Blauw longkruid

Hoe herken je een blauw longkruid?

Groeivorm

Lage, losse pol van ongeveer 25 cm hoog en 40 cm breed, met een kruipende wortelstok.

Blad

Smal lancetvormig, 15–30 cm lang, ruw behaard, frisgroen en ongevlekt. Verschijnt na de bloei en kan in een droge zomer deels intrekken.

Bloem

Trechtervormige bloemen van ongeveer 1,5 cm in kleine trossen, van maart tot mei.

Kleur

Roze in de knop, daarna diepblauw; ‘Azurea’ heeft een heldere gentiaanblauwe tint.

Wortels

Kruipende, vezelige wortelstok, ondiep; hij verplant goed.

Bloei: maart–mei · Planten: maart–april en september–oktober · Snoeien: juni

Waarom in je tuin?

• Bloeit al vanaf maart, wanneer er nog weinig voedsel is voor bijen en hommels.
• Diepblauwe bloemen zijn zeldzaam in het vroege voorjaar en passen mooi bij gele narcissen.
• Het smalle, ongevlekte blad is een rustige achtergrond voor andere voorjaarsbloeiers.
• Volledig winterhard tot ongeveer −30 °C en jarenlang trouw op dezelfde plek.
• Vormt langzaam een bodembedekkende pol onder bladverliezende struiken.
• Weinig werk: een beetje compost en een keer terugknippen is genoeg.

Waar staat een blauw longkruid graag?

• Halfschaduw of lichte schaduw, bijvoorbeeld onder bladverliezende struiken en bomen.
• Humusrijke, vochthoudende grond: leem of klei, zuur tot neutraal.
• Gewoon vochtige grond: niet te droog en niet waterlogged.
• Beschut tegen de felle zon en tegen uitdrogende wind.
• Reken op 30–40 cm per plant; in groepjes van 3–5 vormt hij het snelst een tapijt.

Licht

Halfschaduw en schaduw

Grondsoort

Leem of klei

Zuurtegraad

Zuur of neutraal

Vocht

Normaal

Grootte

0,25 m hoog, 0,4 m breed

Winterhard

Winterhard (tot -30 °C)

Mooi samen met

• Lenteroos: Grote bloemen en stevig blad in dezelfde halfschaduw.
• Narcis: Gele narcissen met blauwe bloemen zijn een klassiek voorjaarsduo.
• Sneeuwklokje: Bloeit net voor het longkruid en vormt samen een witte en blauwe voorjaarstuin.
• Hosta: Komt pas laat boven en neemt het stokje over na de bloei van het longkruid.
• Mannetjesvaren: Frisgroene bladeren die later in het jaar de plek vullen.

Hoe en wanneer plant je een blauw longkruid?

Planten in maart–april en september–oktober.

1. Plant in maart–april of in september–oktober, als de grond niet bevroren of te nat is.
2. Graaf een plantgat dat net zo breed is als de kluit en meng er een paar scheppen compost of bladaarde door.
3. Zet de plant even diep als in de pot en druk de grond goed aan.
4. Houd 30–40 cm tussen de planten; plant in groepjes van 3–5.
5. Geef meteen een flinke gieter water, ook als het regent.
6. Leg een laagje bladcompost als mulch rond de planten, zonder het hart te bedekken.

Verzorgen

Water

Houd de grond vochtig, vooral het eerste jaar en in droge zomers. Slap blad is een teken van droogte.

Bemesten

In het voorjaar een laagje compost of verteerde organische mest.

Mulchen

Een laagje bladcompost in het najaar houdt de grond koel en vochtig.

Uitgebloeide bloemen

Knip uitgebloeide trossen weg, tenzij je zaad wilt.

Terugknippen

Knip oud, lelijk blad na de bloei in juni terug tot aan de grond: er komt vers, schoon blad.

Tip: Plant hem onder bladverliezende struiken bij voorjaarsbollen: het smalle blad houdt de grond bedekt wanneer de bollen verdwijnen. Knip het oude blad na de bloei terug voor frisse bladeren.

Wanneer snoei je een blauw longkruid?

Snoeimaanden: juni.

Wanneer: In juni, na de bloei, als de oude bladeren slordig of meeldauwig worden.

Hoe:

• Knip uitgebloeide bloemstelen en het oude blad tot net boven de grond af.
• Gebruik een scherpe schaar of snoeischaar en knip niet in de nieuwe bladrozetten.
• Geef daarna water en wat compost, zodat het verse blad snel uitloopt.

Snoeien: wanneer en hoe · Snoeikalender en basisregels

Vermeerderen

Delen

Deel oudere pollen na de bloei, in mei–juni, of in september–oktober. Haal de plant uit de grond, verdeel hem in stukken met wortels en blad en plant ze meteen terug in vochtige grond.

Zaaien

Zaai vers zaad in de zomer of het najaar in een bak met zaaigrond en zet de bak koud buiten. Zaailingen verschijnen in het voorjaar en bloeien na 2–3 jaar. Rassen zoals ‘Azurea’ komen niet altijd gelijk uit zaad.

Hoe komt een blauw longkruid de winter door?

Winterhard tot −30 °C.

• Volledig winterhard, tot ongeveer −30 °C: in Belgische winters is geen bescherming nodig.
• Het blad kan in de winter grotendeels wegvallen; laat het liggen als bescherming tot het voorjaar.
• In een pot: kies een vorstbestendige pot en laat de grond niet uitdrogen.

Ziektes en plagen

• Meeldauw: Wit poeder op het blad, vooral bij droogte. Geef water aan de voet, knip aangetast blad in juni weg en geef de planten ruimte.
• Slakken: Gaten in het jonge blad. Raap ze ’s avonds op en ruim schuilplaatsen op.
• Verdroging: Slap blad en bruine randen in een droge zomer. Geef ruim water en leg een laagje mulch.
• Bladvlekken: Bruine vlekken op het blad in een natte zomer. Knip aangetaste bladeren weg; er komt vers blad.

Het jaar rond

• Maart: Begin van de bloei. Planten. Compost geven.
• April: Volle bloei. Planten.
• Mei: Einde van de bloei. Delen.
• Juni: Oud blad terugknippen. Water geven.
• Juli: Water geven bij droogte.
• September: Planten of delen.
• Oktober: Planten. Bladcompost als mulch.
• November: Gevallen blad laten liggen als bescherming.

Goed voor dieren

Bijen

Nectar en stuifmeel voor honingbijen en wilde bijen.

Wist je dat?

• De soortnaam angustifolia betekent ‘smalbladig’, naar de smalle bladeren.
• De bloemen zijn eerst roze en worden blauw. Die kleurwisseling komt doordat de zuurgraad van het celsap verandert terwijl de bloem rijpt.
• Hij bloeit al in maart, wanneer weinig andere planten nectar bieden: een belangrijke eerste voedselbron voor hommels.