
Foto: Kurt Stüber [1], CC BY-SA 3.0 · bron
Struik · Wijnruitfamilie (Rutaceae)
Skimmia
Skimmia japonica
De skimmia is een lage, groenblijvende struik van 0,5–1,5 m met aromatisch blad in rozetten aan de twijgtoppen. Al vanaf de herfst draagt hij trossen rode of roze bloemknoppen, die de hele winter kleur geven en in maart–april opengaan tot witte, geurende bloempjes. Vrouwelijke planten dragen rode bessen, als er een mannelijke plant in de buurt staat. Hij houdt van halfschaduw en zure grond, net als de rododendron, en staat mooi in een pot. Let op: alle delen zijn giftig, vooral de bessen.
Let op: Alle delen zijn giftig, vooral de rode bessen, die kinderen aantrekken. Opeten kan buikpijn, misselijkheid en braken geven. Hou ook honden, katten en konijnen weg van de bessen en het snoeisel.
Licht
Halfschaduw of schaduw
verdraagt weinig zon
Vocht
Normaal
geen natte voeten
Grond
Zure grond
zuur
Winterhard
In heel België
geen bescherming nodig
Grootte
0,5–1,5 m
hoog
Bloei
maart–mei
| Snoeimaanden | april–mei |
|---|---|
| Hoogte | 0,5–1,5 m |
| Inheems in België | Nee, aangeplant |
| Goed voor bijen, vlinders en vogels | Ja, voor bijen |
| Giftig voor mens en huisdier | Ja, let op met kinderen en huisdieren |
| Bloei | maart–mei |
Herkennen
Hoe herken je een skimmia?
- Groeivorm
- Lage, compacte, ronde struik van 0,5–1,5 m.
- Blad
- Verspreid, in rozetten aan de twijgtoppen, 5–10 cm, gaafrandig; gekneusd aromatisch.
- Schors
- Groenig tot grijs.
- Bloem
- Rode of roze knoppen de hele winter; witte geurende bloempjes in maart–april.
- Vrucht
- Rode bessen op vrouwelijke planten (met een mannelijke plant in de buurt); giftig.
- Verschil met de laurierkers
- De laurierkers is een veel grotere struik met grote, glanzende bladeren.
Bloei: maart–mei · Snoeien: april–mei
Herkennen per kenmerk: Groenblijvend blad · Rode bessen
Lijkt op, maar is het niet
- Laurierkers Prunus laurocerasus: een veel grotere struik met grote, glanzende bladeren. Verschil met laurierkers
In je tuin
Waarom in je tuin?
- Rode of roze knoppen de hele winter: kleur als de rest van de tuin rust.
- Witte, geurende bloempjes in maart–april voor de eerste bijen.
- Blijft laag en compact: ideaal voor een schaduwrijke border of een pot bij de voordeur.
- Vraagt nauwelijks snoei.
Waar staat een skimmia graag?
- Halfschaduw tot schaduw; in volle zon wordt het blad geel en bleek.
- Zure, humusrijke, vochtige maar goed doorlatende grond; geen kalk.
- Reken op ongeveer 1 m breed.
- In een pot: gebruik turfvrije potgrond voor zuurminnende planten en zet de pot uit de felle zon.
- Licht
- Halfschaduw of schaduw
- Grond
- Zure grond
- Vocht
- Normaal
- Grootte
- 1,5 m hoog, 1 m breed
- Winterhard
- In heel België, geen bescherming nodig
Mooi samen met
- Rododendron: Houdt van dezelfde zure grond en halfschaduw; de skimmia vult de voet van de grotere struik.
- Lavendelheide: Groenblijvend voor dezelfde plek, met witte bloemtrossen in het voorjaar.
- Camelia: Bloeit in het vroege voorjaar in dezelfde zure, beschutte halfschaduw.
Past goed bij, en liever niet bij
Past goed bij
- Verdraagt schaduw en past onder grote bomen zoals: zomereik, wintereik, moeraseik, moseik, amerikaanse eik, steeneik
- Houden net als deze plant van zure grond: struikhei, rododendron, framboos, blauwe bes, toverhazelaar, brem, gaspeldoorn, camelia
Onderhoud
Hoe en wanneer plant je een skimmia?
