Pimpernel

Hoe herken je een pimpernel?

Groeivorm

Pol van geveerde bladeren met daarboven ijle, vertakte bloemstengels tot 1,5 m; ongeveer 60 cm breed.

Blad

Geveerd, met smalle, langwerpige, getande deelblaadjes; frisgroen tot iets blauwgroen.

Bloem

Lange, cilindervormige aren van kleine bloempjes zonder kroonblaadjes, eerst rechtop en daarna boogvormig hangend, van juli tot september.

Kleur

Wit bij ‘Alba’, roze bij ‘Pink Elephant’ en donker roodpaars bij ‘Purpurea’.

Wortels

Stevige, diepe wortelstok; de pol breidt langzaam uit maar woekert niet.

Bloei: juli–september · Planten: maart–mei en september–oktober · Snoeien: maart

Waarom in je tuin?

• Brengt hoogte en beweging in de border zonder veel plaats in te nemen: de stengels zijn ijl en je kijkt erdoorheen.
• Late bloei van juli tot september, als veel vaste planten al uitgebloeid zijn.
• Bijen bezoeken de bloemaren tot ver in de nazomer.
• Sierlijk geveerd blad dat al in het voorjaar een mooie pol vormt.
• De uitgebloeide aren blijven lang staan en zijn mooi met rijp erop.
• Volledig winterhard en een van de beste hoge vaste planten voor vochtige grond.

Waar staat een pimpernel graag?

• Zon of halfschaduw; in de zon blijven de stengels steviger en bloeit hij rijker.
• Leem-, klei- of veengrond, humusrijk, zuur tot neutraal.
• Vochtig tot nat: droogte verdraagt hij slecht, zeker in volle zon.
• Een niet te winderige plek, of tussen andere planten die de hoge stengels wat steun geven.
• Reken op 50–60 cm per plant; mooi in groepjes van drie of tussen siergrassen.

Licht

Zon en halfschaduw

Grondsoort

Leem, klei of veen

Zuurtegraad

Zuur of neutraal

Vocht

Normaal of nat

Grootte

1,5 m hoog, 0,6 m breed

Winterhard

Winterhard (tot -30 °C)

Mooi samen met

• Pijpenstrootje: Een luchtig siergras dat van dezelfde vochtige grond houdt.
• Koninginnekruid: Brede, roze schermen naast de hangende aren, ook op natte grond.
• Virginische ereprijs: Rechtopstaande kaarsen als contrast met de boogvormige aren.
• Duizendknoop: Persicaria amplexicaulis bloeit tegelijk en vult de onderkant van de border.
• Flox: Geurende pluimen in juli–augustus, op dezelfde vochtige grond.

Hoe en wanneer plant je een pimpernel?

Planten in maart–mei en september–oktober.

1. Plant in maart–mei of in september–oktober, als de grond niet bevroren is.
2. Maak de grond los en werk er een paar scheppen compost door.
3. Graaf een plantgat dat ruim groter is dan de pot en zet de plant even diep als ze in de pot stond.
4. Houd 50–60 cm tussen de planten.
5. Druk de grond aan, geef meteen flink water en houd de grond de eerste weken vochtig.
6. Leg een laag mulch van compost of bladaarde rond de voet.

Verzorgen

Water

Water geven bij droogte, vooral het eerste jaar en op zonnige plekken.

Bemesten

In het voorjaar wat compost volstaat; te veel mest geeft slappe stengels.

Steun

Op een winderige plek of in erg rijke grond kunnen de stengels omvallen: zet in mei een paar stokken of plant tussen stevige buren.

Mulchen

Een laag bladaarde in het voorjaar houdt de grond koel en vochtig.

Scheuren

Zelden nodig; om de 4–5 jaar, als de pol te groot wordt of minder bloeit.

Tip: Plant hem tussen siergrassen of stevige vaste planten: zo krijgen de hoge, ijle stengels vanzelf steun en komen de hangende aren mooi tot hun recht.

Wanneer snoei je een pimpernel?

Snoeimaanden: maart.

Wanneer: De pimpernel wordt nauwelijks gesnoeid. Laat de stengels in de winter staan en knip ze in februari–maart af, voor de nieuwe scheuten verschijnen.

Hoe:

• Knip de oude stengels in de late winter af tot net boven de grond.
• Knip omgevallen of lelijke bloemstengels in de zomer gerust weg; het blad blijft mooi.
• Is het blad in de nazomer erg door meeldauw aangetast, knip het dan weg: in het voorjaar loopt de plant gewoon weer uit.

Snoeien: wanneer en hoe · Snoeikalender en basisregels

Vermeerderen

Scheuren

In maart–april de pol opgraven en met een scherpe spade in stukken met elk een paar knoppen verdelen. Meteen terugplanten en goed water geven.

Zaaien

In de herfst zaaien in een pot die buiten overwintert. Zaailingen van rassen lijken niet altijd op de ouderplant.

Hoe komt een pimpernel de winter door?

Winterhard tot −30 °C.

• Volledig winterhard, tot ongeveer −30 °C: geen bescherming nodig.
• Laat de uitgebloeide stengels staan: ze zijn mooi met rijp en insecten overwinteren erin en eronder.
• In een grote pot: zet hem beschut en houd de potgrond licht vochtig, ook in de winter.

Ziektes en plagen

• Meeldauw: Wit poeder op het blad, vooral na een droge zomer. Water geven bij droogte en voldoende ruimte laten tussen de planten.
• Omvallende stengels: Meestal door te veel schaduw, mest of wind. Geef steun of zet de plant op een zonnigere plek.
• Slakken: Vreten aan de jonge bladeren in het voorjaar. ’s Avonds rapen.
• Bruine bladranden: Teken van droogte. Ruim water geven en de grond mulchen.

Het jaar rond

• Maart: Oude stengels afknippen. Compost geven. Planten en scheuren.
• April: Planten. Mulch aanbrengen. Letten op slakken.
• Mei: Planten. Steun plaatsen op een winderige plek.
• Juni: Water geven bij droogte.
• Juli: Begin van de bloei. Water geven bij droogte.
• Augustus: Volle bloei. Water geven bij droogte.
• September: Laatste bloei. Planten.
• Oktober: Planten. Zaad zaaien in een pot die buiten blijft.
• November: Uitgebloeide stengels laten staan voor de winter.

Goed voor dieren

Bijen

Nectar en stuifmeel voor honingbijen en wilde bijen.

Wist je dat?

• Pimpernels hebben geen kroonblaadjes: de kleur van de aren komt van de kelkblaadjes en de meeldraden.
• De verwante kleine pimpernel (Sanguisorba minor) is een keukenkruid met een frisse smaak van komkommer.
• De inheemse grote pimpernel (Sanguisorba officinalis) is de waardplant van het pimpernelblauwtje, een zeldzame dagvlinder.