Adderwortel (Persicaria bistorta)

Foto: Hans Hillewaert, CC BY-SA 3.0 · bron

Vaste plant · Polygonaceae

Adderwortel

Persicaria bistorta

In andere talen: Renouée bistorte (Français) · Common bistort (English)

De adderwortel is een inheemse vaste plant van vochtige hooilanden, beekdalen en bergweiden in Europa en een groot deel van Azië. Hij vormt dichte matten van brede, ovale tot langwerpige bladeren met een opvallende, lichte middennerf. Van mei tot juli staan er op stevige stengels van zo’n 60 cm dichte, zachtroze aren die op een lampepoetser lijken. Met zijn dikke, kronkelende wortelstokken breidt hij zich langzaam uit en houdt hij onkruid goed tegen. Het bekendste tuinras is ‘Superba’, dat groter en rijker bloeit dan de wilde soort.

  • Licht

    Zon of halfschaduw

    liefst wat zon

  • Vocht

    Normaal tot nat

    mag niet uitdrogen

  • Grond

    Leem, klei of veen

    zuur tot neutraal

  • Winterhard

    Volledig winterhard

    tot -30 °C

  • Grootte

    0,6 m

    hoog, 0,6 m breed

  • Bloei

    mei–juli

Feiten op een rij
Snoeimaandenmaart en juli
Hoogte0,6 m
Inheems in BelgiëJa
Goed voor bijen, vlinders en vogelsJa, voor bijen
Giftig voor mens en huisdierNiet als giftig bekend
Bloeimei–juli

Herkennen

Hoe herken je een adderwortel?

Groeivorm
Dichte, langzaam uitlopende mat van brede bladeren, met bloemstengels tot zo’n 60 cm.
Blad
Groot, ovaal tot langwerpig, tot zo’n 20 cm lang, met een lichte middennerf; de onderkant is blauwgroen.
Bloem
Dichte, cilindervormige aren aan onvertakte stengels, van mei tot juli.
Kleur
Zachtroze; ‘Superba’ heeft wat helderder roze aren.
Wortels
Dikke, S-vormig gekronkelde wortelstokken, waaraan hij zijn naam dankt.

Bloei: mei–juli · Planten: maart–mei en september–oktober · Snoeien: maart en juli

In je tuin

Waarom in je tuin?

  • Een inheemse plant voor vochtige grond, een vijverrand of een natuurlijke border.
  • Roze aren van mei tot juli, en vaak een nabloei als je na de eerste bloei terugknipt.
  • Een dichte bodembedekker die onkruid weinig kans geeft.
  • Bijen, hommels en zweefvliegen bezoeken de bloemaren.
  • Groeit ook in zware klei en natte grond.
  • Sterk en langlevend, met weinig last van ziekten.

Waar staat een adderwortel graag?

  • Zon tot halfschaduw; in volle zon moet de grond vochtig blijven.
  • Vochthoudende, humusrijke grond: leem, klei of veen, zuur tot neutraal.
  • Vochtig tot nat: ideaal aan een vijverrand, in een beekdal of in een vochtige border.
  • Plant op 40–50 cm afstand; 4–5 planten per m² vormen samen een dichte mat.
Licht
Zon en halfschaduw
Grondsoort
Leem, klei of veen
Zuurtegraad
Zuur of neutraal
Vocht
Normaal of nat
Grootte
0,6 m hoog, 0,6 m breed
Winterhard
Winterhard (tot -30 °C)

Mooi samen met

  • Siberische iris: Smalle bladeren en blauwe bloemen in dezelfde vochtige grond, in mei–juni.
  • Astilbe: Pluimen in wit en roze in de zomer, ook voor vochtige grond in halfschaduw.
  • Hosta: Grote bladeren als rustig contrast.
  • Moerasspirea: Romige, geurende pluimen in juni–juli, ook inheems.
  • Grote kattenstaart: Paarsroze aren in de zomer, als de adderwortel uitgebloeid is.

Onderhoud

Hoe en wanneer plant je een adderwortel?

Planten in maart–mei en september–oktober.

