Boompioen

Hoe herken je een boompioen?

Groeivorm

Opgaande, houtige struik van ongeveer 1,5 m hoog en breed, die met de jaren een bredere pol vormt.

Blad

Diep ingesneden in smalle slippen; boven donkergroen, onderaan blauwgroen.

Bloem

Knikkende, kommetjesvormige bloemen, donkerrood, met gouden meeldraden, in mei–juni.

Vrucht

Gebogen kokers die in de herfst openspringen en zwarte zaden tonen.

Wortels

Dik en vlezig; hij verdraagt verplanten slecht, dus kies meteen de juiste plek.

Bloei: mei–juni · Planten: september–oktober

Waarom in je tuin?

• Donkerrode, knikkende bloemen met gouden meeldraden in mei–juni: een bijzondere kleur voor een struik.
• Mooi, diep ingesneden blad dat de hele zomer sierlijk blijft.
• Zeer winterhard en weinig werk, zonder snoei.
• Een houtige struik met een natuurlijke, losse vorm, ook in de winter te zien aan de stengels.
• Bijen komen op de nectar- en stuifmeelrijke bloemen af.
• Een duurzame plant die jarenlang rustig groeit en beter wordt met de tijd.

Waar staat een boompioen graag?

• Zon of halfschaduw; een plek met wat lichte schaduw in de middag is ideaal.
• Goed doorlatende, humusrijke grond: zand, leem of klei, zuur tot kalkrijk.
• Normaal vochtig, zonder natte voeten.
• Beschut tegen harde wind en tegen late voorjaarsvorst, die jonge scheuten kan beschadigen.
• Reken op 1,5 m ruimte per struik.

Licht

Zon en halfschaduw

Grondsoort

Zand, leem of klei

Zuurtegraad

Niet kieskeurig

Vocht

Normaal

Grootte

1,5 m hoog, 1,5 m breed

Winterhard

Winterhard (tot -20 °C)

Mooi samen met

• Ooievaarsbek: Roze en paarse bloemen die mooi bij het donkerrood passen.
• Hosta: Breed blad aan de voet, op dezelfde plek.
• Vrouwenmantel: Een lichte, gele rand vooraan in de border.
• Siergrassen: Zachte, wuivende halmen naast de zware bloemen.

Hoe en wanneer plant je een boompioen?

Planten in september–oktober.

1. Plant in september–oktober, als de grond nog warm en niet te nat is.
2. Graaf een ruim plantgat, minstens 50 cm breed, en meng er compost en wat zand door als de grond zwaar is.
3. Zet de plant even diep als in de pot. Een geënt exemplaar plant je met de entplaats ongeveer 10 cm onder de grond, zodat de edele plant eigen wortels maakt.
4. Houd 1,5 m tussen de struiken en laat hem vrij uitgroeien.
5. Geef meteen een flinke gieter water.
6. Leg een laag bladcompost of schors rond de voet, zonder de stengels te bedekken.

Verzorgen

Water

De eerste twee zomers bij droogte wekelijks flink water. Daarna zelden nodig.

Bemesten

In maart–april compost of organische mest. Niet te veel stikstof geven.

Mulchen

Een laag bladcompost in het voorjaar houdt de wortels koel en de grond vochtig.

Vruchten

Laat de vruchten staan voor de sierwaarde; in de herfst springen ze open en tonen ze de zaden.

Verplanten

Hij houdt niet van verplant worden: kies meteen de juiste plek en laat hem met rust.

Tip: Plant hem in september–oktober op een beschutte plek en laat hem ongesnoeid uitgroeien: knippen kost bloemen. Geef hem de eerste twee zomers bij droogte water.

Wanneer snoei je een boompioen?

Wanneer: Hij hoeft niet gesnoeid te worden. Haal in april–mei, als de knoppen uitlopen, alleen dode of bevroren takken weg.

Hoe:

• Knip dode takken terug tot op gezond hout.
• Knip bevroren uiteinden weg tot boven een gezonde knop.
• Wil je de struik open en luchtig houden, haal dan af en toe een dode stengel helemaal aan de voet weg.

Let op: Knip niet in gezond hout: de bloemknoppen zitten aan de uiteinden van de takken van vorig jaar, dus elke afgeknipte tak kost bloemen.

Snoeikalender en basisregels

Vermeerderen

Zaaien

Zaai verse zaden in september–oktober in een pot of buiten. Ze kiemen traag: de wortel groeit vaak het eerste jaar, de scheut verschijnt pas na de volgende winter.

Uitlopers

Vormt de struik uitlopers, dan kun je in september–oktober een bewortelde uitloper afsteken en elders planten.

Hoe komt een boompioen de winter door?

Winterhard tot −20 °C.

• Zeer winterhard, tot ongeveer −20 °C: in Vlaanderen is geen bescherming nodig.
• Jonge scheuten in het voorjaar kunnen bevriezen bij late nachtvorst; dek ze dan af met vliesdoek.
• In een pot zet je hem tegen een muur en wikkel je de pot in jute, zodat de wortels niet bevriezen.

Ziektes en plagen

• Late vorst: Jonge scheuten en knoppen worden zwart na een koude nacht in het voorjaar. Dek af met vliesdoek en knip aangetaste delen later weg.
• Grauwe schimmel: Knoppen en scheuten verwelken en worden bedekt met grijze schimmel in een nat voorjaar. Knip aangetast materiaal weg en gooi het weg bij het restafval.
• Weinig bloei: Jonge planten bloeien pas na enkele jaren; te veel schaduw of te natte grond remmen de bloei.
• Slakken: Vreten aan jonge scheuten in het voorjaar. Verzamel ze of plaats een slakkenbarrière.

Het jaar rond

• Maart: Compost of organische mest geven. Stengels controleren op vorstschade.
• April: Dode of bevroren takken wegknippen. Slakken weren.
• Mei: Begin van de bloei.
• Juni: Bloei. Daarna de vruchten laten staan.
• Juli: Water geven bij droogte, vooral jonge struiken.
• September: Planten. Verse zaden zaaien.
• Oktober: Planten. Mulch aanbrengen.
• November: Mulch aanbrengen. Niets meer doen: rust.

Goed voor dieren

Bijen

Nectar en stuifmeel voor honingbijen en wilde bijen.

Wist je dat?

• Boompioenen zijn echte houtige struiken: hun stengels blijven in de winter staan, anders dan bij de kruidachtige tuinpioen die tot de grond afsterft.
• In het wild groeit hij in de bergen van Yunnan en Sichuan op hoogtes van meer dan 2000 m.
• Hij is genoemd naar Jean-Marie Delavay, een Franse missionaris en plantenverzamelaar uit de negentiende eeuw.