Wit vetkruid

Hoe herken je een wit vetkruid?

Groeivorm

Lage, kruipende mat van ongeveer 10 cm hoog en 30 cm of meer breed, met stengels die op de grond wortelen.

Blad

Klein (0,5–2 cm), vlezig, cilindrisch tot eivormig en afwisselend langs de stengel; groen, in droogte en kou rood tot bruinrood.

Bloem

Kleine sterretjes in witte tot lichtroze schermen, van juni tot augustus, op stengeltjes van 10–15 cm.

Wortels

Fijn en ondiep; elk stukje stengel dat de grond raakt, kan wortel schieten.

Vochtopslag

Het vlezige blad houdt water vast: daarom doorstaat de plant lange droogte.

Bloei: juni–augustus · Planten: maart–mei en september–oktober

Waarom in je tuin?

• Bodembedekker voor de droogste, schraalste plekken: volle zon, grind, zand, daken en muurtjes.
• Bloeit van juni tot augustus; bijen en zweefvliegen bezoeken de bloemetjes.
• Groenblijvend: het blad kleurt in droogte en kou rood en geeft ook in de winter kleur.
• Vraagt nauwelijks zorg: geen water, geen mest, geen snoei.
• Vult voegen, spleten en kale plekken tussen stenen op en wortelt overal waar een stukje de grond raakt.

Waar staat een wit vetkruid graag?

• Volle zon is ideaal; in halfschaduw wordt de mat losser en bloeit hij minder.
• Schrale, goed doorlatende grond: zand of leem, liefst met grind of split erdoor. Zuur tot kalkrijk is goed.
• Droog tot normaal: nat blijvende, zware grond veroorzaakt rot.
• Plant op 20–30 cm van elkaar; de mat sluit binnen een of twee seizoenen.
• Past op daken, muurkruinen, in grindbedden, bakken en tussen stapstenen.

Licht

Zon

Grondsoort

Zand of leem

Zuurtegraad

Niet kieskeurig

Vocht

Droog

Grootte

0,1 m hoog, 0,3 m breed

Winterhard

Winterhard (tot -30 °C)

Mooi samen met

• Huislook: Rozetten voor rotstuin en grindbed, met dezelfde schrale, zonnige eisen.
• Muurpeper: Een geel tapijt in juni naast het witte vetkruid; samen bedekken ze een dak of grindvlak.
• Kruiptijm: Geurende matten met roze bloemen op dezelfde droge grond.
• Blauw schapengras: Blauwgrijze pollen die afsteken tegen het lage tapijt.

Hoe en wanneer plant je een wit vetkruid?

Planten in maart–mei en september–oktober.

1. Plant in maart–mei of in september–oktober, als de grond niet bevroren of drassig is.
2. Verwijder onkruid en maak zware grond doorlatend met grof zand of fijn grind. Voeg geen compost of mest toe.
3. Zet de plantjes of stukjes mat op 20–30 cm van elkaar, even diep als in de pot, en druk ze goed aan.
4. Geef na het planten één keer water en daarna enkel bij langdurige droogte tijdens het eerste jaar.
5. Strooi eventueel een dun laagje grind of split rond de planten in plaats van mulch van compost of schors.

Verzorgen

Water

Na het aanslaan niet meer nodig, ook niet in droge zomers. Te veel water laat de stengels rotten.

Bemesten

Niet doen: op rijke grond wordt de plant lang en slap en kleurt hij minder rood.

Onkruid

Wied in het eerste jaar regelmatig tussen de jonge plantjes; een dichte mat onderdrukt later zelf onkruid.

Uitgebloeide bloemen

Mogen blijven staan. Knip ze desgewenst in de late zomer of het voorjaar weg voor een nette mat.

Bijsturen

Trek stukjes die groeien waar je ze niet wilt (tussen tegels, in het gazon) gewoon met de hand weg.

Tip: Geef geen mest en kies zand of grind als ondergrond: op arme grond blijft de mat compact en kleurt hij mooi rood. Afgebroken stukjes wortelen vanzelf, dus gebruik ze om kale plekken aan te vullen.

Wanneer snoei je een wit vetkruid?

Wanneer: Snoeien is niet nodig. Haal hooguit in maart–april dode stukjes en uitgebloeide bloemstengels weg.

Hoe:

• Knip uitgebloeide bloemstengels met een schaar af tot aan de mat.
• Verwijder bruine of rottende stukjes met de hand.
• Trek te ver uitgelopen randen gewoon bij; de afgebroken stukjes wortelen elders weer.

Let op: Loop niet geregeld over de mat: de brosse stengels breken af.

Snoeikalender en basisregels

Vermeerderen

Stekken

Van maart tot september: breek stukjes stengel van 3–5 cm af en leg of druk ze op schrale grond; ze wortelen vanzelf.

Delen

In het voorjaar of in september een stuk van de mat met wortels losmaken en elders planten.

Zaad

In het voorjaar het fijne zaad op zandige grond strooien en aandrukken zonder te bedekken. De plant zaait zich ook zelf uit.

Hoe komt een wit vetkruid de winter door?

Winterhard tot −30 °C.

• Volledig winterhard, tot ongeveer −30 °C: in België is geen bescherming nodig.
• In de winter kleurt het blad vaak rood tot bruin; dat is normaal en geen schade.
• In potten en bakken: zorg voor afvoergaten en laat de pot niet in een schotel water staan, want natte voeten zijn gevaarlijker dan vorst.

Ziektes en plagen

• Rot: Stengels worden zacht en bruin na natte winters of op zware grond. Verbeter de drainage met zand of grind, of verplant naar een drogere plek.
• Lang en slap groen: Te veel schaduw of te rijke grond. Geef meer zon en nooit mest; knip uitgerekte stengels terug.
• Kale plekken: Na natte periodes of betreding vallen er gaten. Vul aan met stukjes stengel die je in de grond drukt.
• Onkruid: Gras en onkruid dringen de jonge mat binnen. Trek ze met de hand uit zodra je ze ziet.

Het jaar rond

• Maart: Planten. Dode stukjes en oude bloemstengels weghalen.
• April: Planten of delen. Stekjes leggen.
• Mei: Planten. Onkruid wieden in jonge aanplant.
• Juni: Begin van de bloei. Geen water of mest nodig.
• Juli: Volle bloei; bijen en zweefvliegen komen op de bloemen af.
• Augustus: Laatste bloei. Eventueel uitgebloeide stengels wegknippen.
• September: Planten of delen.
• Oktober: Planten. Het blad begint rood te kleuren.
• December: Rust. Rode wintertint van het blad.

Goed voor dieren

Bijen

Nectar en stuifmeel voor honingbijen en wilde bijen.

Wist je dat?

• De soortnaam album is Latijn voor wit en verwijst naar de bloemen.
• Wit vetkruid is een van de standaardplanten voor extensieve groendaken, omdat het zonder onderhoud op een dun laagje substraat groeit.
• Een afgebroken stukje stengel kan nog wortel schieten, ook na enkele dagen op droge grond.