
Foto: James Steakley, CC BY-SA 3.0 · bron
Vaste plant · Saxifragaceae
Rodgersia
Rodgersia pinnata
In andere talen: Rodgersia penné (Français) · Featherleaf rodgersia (English)
Rodgersia pinnata komt uit de bergbossen en vochtige valleien van Zuidwest-China, onder meer in Yunnan. Het is een statige vaste plant met groot, glanzend blad dat uit vijf tot negen blaadjes bestaat, diep generfd en vaak bronskleurig, vooral in het voorjaar. In juli en augustus groeien daarboven stevige, vertakte pluimen van kleine roze, rode of witte bloempjes tot 1 m hoog. Tuiniers houden van hem omdat hij mooi blad en bloemen combineert in de vochtige halfschaduw, en omdat de roodbruine zaadpluimen tot in de herfst blijven staan. Een bekend ras is ‘Superba’, met helderroze bloemen en bronsrood blad.
Licht
Halfschaduw of schaduw
verdraagt weinig zon
Vocht
Vochtig tot nat
mag niet uitdrogen
Grond
Leem, klei of veen
zuur tot neutraal
Winterhard
Volledig winterhard
tot -25 °C
Grootte
1 m
hoog, 0,8 m breed
Bloei
juli–augustus
| Snoeimaanden | maart |
|---|---|
| Hoogte | 1 m |
| Inheems in België | Nee, aangeplant |
| Goed voor bijen, vlinders en vogels | Ja, voor bijen |
| Giftig voor mens en huisdier | Niet als giftig bekend |
| Bloei | juli–augustus |
Herkennen
Hoe herken je een rodgersia?
- Groeivorm
- Brede pol van ongeveer 1 m hoog in bloei en 80 cm breed, die traag uitbreidt via ondergrondse wortelstokken.
- Blad
- Gevind, met vijf tot negen langwerpige, diep generfde blaadjes; glanzend groen en vaak bronskleurig.
- Bloem
- Stevige, vertakte pluimen van kleine bloempjes boven het blad, in juli en augustus.
- Kleur
- Roze, rood of wit, afhankelijk van het ras.
- Vrucht
- Roodbruine zaaddoosjes die de pluimen tot in de herfst sierlijk houden.
- Wortels
- Dikke, kruipende wortelstokken vlak onder de grond.
Bloei: juli–augustus · Planten: maart–april en september–oktober · Snoeien: maart
In je tuin
Waarom in je tuin?
- Opvallend, glanzend blad dat van het voorjaar tot de herfst structuur geeft.
- Pluimen in roze, rood of wit in juli en augustus, die door bijen bezocht worden.
- De zaadpluimen kleuren roodbruin en blijven tot in de herfst sierlijk.
- Een topper voor natte grond aan een vijver of beek, in halfschaduw of schaduw.
- Breidt traag uit tot een stevige pol, zonder te woekeren.
Waar staat een rodgersia graag?
- Halfschaduw of schaduw; in de zon alleen als de grond echt nat blijft, anders verbrandt het blad.
- Humusrijke leem-, klei- of veengrond, zuur tot neutraal.
- Vochtig tot nat: ideaal aan een vijverrand, langs een beek of in een moerasborder.
- Beschut tegen harde wind, die het grote blad scheurt en uitdroogt.
- Plant op 70–80 cm van elkaar.
- Licht
- Halfschaduw en schaduw
- Grondsoort
- Leem, klei of veen
- Zuurtegraad
- Zuur of neutraal
- Vocht
- Nat
- Grootte
- 1 m hoog, 0,8 m breed
- Winterhard
- Winterhard (tot -25 °C)
Mooi samen met
- Etageprimula: Kransen van bloemen in mei en juni, voor de rodgersia bloeit, op dezelfde natte grond.
- Hosta: Groot, gaaf blad als rustig contrast met het gevinde blad.
- Pluimspirea: Een familielid met fijnere pluimen in dezelfde kleuren.
- Struisvaren: Fijn, frisgroen loof voor een natte schaduwhoek.
- Siberische iris: Smal, rechtopstaand blad naast de brede bladeren.
Onderhoud
Hoe en wanneer plant je een rodgersia?
Planten in maart–april en september–oktober.
