Wilde liguster

Hoe herken je een wilde liguster?

Groeivorm

Struik van 2–4 m met dunne, opgaande takken.

Blad

Tegenoverstaand, lancetvormig, 3–6 cm, gaaf; valt in de loop van de winter af.

Schors

Grijs en glad.

Bloem

Witte, sterk geurende pluimen in juni–juli.

Vrucht

Glanzend zwarte bessen die de hele winter blijven; giftig.

Verschil met de haagliguster

De haagliguster heeft breder, ovaal blad dat langer blijft.

Bloei: juni–juli · Snoeien: mei–juni, augustus–september en november–maart

Herkennen per kenmerk: Lang en smal blad · Zwarte bessen

Lijkt op, maar is het niet

• Haagliguster Ligustrum ovalifolium: breder, ovaal blad dat langer blijft. Verschil met haagliguster

Waarom in je tuin?

• Inheems: bloemen voor insecten, bessen voor vogels en blad voor de rupsen van de ligusterpijlstaart.
• Een halfgroenblijvende haag die zware snoei verdraagt.
• Geurende witte bloei in juni–juli.
• Een inheems alternatief voor de vlinderstruik.

Waar staat een wilde liguster graag?

• Zon tot halfschaduw; in de zon bloeit hij het rijkst.
• Liefst kalkhoudende, goed doorlatende grond, maar hij groeit op bijna elke grond; geen natte voeten.
• Als vrije struik reken je op 2–3 m breed; als haag houd je hem 50–70 cm breed.
• Geschikt voor een geschoren haag, een vrij groeiende gemengde haag of een houtkant.

Licht

Zon of halfschaduw

Grond

Elke tuingrond

Vocht

Normaal

Grootte

4 m hoog, 2,5 m breed

Winterhard

In heel België, geen bescherming nodig

Mooi samen met

• Eenstijlige meidoorn: Samen de basis van een inheemse gemengde haag, vol bloesem en bessen.
• Hondsroos: Rozen en rozenbottels in de haag; beide houden van kalk en zon.
• Gele kornoelje: Gele bloei in februari in dezelfde kalkminnende haag.
• Wilde kardinaalsmuts: Roze vruchten en rode herfstkleur naast de zwarte ligusterbessen.

Past goed bij, en liever niet bij

Past goed bij

• Samen een gemengde inheemse haag, goed voor vogels en insecten: eenstijlige meidoorn, sleedoorn, hazelaar, hondsroos, rode kornoelje, gelderse roos, spaanse aak, haagbeuk
• Past aan de rand van of onder de lichte kroon van: ginkgo, vederesdoorn, es, valse christusdoorn, spaanse aak, witte esdoorn

Hoe en wanneer plant je een wilde liguster?

1. Plant van november tot maart, als wortelgoed of met kluit.
2. Voor een haag: 3–4 planten per meter in één rij, of 5 per meter in twee rijen in zigzag.
3. Zet de planten even diep als ze stonden en druk de grond goed aan.
4. Knip na het planten alle scheuten met de helft terug: zo vertakt de haag vanaf de voet.

Verzorgen

Water

Het eerste jaar bij droogte; daarna nauwelijks nodig.

Bemesten

Niet nodig; wat compost in het voorjaar bij een haag die vaak geknipt wordt.

Jonge haag opbouwen

Knip de eerste jaren twee keer per jaar en laat de haag telkens maar 10–20 cm hoger worden; houd de top iets smaller dan de voet.

Bloemen en bessen

Een strak geknipte haag bloeit weinig. Laat een deel van de haag of een paar struiken vrij groeien, voor bloemen en bessen.

Tip: Wil je een haag die in de winter langer groen blijft? Kies het ras ‘Atrovirens’: een wilde liguster die zijn blad langer houdt.

Wanneer snoei je een wilde liguster?

Snoeimaanden: mei–juni, augustus–september en november–maart.

