Oxalis adenophylla

Hoe herken je een Oxalis adenophylla?

Groeivorm

Lage, compacte pol van ongeveer 8 cm hoog en 15 cm breed.

Blad

Grijsblauw, gevouwen als een waaier, met veel kleine deelblaadjes; het blad verdwijnt in de winter.

Bloem

Lilaroze bloemen met donkerder adertjes, op korte steeltjes boven het blad, in mei–juni.

Knol

Schubbige knol bedekt met bruine, vezelige resten van oude bladeren; hij ligt vlak onder de grond.

Rust

In de winter sterft het blad af; de knol rust ondergronds en loopt in het voorjaar weer uit.

Bloei: mei–juni · Planten: september–oktober

Waarom in je tuin?

• Decoratief grijsblauw, gevouwen blad dat ook zonder bloemen mooi is.
• Lilaroze bloemen met fijne adertjes in mei en juni.
• Klein en compact: ideaal voor een rotstuin, een trog of een pot.
• Vormt langzaam een nette pol en woekert niet.
• Winterhard en langlevend op een goed doorlatende, zonnige plek.

Waar staat een Oxalis adenophylla graag?

• Volle zon; in de schaduw bloeit hij nauwelijks.
• Schrale, zeer goed doorlatende grond met veel zand en grind, neutraal tot kalkrijk.
• Droog tot normaal: vooral in de winter mag het niet nat blijven.
• Plant in een rotstuin, een stenen trog of een pot, op 10–15 cm van elkaar.

Licht

Zon

Grondsoort

Zand of leem

Zuurtegraad

Neutraal of kalkrijk

Vocht

Droog of normaal

Grootte

0,08 m hoog, 0,15 m breed

Winterhard

Winterhard (tot -20 °C)

Mooi samen met

• Steenbreek: Een andere rotstuinplant die in dezelfde droge, zonnige hoek past.
• Vetkruid: Een vetplant die droogte verdraagt en later in het seizoen bloeit.
• Randjesbloem: Bloeit eerder en bedekt de rotsen met paarse bloemen.
• Steenanjer: Een lage, bloeiende plant die goed past naast het grijsblauwe blad.

Hoe en wanneer plant je een Oxalis adenophylla?

Planten in september–oktober.

1. Plant in september of oktober, als de grond nog niet bevroren is.
2. Meng de grond met veel grof zand of fijn grind, zodat het water snel wegloopt.
3. Zet de knolletjes 3–5 cm diep, met de bovenkant naar boven.
4. Houd 10–15 cm afstand tussen de knolletjes.
5. Geef na het planten een beetje water.
6. Leg een laagje grind of split rond de plant: dat houdt het blad schoon en de kruin droog.

Verzorgen

Water

In het voorjaar licht vochtig houden tijdens de groei. In de zomer en de winter weinig water; in een pot zuinig bij droogte.

Bemesten

Nauwelijks nodig: schrale grond is beter. Eventueel een beetje compost bij het planten.

Grindlaag

Houd een laagje grind of split rond de plant om de kruin droog en schoon te houden.

Opruimen

Verwijder in de herfst of het late voorjaar het afgestorven blad.

Delen

Deel de pol om de paar jaar, als de bloei afneemt.

Tip: Plant hem in een rotstuin of trog met veel grind in de grond. Hij woekert niet, maar wil wel een goed doorlatende, zonnige plek.

Wanneer snoei je een Oxalis adenophylla?

Wanneer: Snoeien is niet nodig. Verwijder alleen het afgestorven blad en eventueel uitgebloeide bloemen.

Hoe:

• Haal verdorde bladeren weg in de herfst of het late voorjaar.
• Knip uitgebloeide bloemstengeltjes weg als je ze niet mooi vindt; dat is niet verplicht.
• Laat het blad in de zomer staan zolang het groen is.

Snoeikalender en basisregels

Vermeerderen

Delen

In september–oktober, als het blad afsterft: steek de pol voorzichtig op, deel de knolletjes en plant ze meteen terug, 3–5 cm diep.

Zaad

Zaai verse zaden in het voorjaar in een bakje met zandig zaaimengsel. Het duurt enkele jaren voor de zaailingen bloeien.

Hoe komt een Oxalis adenophylla de winter door?

Winterhard tot −20 °C.

• Winterhard tot ongeveer −20 °C: de knol overleeft de Belgische winters buiten.
• Natte grond is het grootste gevaar: zorg voor een goede afvoer en eventueel een laagje grind of een afdakje bij aanhoudende regen.
• In een pot: zet de pot beschut tegen een muur, op pootjes, en laat hem niet vol water staan.

Ziektes en plagen

• Knolrot: De knol is zacht en beschimmeld, door te natte grond. Zorg voor een goed doorlatend mengsel en haal aangetaste knollen weg.
• Geen bloei: Het blad komt op, maar de bloemen blijven uit. Oorzaak is meestal te weinig zon of te natte grond. Zet hem op een zonniger, droger plek.
• Slakken: Gaatjes in jong blad in het voorjaar. Verzamel ze ’s avonds met een zaklamp.
• Overwoekering: Grotere buurplanten overgroeien het kleine plantje. Houd de omgeving open en schrap.

Het jaar rond

• Februari: Afgestorven blad opruimen.
• Maart: Het blad komt boven.
• April: Het blad groeit; licht vochtig houden.
• Mei: Bloei begint.
• Juni: Volle bloei, daarna uitgebloeide stengels wegknippen.
• Juli: Droog houden; grindlaag controleren.
• September: Planten of delen.
• Oktober: Planten. Pot beschut zetten.
• November: Pot droog en beschut houden.

Eetbaar en bruikbaar

Niet eetbaar. Blad en stelen van deze klaverzuringen smaken fris zuur, zoals zuring, door het oxaalzuur dat erin zit, maar eet ze niet: grotere hoeveelheden zijn schadelijk, want oxaalzuur bindt calcium en kan de nieren belasten, zeker bij mensen met nierstenen. Katten, honden, konijnen en knaagdieren die er veel van eten, kunnen kwijlen, braken en zwak worden: zet de pot of de plant buiten hun bereik. Laat kinderen er niet van snoepen, en de knolletjes onder de grond zijn niet om te eten. Bij inslikken: bel meteen het Antigifcentrum (in België 070 245 245) of je huisarts.

Wist je dat?

• De naam Oxalis komt uit het Grieks en betekent ‘zuur’: de bladeren van veel soorten smaken zuur door het oxaalzuur.
• Hij komt van nature voor in de Andes van Chili en Argentinië, op open, steenachtige plekken.
• Net als bij veel andere Oxalis-soorten vouwen de bloemen en de bladeren zich bij somber weer en ’s nachts dicht.