Klimhortensia

Hoe herken je een klimhortensia?

Groeivorm

Bladverliezende klimmer met hechtwortels, tot 10–15 m hoog; zonder steun een brede, kruipende struik.

Blad

Tegenoverstaand, 5–10 cm, rond-eivormig met een hartvormige voet, fijn gezaagd en glanzend; gele herfstkleur.

Stengels en schors

Roodbruine stengels met korte hechtwortels; oude stammen met afschilferende schors.

Bloem

Platte schermen (15–25 cm) met kleine bloempjes in het midden en grote witte randbloemen, juni–juli; geurend.

Vrucht

Kleine doosvruchtjes; de droge schermen blijven in de winter hangen.

Verschil met klimop

Klimop is groenblijvend, met gelobd blad en groene bloemen in de herfst.

Verschil met de hortensia

De gewone hortensia is een struik, zonder hechtwortels.

Bloei: juni–juli · Snoeien: juli–augustus

Herkennen per kenmerk: Luchtwortels en hechtschijfjes

Lijkt op, maar is het niet

• Klimop Hedera helix: groenblijvend, gelobd blad en groene bloemen in de herfst. Verschil met klimop
• Hortensia Hydrangea macrophylla: een struik, zonder hechtwortels. Verschil met hortensia

Waarom in je tuin?

• Een van de weinige bloeiende klimmers voor een noord- of oostmuur.
• Grote, witte, geurende bloemschermen in juni–juli, vol bijen en zweefvliegen.
• Klimt vanzelf met hechtwortels: geen draden of rekken nodig.
• Gele herfstkleur en mooie, afschilferende schors in de winter.
• Een dichte groene wand waarin vogels graag nestelen.

Waar staat een klimhortensia graag?

• Halfschaduw tot schaduw: ideaal voor een noord- of oostmuur, of in een oude boom.
• Vochtige, humusrijke grond; de voet van een muur is vaak droog, dus zorg daar voor extra water.
• Een stevige muur, schutting of boomstam: hij wordt zwaar en kan 10–15 m hoog klimmen.
• Houd hem weg van dakgoten, dakpannen en kozijnen; op een gezonde, goed gevoegde muur doet hij weinig kwaad.

Licht

Halfschaduw of schaduw

Grond

Elke tuingrond

Vocht

Vochtig tot nat

Grootte

10 m hoog, 3 m breed

Winterhard

In heel België, geen bescherming nodig

Mooi samen met

• Hortensia: Een bloeiende struik voor dezelfde schaduwrijke, vochtige voet van de muur.
• Kleine maagdenpalm: Een groenblijvende bodembedekker die de grond aan de muur koel houdt.
• Hosta: Groot, sierlijk blad in de schaduw aan de voet van de klimmer.

Past goed bij, en liever niet bij

Past goed bij

• Mag klimmen in oude, grote bomen: zomereik, grove den, gewone esdoorn, zomerlinde

Hoe en wanneer plant je een klimhortensia?

1. Plant in het voorjaar of de herfst, een plant in pot.
2. Plant op 30–50 cm van de muur, waar de grond minder droog is, en laat de plant schuin naar de muur leunen.
3. Meng compost of bladaarde door de plantgrond en geef ruim water.
4. Bind de eerste scheuten de eerste jaren vast tegen de muur of aan een stok, tot de hechtwortels houvast vinden.

Verzorgen

Water

De eerste jaren bij droogte, en ook later in droge zomers: aan de voet van een muur droogt de grond snel uit.

Bemesten

Wat compost of organische mest in het voorjaar.

Mulchen

Een laag bladaarde of compost over de wortels houdt ze koel en vochtig.

Geduld

De eerste 2–3 jaar groeit hij traag en bloeit hij nog niet: dat is normaal.

Tip: Bij klimmers zeggen tuiniers: het eerste jaar slaapt hij, het tweede jaar kruipt hij, het derde jaar springt hij. Bij de klimhortensia klopt dat: wees geduldig.

Wanneer snoei je een klimhortensia?

Snoeimaanden: juli–augustus.

Wanneer: Na de bloei, in juli–augustus.

Hoe:

• Weinig nodig: knip takken terug die te ver van de muur uitsteken of naar goten en ramen groeien.
• Hij bloeit op korte zijtakjes van ouder hout: snoei dus niet in de winter of het voorjaar, anders knip je de bloemen weg.
• Een te dikke, zware plant verjong je over een paar jaar gespreid, door telkens enkele oude stengels weg te halen.

Let op: Kijk voor je snoeit of er geen vogels in de dichte klimmer broeden.

Snoeien: wanneer en hoe · Snoeikalender en basisregels

Vermeerderen

Afleggen

Leg in het voorjaar een lage stengel op de grond en dek hem af; hij maakt makkelijk wortels.

Stekken

Neem in de zomer stekjes van 10–15 cm en laat ze wortelen in een pot onder plastic.

Hoe komt een klimhortensia de winter door?

Winterhard in heel België: geen bescherming nodig.

• Volledig winterhard.
• In de winter versieren de droge bloemschermen en de roodbruine, afschilferende schors de kale muur.

Ziektes en plagen

• Geen bloei: Een jonge plant bloeit de eerste jaren nog niet, en snoeien in de winter haalt de bloemen weg. Wees geduldig en snoei pas na de bloei.
• Droge voet: Slappe, bruine bladeren in de zomer door droge grond aan de muur. Geef water en mulch.
• Bladluis: Luizen op de jonge scheuten in het voorjaar; meestal ruimen natuurlijke vijanden ze op.
• Loskomen: Lange takken die van de muur afhangen of loskomen. Bind ze vast of knip ze na de bloei terug.

Het jaar rond

• Maart: Planten; compost of mulch over de wortels.
• April: Hij loopt uit: jonge scheuten tegen de muur leiden.
• Mei: Water geven bij droogte aan de voet van de muur.
• Juni: De bloei begint: witte, geurende schermen.
• Juli: Na de bloei snoeien: uitstekende takken terugknippen.
• Augustus: Snoei afronden; stekken nemen.
• Oktober: Gele herfstkleur; planten kan.
• December: Droge bloemschermen en roodbruine schors.

Wat kan je ermee?

Tuin en landschap

Bloeiende klimmer voor een schaduwrijke noord- of oostmuur, of in een oude boom.

Voor de natuur

Bijen en zweefvliegen op de bloemen; nestplaats voor vogels.

Goed voor dieren

Bijen

Nectar en stuifmeel voor honingbijen en wilde bijen.

Zweefvliegen

Open bloemen voor zweefvliegen; veel van hun larven eten bladluizen.

Vogels

Bessen, zaden of insecten als voedsel, of een plek om te nestelen.

Wist je dat?

• Een van de weinige bloeiende klimmers voor een noordmuur. De eerste jaren groeit hij traag; daarna gaat het snel.
• De grote witte randbloemen zijn onvruchtbaar: ze lokken insecten naar de kleine, vruchtbare bloempjes in het midden.
• In zijn thuisland klimt hij in de bossen tot hoog in de bomen.
• In zijn thuisland, de bossen van Japan, Korea en het eiland Sachalin, klimt hij met zijn hechtwortels hoog in de bomen.
• De grote witte randbloemen zijn onvruchtbaar: ze dienen als lokmiddel voor insecten, die de kleine, vruchtbare bloempjes in het midden bestuiven.