  1. Plant van maart tot mei of in september–oktober, als de grond niet bevroren is.
  2. Graaf een plantgat twee keer zo breed als de kluit en meng er compost of bladcompost door.
  3. Zet de plant even diep als in de pot en druk de grond goed aan.
  4. Houd 40–50 cm tussen de planten.
  5. Geef meteen ruim water en houd de grond het eerste jaar vochtig.
  6. Leg een laag bladcompost als mulch rond de planten.

Verzorgen

Water
Laat de grond nooit uitdrogen; geef in droge zomers ruim water. Bij droogte krijgt het blad bruine randen.
Bemesten
Een laag compost in het voorjaar.
Mulchen
Bladcompost of compost in maart houdt de grond vochtig.
Terugknippen
Knip na de eerste bloei de uitgebloeide aren en het moe blad terug: je krijgt vers blad en vaak een nabloei.
Scheuren
Om de 4–5 jaar, of als de mat te groot wordt.

Tip: Knip de uitgebloeide aren en het moe blad in juli terug en geef water: zo krijg je vers blad en vaak een tweede, kleinere bloei in de nazomer.

Wanneer snoei je een adderwortel?

Snoeimaanden: maart en juli.

Wanneer: Na de eerste bloei, in juli, knip je de uitgebloeide stengels weg voor een nabloei. In maart ruim je het oude, afgestorven blad op.

Hoe:

  • Knip de uitgebloeide bloemstengels in juli aan de voet af.
  • Ziet het blad er moe of bruin uit, knip het dan ook terug en geef daarna water en wat compost.
  • Knip in maart het afgestorven blad van vorig jaar weg, net boven de nieuwe scheuten.

Let op: Knip in een droge zomer alleen terug als je daarna ook water kunt geven.

Snoeien: wanneer en hoe · Snoeikalender en basisregels

Vermeerderen

Scheuren
In maart–april of in september–oktober: steek een stuk van de mat met wortelstok en scheuten af en plant het meteen elders.
Zaaien
Mogelijk bij de soort, maar scheuren gaat veel sneller. Rassen zoals ‘Superba’ vermeerder je door scheuren, zodat ze echt blijven.

Hoe komt een adderwortel de winter door?

Winterhard tot −30 °C.

  • Volledig winterhard, tot ongeveer −30 °C: in België is geen bescherming nodig.
  • Het blad sterft in de late herfst af; in het voorjaar loopt hij weer uit.
  • Natte grond in de winter verdraagt hij goed.

Ziektes en plagen

  • Verdroging: Bruine, verdorde bladranden in een droge zomer. Geef water en mulch, of verplaats hem naar een vochtiger plek.
  • Slakken: Ze eten het jonge blad in het voorjaar. Raap ze ’s avonds op.
  • Meeldauw: Wit poeder op het blad in de nazomer, vooral bij droogte. Water geven en terugknippen.
  • Uitbreiding: In natte, rijke grond breidt de mat zich flink uit. Steek de randen in het voorjaar af.

Het jaar rond

  • Maart: Oud blad wegknippen. Compost geven. Planten en scheuren.
  • April: Planten. Letten op slakken.
  • Mei: Begin van de bloei. Planten.
  • Juni: Volle bloei. Water geven bij droogte.
  • Juli: Uitgebloeide stengels en moe blad terugknippen. Water en compost geven.
  • Augustus: Vers blad, soms een nabloei. Water geven bij droogte.
  • September: Planten en scheuren.
  • Oktober: Planten en scheuren.

Gebruiken

Goed voor dieren

Bijen
Nectar en stuifmeel voor honingbijen en wilde bijen.

Jij en deze soort

Wist je dat?

  • De naam bistorta betekent ‘twee keer gedraaid’ en verwijst naar de S-vormig gekronkelde wortelstok; ook de naam adderwortel verwijst naar die slangachtige vorm.
  • In het noorden van Engeland werden de jonge bladeren vroeger gebruikt in een traditionele voorjaarspudding.
  • Persicaria betekent ‘perzikachtig’: het blad van veel soorten lijkt op dat van de perzik.

Tuinplanten · Alle soorten

Laden…