in de vroege herfst (september–oktober), met kluit of uit pot.
- Voor een haag: 2–3 planten per meter.
- Graaf een ruim plantgat en meng er wat compost door.
- Geef ruim water na het planten en het eerste jaar bij droogte.
Verzorgen
- Water
- Het eerste jaar regelmatig bij droogte; daarna zelden nodig.
- Bemesten
- Wat compost in het voorjaar.
- Mulch
- Een laag bladcompost of houtsnippers houdt de grond koel en vochtig.
- Handschoenen
- Draag ze bij het knippen en bij het wieden onder de struik: het jonge blad prikt.
Tip: Wil je bont blad? Het ras ‘Goshiki’ heeft geel gevlekte bladeren en bronskleurige jonge scheuten, en blijft compact.
Wanneer snoei je een schijnhulst?
Snoeimaanden: april–juni.
Wanneer: In het voorjaar (april–mei); een haag knip je één keer, in mei–juni.
Hoe:
- Hij groeit traag en verdraagt snoei goed, ook in oud hout.
- Knip een haag één keer per jaar; later in de zomer knippen kost je de herfstbloemen.
- Knip een losse struik met een snoeischaar: een heggenschaar knipt bladeren doormidden en die worden bruin.
Let op: Draag stevige handschoenen tegen de stekels, en knip niet als er nog vogels in de struik nestelen.
Vermeerderen
- Stekken
- Neem in de zomer halfhoutige stekken van 10–15 cm en laat ze wortelen onder glas of folie; dat gaat traag.
- Afleggen
- Buig een lage tak naar de grond, kerf hem licht in en dek hem af met aarde; na een jaar kan je hem losknippen.
Hoe komt een schijnhulst de winter door?
Winterhard in heel België: geen bescherming nodig.
- Winterhard in België en Nederland.
- Bij strenge vorst kunnen jonge planten en bonte vormen bladschade oplopen; in de lente lopen ze weer uit.
Ziektes en plagen
- Geen bloemen: Te laat in de zomer geknipt: de bloemknoppen zaten in de weggeknipte twijgen. Knip uiterlijk in juni.
- Schildluis: Kleine bruine schildjes op twijgen en blad, met kleverige honingdauw. Borstel ze weg of knip aangetaste takjes uit.
- Natte grond: Gele bladeren en afstervende takken op natte grond. Plant hem op een goed doorlatende plek.
Het jaar rond
- April: Vormsnoei; planten met kluit of uit pot.
- Mei: Snoeien; haag knippen.
- Juni: Laatste maand om de haag te knippen.
- Juli: Halfhoutige stekken nemen.
- September: Bloei: zoet geurende witte bloempjes; planten.
- Oktober: De bloei loopt door: late nectar voor hommels.
- December: Groenblijvende structuur in de wintertuin.
Gebruiken
Wat kan je ermee?
- Tuin en landschap
- Groenblijvende, stekelige haag of struik met een geurende bloei als de tuin in de herfst stilvalt.
- Voor de natuur
- Late nectar voor bijen en hommels; een dichte nestplaats.
Jij en deze soort
Wist je dat?
- Ondanks het blad geen familie van de hulst, maar van de olijf en de sering.
- In Japan hangt men bij het lentefeest Setsubun een takje schijnhulst met een sardinekop aan de deur, om boze geesten te weren.