Skimmia

Hoe herken je een skimmia?

Groeivorm

Compacte, koepelvormige struik van 0,5–1 m hoog en tot 1,5 m breed; groeit traag.

Blad

Lancetvormig, 6–12 cm, glanzend middengroen; geurt aromatisch als je het kneust.

Bloem

Dichte, kegelvormige trossen kleine, stervormige bloemen in maart–april. De knoppen staan al vanaf de herfst.

Kleur

Groene knoppen die openen tot roomwitte tot lichtgroen-witte bloemen.

Geur

Sterk en zoet; op een windstille dag ruik je hem meters ver.

Vrucht

‘Kew Green’ is mannelijk en draagt geen bessen.

Bloei: maart–april · Planten: april–mei en september–oktober · Snoeien: mei

Waarom in je tuin?

• Groenblijvend en compact: het hele jaar een frisse, ronde struik in de schaduw.
• De groene knoppen sieren de tuin of een pot van de herfst tot het voorjaar.
• Zeer geurende bloemen in maart–april, als nog weinig anders bloeit.
• Een vroege bron van stuifmeel en nectar voor bijen en hommels.
• Ideaal voor een schaduwrijke voortuin, een noordkant of een winterpot bij de voordeur.

Waar staat een skimmia graag?

• Halfschaduw of schaduw: in volle zon vergeelt het blad.
• Humusrijke grond: zand, leem of veen, zuur tot neutraal. Op kalkrijke grond wordt het blad geel.
• Gewone, licht vochtige grond die goed doorlaat; natte voeten verdraagt hij niet.
• Beschut tegen koude, uitdrogende wind.
• Reken op 1–1,2 m ruimte per plant; als lage haag op 60–80 cm.

Licht

Halfschaduw en schaduw

Grondsoort

Zand, leem of veen

Zuurtegraad

Zuur of neutraal

Vocht

Normaal

Grootte

1 m hoog, 1,5 m breed

Winterhard

Winterhard (tot -20 °C)

Mooi samen met

• Kerstroos: Bloeit in de winter, in dezelfde halfschaduw.
• Varens: Fijn, groen blad naast de glanzende skimmia.
• Sneeuwklokje: Witte bloemetjes aan de voet, net voor de skimmia bloeit.
• Hosta: Grote bladeren in de zomer, als de skimmia rustig groen is.
• Elfenbloem: Een wintergroene bodembedekker voor de schaduw onder de struik.

Hoe en wanneer plant je een skimmia?

Planten in april–mei en september–oktober.

1. Plant in april–mei of in september–oktober.
2. Graaf een plantgat twee keer zo breed als de kluit en meng er bladcompost of turfvrije grond voor zuurminnende planten door.
3. Zet de plant even diep als in de pot, niet dieper: de stamvoet mag niet onder de grond verdwijnen.
4. Houd 1–1,2 m afstand tot andere struiken.
5. Geef meteen ruim water, ook als het regent.
6. Leg een laag bladcompost of schors rond de voet om de grond koel te houden.

Verzorgen

Water

Het eerste jaar regelmatig bij droogte. Later alleen in lange droge periodes; in pot vaker.

Bemesten

In april wat compost of organische mest voor zuurminnende planten.

Mulchen

Een laag bladcompost of schors houdt de grond zuur, koel en vochtig.

Uitgebloeide bloemen

Knip de uitgebloeide trossen in mei af; zo blijft de struik netjes.

In pot

Een pot met gaten, potgrond voor zuurminnende planten en een laag grind onderaan. Na een paar jaar verpotten.

Tip: Plant hem in de schaduw of halfschaduw in humusrijke, zure grond: in volle zon of op kalk vergeelt het blad. Zet hem dicht bij een pad of de voordeur, zodat je de geur in maart ruikt.

Wanneer snoei je een skimmia?

Snoeimaanden: mei.

