Boompioen

Hoe herken je een boompioen?

Groeivorm

Opgaande, brede, houtige struik van ongeveer 2 m hoog en breed.

Blad

Groot, diep ingesneden en fris groen, met een zachte, bijna varenachtige uitstraling.

Bloem

Enkele, kommetjesvormige, helder gele bloemen van ruim 10 cm breed met gouden meeldraden, in mei.

Vrucht

Grote kokers met opvallend grote zaden, die in de late zomer of herfst openspringen.

Wortels

Diep en vlezig; hij verdraagt verplanten slecht, dus kies meteen de juiste plek.

Bloei: mei–juni · Planten: september–oktober

Waarom in je tuin?

• Grote, helder gele bloemen in mei: een indrukwekkend gezicht in de late lente.
• Groot, fris, diep ingesneden blad dat de hele zomer mooi blijft.
• Groeit voor een boompioen relatief snel en wordt een stevige, brede struik.
• Zeer winterhard en na het aanslaan weinig werk.
• Een zeldzame, bijzondere soort voor de liefhebber, met bijen op de bloemen.
• Geen snoei nodig: hij ontwikkelt zich vanzelf tot een mooie, losse vorm.

Waar staat een boompioen graag?

• Zon of halfschaduw, bij voorkeur zonder ochtendzon: na een late nachtvorst ontdooien de scheuten dan langzaam en beschadigen ze minder.
• Goed doorlatende, humusrijke grond: zand, leem of klei, zuur tot kalkrijk.
• Normaal vochtig, zonder natte voeten.
• Beschut tegen harde wind, die het grote blad kan scheuren.
• Reken op 2–2,5 m ruimte per struik.

Licht

Zon en halfschaduw

Grondsoort

Zand, leem of klei

Zuurtegraad

Niet kieskeurig

Vocht

Normaal

Grootte

2 m hoog, 2 m breed

Winterhard

Winterhard (tot -20 °C)

Mooi samen met

• Ooievaarsbek: Blauwe en paarse bloemen die mooi bij het heldere geel passen.
• Akelei: Los bloeiend in dezelfde halfschaduw, met sierlijke bloemen in mei.
• Hosta: Breed blad aan de voet, op dezelfde plek.
• Varens: Een frisse, groene onderbeplanting naast het ingesneden blad.

Hoe en wanneer plant je een boompioen?

Planten in september–oktober.

1. Plant in september–oktober, als de grond nog warm en niet te nat is.
2. Graaf een ruim plantgat, minstens 50 cm breed, en meng er compost en wat zand door als de grond zwaar is.
3. Zet de plant even diep als in de pot. Een geënt exemplaar plant je met de entplaats ongeveer 10 cm onder de grond, zodat de edele plant eigen wortels maakt.
4. Houd 2–2,5 m tussen de struiken.
5. Geef meteen een flinke gieter water.
6. Leg een laag bladcompost of schors rond de voet, zonder de stengels te bedekken.

Verzorgen

Water

De eerste twee zomers bij droogte wekelijks flink water. Daarna zelden nodig.

Bemesten

In maart–april compost of organische mest. Niet te veel stikstof geven.

Mulchen

Een laag bladcompost in het voorjaar houdt de wortels koel en de grond vochtig.

Vorstbescherming

Dek de jonge scheuten in het voorjaar af met vliesdoek als er late nachtvorst wordt voorspeld.

Verplanten

Hij houdt niet van verplant worden: kies meteen de juiste plek en laat hem met rust.

Tip: Dek de jonge scheuten in het voorjaar af met vliesdoek als late nachtvorst wordt voorspeld, en laat hem ongesnoeid uitgroeien. Een beschutte plek zonder ochtendzon geeft de beste kansen.

Wanneer snoei je een boompioen?

Wanneer: Hij hoeft niet gesnoeid te worden. Haal in april–mei, als de knoppen uitlopen, alleen dode of bevroren takken weg.

Hoe:

• Knip dode takken terug tot op gezond hout.
• Knip bevroren uiteinden weg tot boven een gezonde knop.
• Wil je de struik open en luchtig houden, haal dan af en toe een dode stengel helemaal aan de voet weg.

Let op: Knip niet in gezond hout: de bloemknoppen zitten aan de uiteinden van de takken van vorig jaar, dus elke afgeknipte tak kost bloemen.

Snoeikalender en basisregels

Vermeerderen

Zaaien

Zaai verse zaden in september–oktober in een diepe pot of buiten. Ze kiemen traag: de wortel groeit vaak het eerste jaar, de scheut verschijnt pas na de volgende winter. Jonge planten bloeien pas na enkele jaren.

Enten

Kwekers enten hem in augustus–september op een wortelstuk van een pioen. Voor de hobbytuinier is dat lastig; koop liever een bewortelde plant.

Hoe komt een boompioen de winter door?

Winterhard tot −20 °C.

• Winterhard tot ongeveer −20 °C: in Vlaanderen is de struik zelf geen probleem.
• De jonge scheuten in het voorjaar kunnen bevriezen bij late nachtvorst; dek ze dan af met vliesdoek.
• In een pot zet je hem in een grote, diepe pot tegen een muur en wikkel je de pot in jute, zodat de wortels niet bevriezen.

Ziektes en plagen

• Late vorst: Jonge scheuten en knoppen worden zwart na een koude nacht in het voorjaar. Dek af met vliesdoek en knip aangetaste delen later weg.
• Grauwe schimmel: Knoppen en scheuten verwelken en worden bedekt met grijze schimmel in een nat voorjaar. Knip aangetast materiaal weg en gooi het weg bij het restafval.
• Windschade: Het grote blad scheurt op een winderige plek. Zoek een beschutte plek of plaats een scherm.
• Weinig bloei: Jonge planten bloeien pas na enkele jaren; te veel schaduw of te natte grond remmen de bloei.

Het jaar rond

• Maart: Compost of organische mest geven. Vliesdoek klaarleggen tegen late vorst.
• April: Scheuten afdekken bij nachtvorst. Dode takken wegknippen. Slakken weren.
• Mei: Bloei: helder gele bloemen.
• Juni: Na de bloei de vruchten laten staan.
• Juli: Water geven bij droogte, vooral jonge struiken.
• Augustus: Zaden oogsten als de kokers openspringen.
• September: Planten. Verse zaden zaaien.
• Oktober: Planten. Mulch aanbrengen.

Goed voor dieren

Bijen

Nectar en stuifmeel voor honingbijen en wilde bijen.

Wist je dat?

• Hij is genoemd naar Frank Ludlow, een Britse plantenverzamelaar die in de jaren 1930 in Tibet reisde en hem daar verzamelde.
• In het wild is hij zeldzaam en beperkt tot een klein gebied in het zuidoosten van Tibet.
• De zaden zijn opvallend groot voor een pioen.