Berghuislook

Hoe herken je een berghuislook?

Groeivorm

Lage, dichte kussens van 5–10 cm hoog en 20–25 cm breed, opgebouwd uit kleine rozetten.

Blad

Rozetten van 2–5 cm doorsnede met stevige, vlezige, donkergroene blaadjes die fijn behaard en licht kleverig zijn; soms bruinrood aangelopen.

Bloem

Paarsrode tot roze sterren met smalle kroonbladen, in juli en augustus, op behaarde stengels van 10–15 cm.

Uitlopers

Korte, dunne stolonen met dochterrozetjes eraan; zo breidt de plant zich uit.

Wortels

Ondiep en fijn: de plant heeft weinig grond nodig en wortelt zelfs in kleine spleten.

Bloei: juli–augustus · Planten: maart–september

Waarom in je tuin?

• Compacte, groenblijvende rozetten die het hele jaar sieren, ook in de winter.
• Paarsrode sterbloemen in juli en augustus, aantrekkelijk voor bijen en andere insecten.
• Groeit waar bijna niets anders wil: schrale grond, spleten, daken, troggen en grindbedden.
• Vraagt geen water, mest of snoei en is volledig winterhard.
• Vormt vanzelf nieuwe rozetjes, zodat je er makkelijk meer van kweekt en weggeeft.

Waar staat een berghuislook graag?

• Volle zon is ideaal; in lichte halfschaduw groeien de rozetten losser.
• Schrale, zeer goed doorlatende grond: zand of leem met veel grind of split. Liefst zuur tot neutraal, dus kalkarm.
• Droog: nat blijvende grond veroorzaakt rot, zeker in de winter.
• Plant op 15–20 cm van elkaar; de rozetten sluiten na een of twee seizoenen.
• Ideaal in rotstuin, trog, grindbed, op een muurkruin of op een dak.

Licht

Zon

Grondsoort

Zand of leem

Zuurtegraad

Zuur of neutraal

Vocht

Droog

Grootte

0,1 m hoog, 0,25 m breed

Winterhard

Winterhard (tot -30 °C)

Mooi samen met

• Vetkruid: Lage sedums met dezelfde schrale, zonnige eisen, bijvoorbeeld wit vetkruid.
• Steenbreek: Kleine rozetten en bloemen in rotstuin of trog.
• Kruiptijm: Geurende matten tussen de rozetten.
• Blauw schapengras: Fijne, blauwgrijze pollen als contrast met de kussens.

Hoe en wanneer plant je een berghuislook?

Planten in maart–september.

1. Plant van maart tot september; in het voorjaar en het najaar heeft de plant het meeste tijd om te wortelen.
2. Maak de grond schraal en doorlatend met grof zand of grind. Gebruik geen compost of mest.
3. Zet de rozetten op 15–20 cm van elkaar en laat de basis van de rozet net boven de grond; begraaf de blaadjes niet.
4. Druk de grond goed aan en geef één keer water, daarna alleen bij langdurige droogte.
5. Strooi een dun laagje grind of split rond de rozetten; dat houdt de bladeren droog en onkruid weg.

Verzorgen

Water

Na het aanslaan niet meer nodig; in potten en troggen alleen bij langdurige droogte water geven.

Bemesten

Niet doen: voedselrijke grond geeft slappe, uitgerekte rozetten.

Uitgebloeide rozetten

Een rozet die bloeit, sterft daarna af. Haal de dode rozet en de bloemstengel weg en laat de dochterrozetjes de plek innemen.

Dode bladeren

Pluk onderaan verdorde bladeren weg, zodat vocht niet blijft hangen.

Onkruid

Haal onkruid met de hand uit de kussens, want je kunt moeilijk wieden zonder rozetten los te rukken.

Tip: Gebruik kalkarme grond met veel grind en geef nooit mest. Neem elk jaar een paar dochterrozetten weg en plant ze elders: zo blijft het kussen dicht en heb je gratis nieuwe planten.

Wanneer snoei je een berghuislook?

Wanneer: Snoeien is niet nodig. Verwijder uitgebloeide bloemstengels en afgestorven rozetten na de bloei, in augustus of september.

Hoe:

• Knip de uitgebloeide bloemstengel af tot onderaan.
• Trek de verdorde moederrozet voorzichtig uit het kussen.
• Vul de ontstane gaten op door dochterrozetjes erheen te zetten.

Snoeikalender en basisregels

Vermeerderen

Dochterrozetten

Van april tot september: neem een rozetje van een uitloper, het liefst met een paar worteltjes, en plant het op schrale grond. Zonder wortels vastdrukken op zand; het wortelt binnen enkele weken.

Zaad

In het voorjaar het stofdunne zaad op zandige grond strooien en niet bedekken. De zaailingen groeien traag en zijn pas na een of twee jaar plantklaar.

Hoe komt een berghuislook de winter door?

Winterhard tot −30 °C.

• Volledig winterhard, tot ongeveer −30 °C: in België is geen bescherming nodig.
• In de winter sluiten de rozetten zich en kleuren ze soms bruinrood; dat is normaal.
• In potten en troggen is nattigheid gevaarlijker dan vorst: zorg voor goede afvoer en zet ze zo nodig onder een dakrand.

Ziektes en plagen

• Rot: Zwarte, zachte rozetten na natte periodes. Zet ze op grond met veel grind of verplant ze naar een drogere plek.
• Taxuskever: De larven eten de wortels, waardoor rozetten losvallen. Zoek in de grond naar witte larven en gebruik in mei–september nuttige aaltjes.
• Uitgerekte rozetten: Te veel schaduw of voeding: de rozetten worden los en lang. Meer zon en geen mest, uitgerekte rozetten opnieuw planten.
• Afstervende rozetten: Een rozet die bloeide, sterft af: dat is normaal. Verwijder haar en laat de dochterrozetten verder groeien.

Het jaar rond

• Maart: Planten. Schrale grond voorbereiden.
• April: Planten. Dochterrozetjes losmaken en verplanten.
• Mei: Planten. Onkruid verwijderen.
• Juni: Planten. Op natte grond let je op rot.
• Juli: Bloei met paarsrode sterren.
• Augustus: Bloei. Uitgebloeide stengels en afgestorven rozetten weghalen.
• September: Laatste moment om te planten. Gaten vullen met dochterrozetten.
• December: Rust. De rozetten blijven groen of kleuren bruinrood.

Goed voor dieren

Bijen

Nectar en stuifmeel voor honingbijen en wilde bijen.

Wist je dat?

• Sempervivum komt uit het Latijn en betekent altijd levend.
• Elke rozet bloeit maar één keer en sterft daarna, maar de dochterrozetten zorgen dat de plant blijft bestaan.
• De berghuislook groeit in de Alpen op rotsen tot boven de boomgrens.