Grote pimpernel

Hoe herken je een grote pimpernel?

Groeivorm

Bladrozet aan de grond met ijle, vertakte bloemstengels van 0,8–1,2 m; zo’n 60 cm breed.

Blad

Geveerd, met 7–15 eironde, getande deelblaadjes; frisgroen, aan de onderkant blauwgroen.

Bloem

Ovale hoofdjes van 1–2 cm, dicht bezet met kleine bloempjes zonder kroonbladen; de kleur komt van de kelkbladen.

Kleur

Donker wijnrood tot bordeaux.

Wortels

Een stevige, vertakte wortelstok; de pol wordt langzaam breder maar woekert niet.

Bloei: juni–september · Planten: maart–mei en september–oktober · Snoeien: maart

Waarom in je tuin?

• Luchtige, donkerrode knopjes van juni tot september, die de border licht en beweeglijk maken.
• Een inheemse plant die past in een natuurlijke tuin en een vochtige bloemenweide.
• Waardplant van het pimpernelblauwtje en het donker pimpernelblauwtje, twee zeldzame vlinders.
• Bijen, hommels en andere vlinders bezoeken de bloemhoofdjes.
• De donkere hoofdjes blijven tot in de winter staan en zijn ook mooi in een boeket.

Waar staat een grote pimpernel graag?

• Zon tot halfschaduw; in de volle zon bloeit hij het rijkst.
• Leem, klei of venige grond, zuur tot kalkrijk.
• Gewone tot natte grond: hij houdt van vochtige grond die in de zomer niet uitdroogt.
• Plant 50–60 cm uit elkaar, drie à vier planten per m², tussen andere planten en grassen die hem wat steunen.

Licht

Zon en halfschaduw

Grondsoort

Leem, klei of veen

Zuurtegraad

Niet kieskeurig

Vocht

Normaal of nat

Grootte

1,2 m hoog, 0,6 m breed

Winterhard

Winterhard (tot -30 °C)

Mooi samen met

• Kattenstaart: Paarse aren naast de donkerrode knopjes, beide inheems en voor vochtige grond.
• Moerasspirea: Romige, geurende pluimen in dezelfde vochtige grond.
• Koninginnekruid: Roze schermen, inheems en een topper voor vlinders.
• Pijpenstrootje: Een inheems gras met luchtige pluimen waartussen de knopjes wiegen.
• Veronicastrum: Hoge, verticale aren naast de ijle stengels.

Hoe en wanneer plant je een grote pimpernel?

Planten in maart–mei en september–oktober.

1. Plant in maart–mei of in september–oktober, als de grond niet bevroren of te nat is.
2. Graaf een plantgat twee keer zo breed als de pot en meng er wat compost door.
3. Zet de plant even diep als in de pot en druk de grond goed aan.
4. Geef ruim water en hou de grond de eerste weken vochtig.
5. Mulch met compost of bladaarde om het vocht vast te houden.

Verzorgen

Water

Hou de grond vochtig, zeker in de zon. Bij droogte bruint het blad en blijft de bloei beperkt.

Bemesten

Weinig nodig: een laag compost in het voorjaar. In te rijke grond gaan de stengels hangen.

Steun

De ijle stengels kunnen na regen overhangen. Zet hem tussen andere planten of geef een ring van takken.

Uitgebloeide bloemen

Laat ze staan: de donkere hoofdjes blijven mooi tot in de winter.

Bloemenweide

Groeit hij in een vochtige hooiweide, maai dan niet tussen half juni en half september, zodat de pimpernelblauwtjes hun cyclus kunnen afmaken.

Tip: Zet hem tussen grassen en andere vaste planten die hem steunen, in grond die vochtig blijft: dan wiegen de donkerrode knopjes de hele zomer door de border.

Wanneer snoei je een grote pimpernel?

Snoeimaanden: maart.

Wanneer: Laat de stengels de hele winter staan en knip ze in maart af, voor de nieuwe scheuten opkomen.

Hoe:

• Knip alle oude stengels vlak boven de grond af.
• Haal ook het dode blad uit het rozet weg.
• Uitgebloeide hoofdjes wegknippen hoeft niet: ze zijn mooi en nuttig in de winter.

Let op: Knip of maai niet in de zomer: de rupsen van de pimpernelblauwtjes leven dan in de bloemhoofdjes.

Snoeien: wanneer en hoe · Snoeikalender en basisregels

Vermeerderen

Scheuren

In maart–april of in september–oktober een pol opgraven en met een scherpe spade in stukken met elk een paar knoppen delen. Meteen terugplanten en water geven.

Zaad

Vers zaad in de herfst in een pot buiten zaaien: de koude helpt bij het kiemen. Rassen komen niet zuiver uit zaad, dus scheuren is eenvoudiger.

Hoe komt een grote pimpernel de winter door?

Winterhard tot −30 °C.

• Volledig winterhard, tot ongeveer −30 °C: in België is geen bescherming nodig.
• Laat de zaadhoofdjes staan: ze sieren de wintertuin.
• In een grote pot: hou de grond vochtig en zet de pot beschut tegen een muur.

Ziektes en plagen

• Meeldauw: Wit poeder op het blad, vooral in droge zomers. Water geven, ruimte laten en aangetaste bladeren wegknippen.
• Omvallende stengels: Te rijke grond of te veel schaduw. Plant hem tussen steunende buren of geef een ring van takken.
• Bruin blad: Teken van droogte. Water geven en mulchen.
• Slakken: Vreten in het voorjaar aan de jonge scheuten. ’s Avonds rapen.

Het jaar rond

• Maart: Oude stengels wegknippen. Compost geven. Planten of scheuren.
• April: Planten. Letten op slakken.
• Mei: Planten. Zo nodig steun plaatsen.
• Juni: Begin van de bloei.
• Juli: Bloei. Water geven bij droogte.
• Augustus: Volle bloei. Bijen en vlinders op de hoofdjes.
• September: Laatste bloei. Planten of scheuren.
• Oktober: Planten. Hoofdjes laten staan.
• December: De zaadhoofdjes sieren de wintertuin.

Goed voor dieren

Bijen

Nectar en stuifmeel voor honingbijen en wilde bijen.

Vlinders

Nectar voor dagvlinders.

Wist je dat?

• De rupsen van de pimpernelblauwtjes eten eerst in de bloemhoofdjes en laten zich daarna door bepaalde mieren naar hun nest dragen, waar ze verder leven van mierenbroed.
• Sanguisorba betekent ‘bloed opslorpen’: in oude kruidenboeken gold de plant als middel om bloedingen te stelpen.
• De grote pimpernel hoort bij de rozenfamilie, al zie je dat aan de bloemhoofdjes nauwelijks.