Wanneer: Een haag knip je in mei–juni en eind augustus; een vrij groeiende struik dun je in de winter uit.

Hoe:

• Verdraagt zware snoei: een kale, oude haag mag je in de winter stevig terugzetten, ze loopt weer uit.
• Knip een haag met een iets smallere top dan voet en span een koord voor een rechte lijn.
• Zaag bij een vrije struik om de paar jaar enkele van de oudste takken aan de grond weg.

Let op: Kijk vóór de knipbeurt in mei–juni of er geen vogels in de haag broeden; vrije struiken dun je uit vóór half maart.

Snoeien: wanneer en hoe · Snoeikalender en basisregels

Vermeerderen

Winterstekken

Steek in de winter stukken van 20 cm van eenjarige twijgen voor twee derde in de grond; ze wortelen heel makkelijk.

Zaaien

Zaai de pitten uit rijpe bessen in de herfst buiten; ze kiemen traag.

Hoe komt een wilde liguster de winter door?

Winterhard in heel België: geen bescherming nodig.

• Volledig winterhard.
• Het blad valt in de loop van de winter af; in zachte winters blijft een deel hangen.
• De zwarte bessen blijven de hele winter hangen, als voedsel voor lijsters en merels.

Ziektes en plagen

• Kale voet: Een haag die bovenaan breder is dan onderaan, wordt onderaan kaal. Knip een trapeziumvorm, of zet een oude haag in de winter stevig terug.
• Grote groene rups: In de zomer vreet een dikke groene rups met paarse en witte schuine strepen en een hoorntje achteraan aan het blad: de ligusterpijlstaart. Laat hem gerust, de struik lijdt er niet onder.
• Bladluis en trips: Gekrulde of zilvergrijs gespikkelde bladeren in de zomer; meestal onschuldig.

Het jaar rond

• Januari: Vrije struiken uitdunnen; bessen voor de vogels.
• Februari: Wintersnoei van vrije struiken; planten.
• Maart: Laatste wintersnoei vóór half maart; laatste maand voor wortelgoed.
• Mei: Eerste knipbeurt van de haag, eind mei; let op nesten.
• Juni: De haag knippen als het in mei niet lukte; vrije struiken beginnen te bloeien.
• Juli: Bloei: geurende pluimen vol vlinders; rupsen van de ligusterpijlstaart.
• Augustus: Tweede knipbeurt, vanaf eind augustus.
• September: Laatste knipbeurt van de haag; zwarte bessen.
• November: Planten, winterstekken nemen en vrije struiken uitdunnen.
• December: Wintersnoei van vrije struiken.

Wat kan je ermee?

Tuin en landschap

Inheemse, halfgroenblijvende haag.

Voor de natuur

Waardplant van de ligusterpijlstaart; bessen voor vogels.

Let op: De bessen zijn giftig.

Goed voor dieren

Rupsen

Waardplant: rupsen van vlinders of nachtvlinders eten van het blad.

Vogels

Bessen, zaden of insecten als voedsel, of een plek om te nestelen.

Vlinders

Nectar voor dagvlinders.

Bijen

Nectar en stuifmeel voor honingbijen en wilde bijen.

Zweefvliegen

Open bloemen voor zweefvliegen; veel van hun larven eten bladluizen.

Wist je dat?

• Waardplant van de ligusterpijlstaart, een van onze grootste nachtvlinders.
• De geurende bloemen trekken zoveel vlinders dat de wilde liguster een volwaardig inheems alternatief is voor de vlinderstruik.
• De meeste ligusterhagen in tuinen zijn geen wilde liguster, maar de ovaalbladige liguster (Ligustrum ovalifolium) uit Japan, met bredere bladeren die langer aan de struik blijven.
• De Romeinse dichter Vergilius noemde de liguster al: ‘alba ligustra cadunt’, de witte ligusterbloemen vallen af, als beeld van vergankelijke schoonheid.