Wanneer: Bijna niet nodig. Als je snoeit, doe het in mei, na de bloei.

Hoe:

• Knip de uitgebloeide bloemtrossen af tot net boven de bladeren.
• Kort uitstekende of scheve takken in om de ronde vorm te bewaren.
• Haal dode of bevroren takken weg.

Let op: Snoei niet in de zomer of herfst: dan knip je de nieuwe bloemknoppen voor het volgende voorjaar weg.

Snoeien: wanneer en hoe · Snoeikalender en basisregels

Vermeerderen

Halfhoutige stekken

In augustus–september: stekken van 8–10 cm van scheuten van dit jaar, onderste bladeren weg, in vochtige stekgrond onder plastic op een koele, lichte plek.

Afleggen

In het voorjaar een lage tak vastpinnen onder wat aarde; na een jaar loskoppelen en verplanten.

Hoe komt een skimmia de winter door?

Winterhard tot −20 °C.

• Winterhard tot ongeveer −20 °C: in Belgische tuinen overleeft hij gewoon buiten.
• De groene bloemknoppen sieren de hele winter en kunnen gerust tegen vorst.
• Koude oostenwind en winterzon kunnen het blad bruin kleuren; een beschutte plek helpt.
• In een pot: zet hem tegen een muur en wikkel de pot in jute of noppenfolie, zodat de wortels niet bevriezen.

Ziektes en plagen

• Gele bladeren: Door te veel zon, kalkrijke grond, te natte grond of te weinig voeding. Verplaats hem naar de schaduw, mulch met schors en bemest voor zuurminnende planten.
• Schildluis: Bruine of witte schildjes op bladeren en stengels, en kleverige bladeren. Veeg ze af met een doek of borstel en knip zwaar aangetaste takken weg.
• Taxuskever: Halvemaanvormige hapjes uit de bladranden; de larven vreten aan de wortels, vooral in potten. Zoek de kevers ’s avonds met een zaklamp of gebruik aaltjes tegen de larven.
• Wortelrot: De plant verwelkt ondanks natte grond. Plant op een goed doorlatende plek en zorg in een pot voor een gat onderaan.

Het jaar rond

• Maart: Bloei met sterke geur. Bijen bezoeken de bloemen.
• April: Bloei. Compost of mest geven. Planten.
• Mei: Uitgebloeide trossen afknippen. Planten.
• Juni: Mulch aanvullen. Water geven bij droogte.
• Augustus: Halfhoutige stekken nemen. Pot regelmatig water geven.
• September: Nieuwe bloemknoppen worden zichtbaar. Planten.
• Oktober: Planten. In een winterpot zetten.
• December: Groene knoppen sieren de tuin. Potten beschermen bij strenge vorst.

Eetbaar en bruikbaar

Niet eetbaar. Alle delen van skimmia zijn giftig bij opeten, ook de rode bessen van vrouwelijke planten: ze kunnen maag- en darmklachten geven, bij kinderen en ook bij honden en katten. Het bekende ras ‘Kew Green’ is een mannelijke plant en draagt zelf geen bessen, maar staat vaak naast vrouwelijke skimmia’s, en takken met knoppen of bessen worden ook in herfstbakken en kerststukjes gebruikt. Zet bakken en kerststukjes buiten het bereik van kleine kinderen en huisdieren, en ruim het snoeisel op. Bij inslikken: bel meteen het Antigifcentrum (in België 070 245 245) of je huisarts.

Goed voor dieren

Bijen

Nectar en stuifmeel voor honingbijen en wilde bijen.

Wist je dat?

• Skimmia hoort bij de wijnruitfamilie, net als citrus: daarom ruikt het gekneusde blad aromatisch.
• De bloemknoppen worden al in de herfst gevormd en blijven de hele winter gesloten.
• ‘Kew Green’ is een mannelijke plant: zelf draagt hij geen bessen, maar hij kan vrouwelijke skimmia’s in de buurt bestuiven.