- Plant in het voorjaar (maart–april) of in de herfst (september–oktober).
- Wil je bessen, zet dan een mannelijke plant bij enkele vrouwelijke, of kies een zelfbestuivende vorm (Skimmia japonica subsp. reevesiana).
- Meng wat bladaarde of zure potgrond door de plantgrond en zet de kluit even diep als in de pot.
- Geef na het planten water, bij voorkeur regenwater.
Verzorgen
- Water
- Houd de grond licht vochtig, zeker in een pot; gebruik regenwater.
- Bemesten
- Wat zure mest of compost in het voorjaar, na de bloei.
- Mulchen
- Een laagje dennenschors of bladaarde houdt de grond koel en zuur.
- Pot
- Verpot om de paar jaar in het voorjaar naar een iets grotere pot met verse, zure potgrond.
Tip: Zet een mannelijke ‘Rubella’ bij enkele vrouwelijke planten: dan heb je de hele winter rode knoppen én rode bessen.
Wanneer snoei je een skimmia?
Snoeimaanden: april–mei.
Wanneer: Na de bloei (april–mei).
Hoe:
- Nauwelijks snoei nodig; knip hoogstens een uitschieter terug.
- Knip uitgebloeide trossen van mannelijke planten weg; laat bij vrouwelijke planten de bloemen staan voor de bessen.
Let op: Snoei niet na de zomer: dan knip je de knoppen weg die de hele winter kleur geven.
Vermeerderen
- Stekken
- Snijd in juli–augustus halfrijpe stekken van 8–10 cm en steek ze in vochtige, zure stekgrond onder glas of plastic; ze wortelen traag.
Hoe komt een skimmia de winter door?
Winterhard in heel België: geen bescherming nodig.
- In de volle grond winterhard; de knoppen geven de hele winter kleur.
- In een pot kan de kluit bevriezen: zet de pot beschut tegen een muur en pak hem in bij strenge vorst. Geef op vorstvrije dagen af en toe water.
Ziektes en plagen
- Gele bladeren: Door te veel zon, kalk of een te natte grond. Zet hem in de halfschaduw en geef regenwater en zure mest.
- Geen bessen: Er staat geen mannelijke plant in de buurt, of je plant is zelf mannelijk. Zet er een mannelijke plant bij, of kies een zelfbestuivende vorm.
- Wortelrot: In natte, zware grond of een pot zonder afvoergat verwelkt de plant en sterft hij af. Zorg voor een goede afwatering.
Het jaar rond
- Januari: Rode knoppen: winterkleur in border en pot.
- Maart: Bloei begint: geurende bloempjes voor de eerste bijen.
- April: Bloei; daarna licht snoeien.
- Mei: Laatste snoeimaand; bemesten en verpotten.
- Juli: Stekken; water geven bij droogte.
- September: Planten.
- Oktober: Bessen kleuren rood; nieuwe knoppen verschijnen.
- December: Potten beschermen tegen strenge vorst.
Gebruiken
Wat kan je ermee?
- Tuin en landschap
- Lage winterbloeier voor schaduwrijke plekken en potten.
Let op: De bessen zijn giftig.
Goed voor dieren
- Bijen
- Nectar en stuifmeel voor honingbijen en wilde bijen.
Jij en deze soort
Wist je dat?
- Houdt, net als rododendron, van halfschaduw en zure grond.
- Hoort bij de wijnruitfamilie, net als citroen en sinaasappel; dat ruik je aan het gekneusde blad.
- Mannelijke en vrouwelijke bloemen zitten meestal op aparte planten: alleen vrouwelijke planten dragen bessen.
- De naam Skimmia is afgeleid van de Japanse naam van de plant, miyama-shikimi: ‘shikimi uit de bergen’. Shikimi is in Japan een andere aromatische struik.
- Skimmia hoort bij de wijnruitfamilie, net als citroen en sinaasappel: vandaar de oliekliertjes en de kruidige geur van het blad.