- Plant in maart–april of in september–oktober.
- Werk veel bladcompost of goed verteerde compost door de grond.
- Graaf een plantgat twee keer zo breed als de kluit en zet de plant even diep als in de pot; een losse wortelstok leg je horizontaal, met de knoppen 2–3 cm onder de grond.
- Hou 70–80 cm afstand tot andere planten.
- Geef meteen ruim water en hou de grond vochtig tot hij goed aangeslagen is.
- Leg een laag bladcompost of houtsnippers rond de plant.
Verzorgen
- Water
- Nooit laten uitdrogen. Geef bij droogte ruim water, ook als hij aan een vijver staat.
- Bemesten
- In het voorjaar een laag compost of goed verteerde stalmest.
- Mulchen
- Een dikke laag bladcompost houdt de grond koel en vochtig.
- Uitgebloeide bloemen
- Laat de pluimen staan: ze kleuren roodbruin en blijven tot in de herfst mooi.
- Rust
- Hij hoeft niet gescheurd te worden en mag jarenlang op dezelfde plek blijven staan.
Tip: Zet hem op een plek waar je het blad van dichtbij ziet, zoals langs een pad bij de vijver: de bronstinten in het voorjaar zijn minstens even mooi als de bloemen.
Wanneer snoei je een rodgersia?
Snoeimaanden: maart.
Wanneer: Eén opruimbeurt per jaar volstaat: in maart, voor het nieuwe blad uitloopt.
Hoe:
- Knip de oude bladstelen en zaadpluimen vlak boven de grond af.
- Let op de dikke knoppen aan de wortelstok en beschadig ze niet.
- Laat het afgestorven blad in de winter liggen: het beschermt de knoppen tegen vorst.
Vermeerderen
- Scheuren
- In maart–april een stuk wortelstok met minstens één knop afsnijden en meteen planten, of de hele pol met een spade in stukken verdelen.
- Zaaien
- Zaad in de herfst of het voorjaar in een pot zaaien. Het duurt een paar jaar voor zaailingen bloeien.
Hoe komt een rodgersia de winter door?
Winterhard tot −25 °C.
- Winterhard tot ongeveer −25 °C: in België is geen bescherming nodig.
- Het jonge blad is gevoelig voor late nachtvorst in april; leg bij voorspelde vorst een vlies of wat stro over de uitlopende knoppen.
- Laat het afgestorven blad tot maart liggen als winterbescherming.
Ziektes en plagen
- Bruine bladranden: Door droogte, felle zon of wind. Geef water, mulch en kies een schaduwrijkere, beschutte plek.
- Vorstschade: Zwart of slap jong blad na een nachtvorst. Knip het beschadigde blad weg; meestal volgt er nieuw blad.
- Slakken: Vreten soms aan de jonge bladeren in het voorjaar. Raap ze ’s avonds weg.
- Taxuskever: Halvemaanvormige happen uit de bladranden door de kevers, verwelking door larven aan de wortels. Zet aaltjes in tegen de larven.
Het jaar rond
- Maart: Oude bladstelen en zaadpluimen wegknippen. Planten en scheuren.
- April: Nieuw, bronskleurig blad loopt uit. Beschermen tegen late nachtvorst.
- Mei: Compost of mulch geven. Water geven bij droogte.
- Juni: Bloeipluimen verschijnen. Nooit laten uitdrogen.
- Juli: Begin van de bloei.
- Augustus: Volle bloei. Ruim water geven bij droogte.
- September: Roodbruine zaadpluimen. Planten.
- Oktober: Planten. Zaadpluimen laten staan.
- November: Afgestorven blad laten liggen als winterbescherming.
Gebruiken
Goed voor dieren
- Bijen
- Nectar en stuifmeel voor honingbijen en wilde bijen.
Jij en deze soort
Wist je dat?
- Het geslacht is genoemd naar de Amerikaanse admiraal John Rodgers, die in de negentiende eeuw een expeditie leidde waarop de eerste Rodgersia gevonden werd.
- Rodgersia is familie van de pluimspirea en de steenbreek: allemaal leden van de steenbreekfamilie.
- De bloempjes hebben meestal geen echte kroonblaadjes: de kleur komt van de kelkblaadjes.