Schizophragma

Hoe herken je een schizophragma?

Groeivorm

Bladverliezende klimplant die zich met hechtwortels vastzet; na vele jaren 8–12 m hoog en 3–4 m breed.

Blad

Breed eirond tot hartvormig, 10–15 cm, grof getand, op lange stelen; donkergroen, in de herfst geel.

Bloem

Platte schermen tot 25 cm breed in juli: kleine, crèmewitte vruchtbare bloempjes met aan de rand losse, witte schutbladen.

Schutbladen

Elk steriel bloempje heeft één groot, eirond schutblad van 3–4 cm aan een lang steeltje.

Wortels

Hechtwortels aan de stengels; in de grond een ondiep, vertakt wortelstelsel dat vocht nodig heeft.

Bloei: juli · Planten: maart–april en oktober · Snoeien: augustus

Waarom in je tuin?

• Een van de weinige klimplanten die in de schaduw rijk bloeit, ook tegen een noordmuur.
• Hecht zich zelf vast: geen draden of rek nodig.
• Grote, sierlijke witte bloemschermen in juli, waar bijen op afkomen.
• Volledig winterhard en weinig gevoelig voor ziektes.
• Gele herfstkleur en uitgebloeide schermen die tot in de herfst blijven staan.

Waar staat een schizophragma graag?

• Halfschaduw of schaduw: een noord- of oostmuur, een schutting of een grote boomstam.
• Humusrijke, losse grond: zand of leem, zuur tot neutraal.
• Vochthoudend tot vochtig; laat hem niet uitdrogen, zeker de eerste jaren niet.
• Geen volle middagzon: die verbrandt het blad.
• Plant op 30 cm van de muur en reken op 3–4 m breedte.

Licht

Halfschaduw en schaduw

Grondsoort

Zand of leem

Zuurtegraad

Zuur of neutraal

Vocht

Normaal of nat

Grootte

10 m hoog, 4 m breed

Winterhard

Winterhard (tot -25 °C)

Mooi samen met

• Varens: Een frisgroene onderbeplanting in dezelfde schaduw.
• Hosta: Groot blad aan de voet van de schaduwmuur.
• Klimhortensia: Bloeit in juni; de schizophragma neemt het in juli over.
• Lenteroos: Bloeit in het voorjaar aan de voet, als de klimplant nog kaal is.
• Elfenbloem: Een bodembedekker die schaduw en droge plekken aan de muurvoet verdraagt.

Hoe en wanneer plant je een schizophragma?

Planten in maart–april en oktober.

1. Plant in maart–april of in oktober, als de grond niet bevroren of te nat is.
2. Graaf een plantgat twee keer zo breed als de kluit en meng er flink wat compost of bladaarde door.
3. Zet de plant even diep als in de pot, op 30 cm van de muur, en laat de stengels schuin tegen de muur leunen.
4. Bind de eerste scheuten met een stok of draad tegen de muur tot de hechtwortels houvast hebben.
5. Geef meteen ruim water en leg een dikke laag bladcompost rond de voet.

Verzorgen

Water

De eerste twee jaar regelmatig bij droogte; tegen een muur valt weinig regen.

Bemesten

In april compost of bladaarde rond de voet.

Mulchen

Elk voorjaar een laag bladcompost houdt de grond koel, vochtig en humusrijk.

Steun

Alleen in het begin: bind jonge scheuten aan tot ze zich zelf vasthechten.

Geduld

De eerste twee à drie jaar groeit hij traag en bloeit hij weinig; daarna gaat het sneller.

Tip: Bind de eerste scheuten tegen de muur en geef elk voorjaar bladcompost: na twee à drie trage jaren hecht hij zich vast en groeit hij vlot.

Wanneer snoei je een schizophragma?

Snoeimaanden: augustus.

Wanneer: Weinig snoei nodig. Knip na de bloei, in augustus, wat te lang is of te ver uitsteekt.

Hoe:

• Knip scheuten die van de muur weg groeien terug tot twee à drie knoppen boven het vaste gestel.
• Houd ramen, goten en dakpannen vrij door de toppen daar weg te nemen.
• Haal dode en beschadigde takken weg.
• Uitgebloeide schermen mag je laten staan; ze zijn ook in de herfst nog mooi.

Let op: Snoei niet zwaar: hij bloeit op korte zijtakjes, en een harde snoei kost een paar jaar bloei.

Snoeien: wanneer en hoe · Snoeikalender en basisregels

Vermeerderen

Halfhoutige stekken

In juli–augustus stekken van 10–15 cm, in vochtige stekgrond onder plastic, in de schaduw. Ze wortelen traag.

Afleggen

In het voorjaar een lage, buigzame stengel in de grond vastpinnen; na een jaar loskoppelen en verplanten.

Hoe komt een schizophragma de winter door?

Winterhard tot −25 °C.

• Volledig winterhard, tot ongeveer −25 °C: in België is geen bescherming nodig.
• Geef jonge planten in de herfst een dikke laag bladcompost rond de voet.
• Het blad valt in de herfst af; de stengels blijven stevig tegen de muur zitten.

Ziektes en plagen

• Trage start: De eerste jaren weinig groei en geen bloemen. Dat is normaal: geef compost, water en geduld.
• Bruine bladranden: Te veel zon of droogte. Geef water, mulch de voet en zorg voor schaduw in de namiddag.
• Loslatende stengels: Jonge stengels hechten nog niet. Bind ze aan tot de hechtwortels houvast hebben.
• Bladluis: Op de jonge scheuten in mei. Afspuiten met water; lieveheersbeestjes helpen mee.

Het jaar rond

• Maart: Planten. Compost of bladaarde rond de voet.
• April: Planten. Jonge scheuten tegen de muur aanbinden.
• Mei: Water geven bij droogte. Letten op bladluis.
• Juni: Bloemknoppen verschijnen. Water geven bij droogte.
• Juli: Bloei. Stekken nemen.
• Augustus: Snoeien na de bloei: uitstekende scheuten inkorten.
• Oktober: Planten. Gele herfstkleur. Mulch aanbrengen.
• November: Bladval. Rust.

Goed voor dieren

Bijen

Nectar en stuifmeel voor honingbijen en wilde bijen.

Wist je dat?

• Bij de klimhortensia heeft elk steriel bloempje vier schutbladen, bij de schizophragma maar één. Zo herken je ze makkelijk.
• De naam komt van het Griekse schizo (splijten) en phragma (wand), naar de vruchtjes die tussen de ribben openbarsten.
• De hechtwortels houden zich stevig vast: als je de plant ooit weghaalt, blijven er sporen op de muur achter.